A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Türkiye'de okul kitaplarında dini ve cinsiyetçi ögeler arttı

Kategori Kategori: Raporlar | Yorumlar 0 Yorum | 29 Eylül 2019 04:55:05

Türkiye’deki ders kitaplarını inceleyen araştırmaya göre, cinsiyetçi içerikler ile dinsel simgelere yapılan vurgular geçen seneye göre artış gösterdi. Kitaplarda cihat ve Yeni Osmanlıcılık kavramlarına yer veriliyor. Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Türkiye’de ders kitaplarının resmi ideolojinin etkisi altında kaleme alındığı, çeşitli çevrelerce dile getirilen bir görüş. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) döneminde de eğitim alanında durum farklı değil.

Son olarak Dr. Canan Aratemur ve Dr. Sezen Bayhan tarafından hazırlanan “Değişen Ders Kitaplarında Sekülerizm ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği” araştırması, bu durumu gözler önüne seriyor.



Aratemur ve Bayhan’ın 2018 yılında yenilenen ders kitapları ile bir önceki yılın ders kitaplarını karşılaştırdığı rapora göre, ders kitaplarında dinsel referansların yanı sıra erkek egemen bakış açısı artış gösterdi.

“Kişisel Gelişim” bölümünde kader inancı vurgusu

Araştırmada, 2018 yılında Türkçe kitaplarına eklenen “Erdemler” teması vesilesiyle dini vurgulu metinlerin çoğaldığı belirtiliyor. Altıncı sınıf Türkçe kitabında bu tema kapsamında “Birey ve Toplum” bölümü altında, dua eden bir padişah ve karşısına çıkan “hızır” karakterlerinin yer aldığı bir metinde, “Allah'ım senden şudur dileğim” gibi ifadelerle modern anlatımlara değil, hurafelere yer verildiğine dikkat çekiliyor. Aynı kitapta “Kişisel Gelişim” bölümünde Çinli filozof Lao Tzu’dan alıntılanan bir metinde Allah ve kader inancı vurgulanarak, “‘Benim oğlum yanımda, sizinkiler askerde ama bunların hangisinin talih, hangisinin talihsizlik olduğunu sadece Allah biliyor” sözlerine yer veriliyor.

Cami görselleri artış gösterdi

Ortaokul Türkçe kitaplarında dini vurgunun yer aldığı temalardan bir diğeri ise "Milli Mücadele ve Atatürk”. "Mehmet Akif Ersoy’un ‘Allah bu millete bir daha İstiklal Marşı yazdırmasın’ sözü ile ilgili neler düşünüyorsunuz” gibi soruların yer aldığı yenilenen 6'ncı ve 7'nci sınıf kitaplarında İslami-milliyetçi bir vurgunun göze çarptığı belirtiliyor.

Rapora göre ayrıca, yenilenen ortaokul ve ilkokul 2'nci sınıf Türkçe kitaplarında da dini öğelerin artışı nedeniyle önemli bir değişiklik var.

Kitaplarda artış gösterdiği vurgulanan bir diğer konu ise camileri tanıtan metin ve cami görselleri. Örneğin, geçen senenin 8'inci sınıf Türkçe kitabında cami görseli yer almazken, 2018 kitabında “Sanat” teması altında dört sayfa boyunca Selimiye Camii'ni tanıtan pek çok görsele yer verildiği belirtiliyor.

Gaza ideolojisi ve İslami fetih anlayışı

Araştırmaya göre, 2018 yılı 10'uncu sınıf Tarih kitabında gaza ideolojisinin işlerliği ve İslami fetih anlayışı iki hâkim anlatı olarak yer alıyor. “İslam’ın sınırlarını genişletmek” olarak tanımlanan gaza ideolojisinin “Osmanlı Devletiʼnin görkemli yükselişinin gerçek sebebi” olduğu belirtilirken, fethedilen yerlerin İslamileşmesi de, “Osmanlılar bir şehri fethedince ilk olarak ana kiliseyi camiye çevirmiştir” gibi ifadelerle anlatılıyor. Aynı kitapta Osmanlıların siyasi bir güç olarak ortaya çıkmasının en önemli nedenlerinden birinin gaza ve cihat anlayışı olduğu vurgulanıyor.

“Cihat kavramı” din kültürü kitaplarında

Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi kitaplarında gözlenen fark ise cihat kavramının yeni kitaplara girmiş olması… Geçen seneden farklı olarak, 2018 yılı 11'inci sınıf kitabında, “Dünya ve Ahiret” adlı ünitede, Allah yolunda cihat edip şehit olanlara ölü denmemesi gerektiği ifade edildiği belirtiliyor. Aynı kitapta, “İslam dinine göre Allah yolunda öldürülenler şehit mertebesine yükselir” ifadesinin doğru mu yanlış mı olduğu sorulurken, bu ifade 2017 basımı 10, 11 ve 12'nci sınıf ders kitaplarında bulunmuyor. Araştırmaya göre, diğer yandan, aynı kitapta “Kur’an’da Bazı Kavramlar” adlı ünitede sekiz temel kavramdan biri cihat olarak yer alıyor.

