Piyasadaki maskelerin yüzde 95’inde koruyucu filtre bulunmadığı iddiası virüsten korunmada elimizdeki en etkili tedbir yöntemine dair soru işaretlerini artırdı. Uzun süre daha hayatımızın parçası olarak kalacak maskenin artık üretim standartlarının belirlenmesi, imalat süreçlerinin denetimi, ürünlerin sertifikalandırılması gerekiyor. Salgının başından beri üretiminden dağırımına kadar her aşaması yılan hikayesine dönen koruyucu maskeler artık seyyar satıcılarda bile bulunuyor.


Ucunda filtreye benzer bir malzemenin olduğu ventilli maskelerle ilgili yanlış bir inanışın da olduğunu vurgulayan İşgören “Bu maskelerin çok daha iyi koruduğunu düşünüyoruz. Ancak hasta bir insan bunu kullandığı takdirde o kişinin öksürüğüyle gelen partiküller, ventilden dışarıya veriliyor. Ancak dışarıdan bir şey almıyor. Hastalığı yaymak için daha ideal bir maske olarak düşünebiliriz” diye konuştu.

STANDARDA GÖRE ÜRETEN ÇOK AZ

Herhangi bir butikten çok lüks markaların mağazalarına kadar birçok yerde görülen ‘moda maskeler’ ile ilgili ise İşgören “Bunların üzerinde kullanılan boyalar azo boyar grubu boyalardan yapılmış ise bu sefer direkt kanserojen maddelerle temasa geçiyoruz” diye konuştu. İstanbul’da yaklaşık 350-400 tane maske üretim yeri olduğunu söyleyen İşgören, standartlara bağlı olarak üretim yapan, hepa filtre kullanan firma sayısının bir elin parmaklarını geçmeyeceğini belirtti.

AVRUPA TIRLARI KAPIDAN ALMADI

İşgören şöyle devam etti: “Ankara’da, Adana’da, İstanbul’da birkaç tane var. Toplasanız 15-20 işletmeyi geçmiyor. Bu firmalar çoğunlukla ihracata çalışıyor. Diğer firmaların tamamının vasıfsız işçilerle antihijyenik koşullarda merdiven altı üretim yaptığını söyleyebiliriz. Eminönü’ne gittiğinizde 50’lik paketlerin 12,5-15 liraya satıldığı bir ortamdan bahsediyoruz. Kaç tane ele değdiğini burada tasavvur bile edemiyoruz. Gidip gördüğümüz işletmeleri biz bile girmek istemiyoruz. Avrupa’ya ihraç ettiğimiz maskeler ‘Tip 2A’ dediğimiz maskeler. Bunun dışındaki maskeleri Almanya da diğer Avrupa ülkeleri de kabul etmiyor. Maskeler testte geçmediği için TIR’larımız gümrükte bekliyor.

ÇİNLİLER BİLE ÜRETMEDİ

Ucuz olsun diye Çin’e sipariş veren bir işletmemiz oldu. Çinliler “Böyle bir maske yok ki dünyada, nasıl yapalım?” cevabını verdi. Ortada filtre olmayan maskeyi üreten tek ülke maalesef biziz. Standartlara bağlı olarak üretim yapan firmaların ürünlerini zaten özellikle Almanya ve Hollanda, gelip kapatıyor ve alıyor. Tek şart olarak spunbond ve meltblown malzemenin makineye girdikten sonra el değmeden paketlenmesini istiyorlar. İç piyasada 25-28 kuruş bandında olan bu maskeler, ihracatta 50 kuruşa kadar çıkıyor.”

SAĞLIK BAKANI DURUMUN FARKINDA

Sağlık Bakanlığı’nın durumun farkında olduğunu söyleyen Dr. Erkan İşgören “Pandeminin ateşli döneminde her şeye müsaade edildi. Zannediyorum iki haftaya, önümüzdeki hafta da olabilir artık bu spunbond/tela ‘dan yapılmış üç katlı maskenin satışı tamamen yasaklanacak gibi görünüyor. Sanıyoruz, Bakanlık bu konuda bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile adım atacak” Maskelerin yeteri kadar hijyenik olup olmadığı ilk olarak 14 Nisan’da Cumhurbaşkanlığı’na sunulan raporla gündeme gelmişti.  Söz konusu raporda günlük üretilen 35 milyon maskenin yüzde 90’ının hijyen koşullarına uymadığı, yüzde 75’inin ise hiçbir filtreleme özelliği olmayan kumaşla üretildiği açıklanmıştı.