DW Türkçe'ye konuşan Dr. Bayhan'a göre, kitaplarda en önemli değişikliklerden biri düşünce ve ifade özgürlüğü sınırlarının dinle çizilmesi. Bayhan, “Laiklik göstermelik olarak yer alıyordu ama en azından Anayasa'ya referans vardı. Şimdi ise ayetlere referans yapılıyor” diyor. Laiklik konusunun 2018 yılı 7'nci sınıf ile tüm ortaöğretim kitaplarından çıkarıldığının ifade edildiği raporda, “Düşünce özgürlüğü sadece din içi bir kavram olarak uyarlanıyor” deniyor.

Kadın annelik üzerinden tanımlanıyor

Araştırmaya göre, kitaplarda cinsiyetçi iş bölümüne dair içeriklerin çoğaldığını söylemek de mümkün. Kadınlar çoğunlukla annelik kimliği üzerinden tanımlanıyor. 2018 yılı 7'nci sınıf Sosyal Bilgiler kitabında, “Türk kültüründe aile toplumun temelidir. Osmanlı toplumunda da aileye verilen değerin sonucu olarak kadın saygın bir yere sahiptir” sözleri yer alırken, görsellerde ise anneler kızlarıyla mutfakta yemek yaparken ya da masa hazırlarken daha fazla görülüyor. Hayat Bilgisi 3'üncü sınıf kitabının 2018 basımında yer alan, “Hatice nine okul dönüşü kurabiye yapıyor. Annemle Ömer dedeleri ziyarete gidiyoruz. Annem hastalandıklarında onlara yemek götürüyor, ev işlerinde yardım ediyor” sözleri örnek veriliyor.

"Erdemlilik erkek üzerinden temsil ediliyor”

DW Türkçe’ye konuşan  Dr. Aratemur, kadını evde konumlandıran görsellerin geçen seneye göre arttığını dile getirerek, “Erkek karakter sayısında da artış var” diyor. İlkokul ve ortaokul için hazırlanan Türkçe ders kitaplarında “Erdemler” teması konusunda alıntılanmış metinlerin çoğunlukla erkek yazarlardan seçilmiş olduğu görülüyor. Aratemur, "Erdemli olmak erkekler üzerinden temsil ediliyor. ‘Erdemli insan' kitaplarda erkekler” diye ekliyor. Öte yandan, yenilenen Türkçe kitaplarında en çok yer alan spor dallarından biri olan cirit oyunu “son derece eril görseller eşliğinde” aktarılıyor.

“Yeni Osmanlıcılık etkisi var”

Dr. Bayhan'a göre ise kitaplarda “Yeni Osmanlıcılık” fikrinden ilham alan bakış açısına sahip ancak bağlama oturmayan metinler de dikkat çekici… Örneğin haremin savunulması, bunlardan biri. Tarih 10‘uncu sınıf 2018 kitabında “haremden bahseden insanların hareme saygısızlık ettikleri” ifadesi raporda eleştiriliyor. Ayrıca, 2018 İnkılap Tarihi kitabında kadın ve erkeğin eşit kabul edilmediği Mecelle adlı kanunun, “hukuk alanında batılılaşmaya yönelinmesiyle yürürlükten kaldırıldığı” ifade edilirken, kadınlar için olumlu sonuçlar doğması arasında doğrudan ilişki kurulmuyor.

“Çocuklar cinsiyet eşitliğini mutlaka okulda görmeliler”

Özyeğin Üniversitesi’nden Dr. Senem Timuroğlu, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında eğitimin rolüne dikkat çekiyor.  DW Türkçe'ye yaptığı açıklamada Dr. Timuroğlu, “Anaokulundan itibaren toplumsal cinsiyet eşitliğini odak alan eğitimde yetişmiş bir erkeğin üniversiteye geldiğinde genç bir kadın öğretmene onu yok edecek kadar büyük bir nefret besleyemeyeceğine inanıyorum” diyor. Erkekliğin yüceltildiği değerlerle büyüyen bir erkek çocuğunun “şişirilmiş bir erkeklik gerçekliğiyle” hayatı algıladığını ifade eden Timuroğlu, “Toplumsal cinsiyet eşitliği değerlerinin eğitimde yer alması konusuna bakışımız bir ölüm kalım meselesi olarak algılanmalı. Çocuklar cinsiyet eşitliğini aile içinde göremese dahi mutlaka okulda görmeliler” diyor.

“Toplumsal cinsiyet eşitliğini yok sayan politikalar hayata geçiyor”

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini destekleyen politikalar sadece ders kitaplarında değil… Milli Eğitim Bakanlığı geçtiğimiz haftalarda Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği’nde yer alan “toplumsal cinsiyet eşitliği” ibaresi yürürlükten kaldırıldı. Bu adım üzerinde dava açan Eğitim-Sen’in genel başkanı Feray Aytekin Aydoğan, DW Türkçe'ye yaptığı açıklamada, toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik en önemli saldırılardan birinin Ocak ayında “Eğitimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Geliştirilmesi Projesi”nin iptal edildiğini vurguluyor. Aydoğan, “Vesayet mekanizmaları toplumsal cinsiyet eşitliğini yok sayan tüm politikaları adım adım hayata geçirmeye devam ediyor” diyor.

Burcu Karakaş

Kaynak : DW

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Yalnızlık meselesi üzerine
Avrupa'da Covid-19dan ölümler aslında 200 bini aşıyor
Yeni virüs G4 EA H1N1: Nefes borusuna saldırıyor
History Life dergisinde Atatürklü "En Büyük Devrimciler" kapağı
İşçi Sınıfı

Fransa, 28 Haziran 2020 : Belediye seçimleri: Yeşilim Yeşil Yemyeşil
Yeni Zelanda sömürgeciliği hatırlatan heykelleri yıkmaya başladı
Hep bahsettiğimiz sınıf savaşı şu anda oluyor
25 kentte sokağa çıkmak yasak
Yeni Zelanda Başbakanı Ardern'den işverenlere: Haftada 4 gün mesaiye geçmeyi değerlendirin

Salgın küresel ekonomiyi nasıl etkiledi?
Türkiye’de gerçek işsizlik %21.8
10 yıl sürecek buhrana hazır olun
Avustralya da JobKeeper’dan Koronavirüs Desteği'ne kadar, kimler nelerden yararlanabiliyor?
Koronavirüs salgınının 25 milyon işsiz yaratması bekleniyor

Koronavirüs sonrası dünyada uçaklar nasıl görünecek?
Bir hikayem olmasın - 2019’a veda ederken
Avustralya’nın ilk sualtı oteli Büyük Set Resifi’nde açıldı
Lila, Lenu, Sisifos
Uzun yaşamanın sırrına erdim

Frida Kahlo Müzesi sanal ziyarete açıldı
Kaçırmamanız gereken bir gösteri : ‘Marx’ın Dönüşü’ ücretsiz erişime açıldı
Leonardo da Vinci Hazar Türkü olabilir
Ay çöreği
Tarih Sizi Bekliyor! Toledo'nun Hayali!

Değerler Rabbi
“KAOTİKA”
İnsan, Kıyısı olmayan derya - Kuşkularımı gider
Tarihsel olan nesnel olmaya kapalı mı?
Algı çok tanık tek

Anadolu Talan Ediliyor
Yaşam alanları yok olan 100'den fazla türün "acil yardıma" ihtiyacı var!!!
Avrupa kentleri, sıcak hava dalgalarına uyum sağlamanın yollarını arıyor
Eylemsizliğin Maliyeti: 2050’de yılda 200 milyon kişi yardıma muhtaç olacak
Hayvanlar küresel ısınmaya ayak uyduramıyor!

İnternet hızı rekoru kırıldı
Uçan elektrikli otomobil yarışları yakında başlıyor.
5G teknolojisi, radyasyon ve güvenlik açığı
Akıllı Kontakt Lensler Bakış Açınızı Değiştirecek
Google dünyayı değiştirecek keşfi duyurdu: “Kuantum üstünlüğüne ulaştık”

Dünyanın ilk kendini temizleyen, şeffaf, akıllı maskesi, FDA onayı aldı
İsrail bir dakikalık koronavirüs nefes testine başladı
Avustralyalı bilim insanları Covid 19'u 48 saatte yok ediyor
Avustralyalı bilim insanları Koronavirüs aşısı denemelerine başladı
Muhtemelen zaten hayatta!!!

Z kuşağı kimlerden oluşuyor?
BM, dünyada çocuklara karşı işlenen binlerce ihlali belgeledi.
İmparatorlukların başkenti İstanbul’un yoksulluk tablosu içler acısı
Türkiye’de işsizlik rakamı 16 milyonu buldu
Demokrasiden Otokrasiye

İşçilerin Tarihi | Elli yıl önce elli yıl sonra 15-16 Haziran 1970
Görsel ve İşitselin Önemi | Sözlü Tarih Dersleri : Üç
Söz-ün gösterilmesi | Sözlü tarih dersleri : iki
Söz / Sözün Özü
Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın çocuk kısmını kutladık

HİPNOZ
Sarı Kart
BORNOZ
Kuşlar, arılar, kuşkucular ve kuyruklu yalanlar
HİLAFET

Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git