2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti (AKB) Ajansı, vergiler ve kesintilerle oluşturulan yüksek bütçesini değerlendirmek konusunda eleştiri almaya devam ediyor. Son iddia, kurul üyelerinin yakınlarına, hatta kendilerine fon aktardıkları. Ancak bu konu sanıldığı kadar yeni değil. Bu yılın başlarında bir başka proje listesinin Ajans’ın Danışma Kurulu’nda onaya sunulmadan, doğrudan ya da Artistik Komite onayıyla kabul edilmesi tartışma yaratmıştı.

AKB Yürütme Kurulu Başkanı Nuri Çolakoğlu bu yılın Şubat ayında istifa etmiş, yerine Şekib Avdaviç atanmıştı. Çolakoğlu’nun ayrılmasından sonra Ajans’ın onayladığı proje ve içeriklerine bakıldığında, AKP hükümetine yakın isimlerin açıkça kayırıldığı görülüyor. Habertürk’ten Kutlu Esendemir’in dünkü haberine göre, Ajans’ın son aylarda onayladığı projeler arasında ilginç isimler bulunuyor. Nobel ödüllü Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi ve kendisini anlatan belgesel filmi, Fethullah Gülen destekli Türk Dünyası Festivali’nin sponsorluğu, Ajans’ın Görsel Sanat Yönetmeni olarak jüri konumunda da bulunan Radikal yazarı Beral Madra’nın çeşitli projeleri, Açık Radyo’nun kurucularından ve Madra’nın akrabası Cem Madra’nın projesi yüksek bütçelerine rağmen hızlı onay alanlar arasında yer alıyor. Haberin yayınlanmasının ardından bir açıklama yapan Ajans yetkilileri, iddiaları yalanlayarak "subjektif değerlendirmelerin mümkün olmadığını" savundu.

Haberde belirtilen karar tarihlerine göre Mart ve Nisan ayları itibariyle Ajans hükümet yanlısı desteğini önce iki camiye 4 milyon 550 bin TL’lik halı alarak göstermiş. Ayrıca yine 2010 kapsamına sıkıştırarak, ABD’de Fethullah Gülen destekli Chicago Türk Amerikan Topluluğu’nun yapacağı Türk Dünyası Festivali’ne “bronz sponsor” olmuş ve 10 bin dolar ödemiş.

Ajans, AKP MKYK üyesi Ayşe Böhürler’i de unutmamış. Geçen yıl Frankfurt Kitap Fuarı için bir edebiyat belgeseli çekmeye kalkışan, ancak “listesindeki yazarlara bir türlü ulaşamayan” Böhürler, Temmuz ayında “İstanbul’un Sırları” projesi için 210 bin TL’lik desteği kapmayı başarmış.

AKB Ajansı’nın ‘olmaz bu kadar’ dedirtecek kararları arasında kurul üyelerinin projelerine verilen onaylar yer alıyor. Haziran ayında düzenlenen Venedik Bineali için 2010 AKB projesinin tanıtımı amacıyla bir resepsiyon verilmesini onaylayan Ajans, bunun için 4 bin avroyu geçmemek üzere resepsiyon giderlerini karşılamayı kabul etti.

Bienal’deki Türk Pavilyonu’nda parasızlıktan kokteyl düzenlenemezken Asya Pavilyonu’nda Ajansın ödeneğiyle bir kokteyl yapıldı. Kokteyli Beral Madra’nın organize ettiği ortaya çıktı. Madra’nın marifeti bununla sınırlı değil. “İstanbul yaşıyor ve çalışıyor” sempozyumu organizasyonu için 438 bin 290 TL, “Taşınabilir Sanat / ‘İsim Şehir’ Karma Sergisi” açılışı için 181 bin 100 TL ve “İstanbul sanat fuarlarının ve uluslararası katılımlarının desteklenmesi / Comtemporaly Sanat Fuarı” için 178 bin TL’lik proje bütçesi isteği, Ajans tarafından bütünüyle onaylanan Madra’nın bu projelerde jüri mi yarışmacı mı olduğu konusu tartışma yarattı. Madra kendi projelerini de jüri üyesi ve Genel Sanat Yönetmeni olduğu Ajans’ın gündemine getirerek onaydan geçirdi. Madra’nın Ajans içerisinde oldukça etkili olduğu konuşuluyor.

Ajans projeler arasında yüksekçe bir tutarı, Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk’a ayırdı.

Avrupalılığı ağzından düşürmeyen Pamuk “kitabını yazdığı Masumiyet”in müzesi ve belgeseli için Ajans’tan toplam 1.8 milyon TL destek aldı. Projesi için önce bir vakıf kuran Pamuk, bu tutarı Beyoğlu’nun Çukurcuma bölgesinde bir Masumiyet Müzesi açmak, kendi belgeselini çektirmek gibi oldukça kültürel ve İstanbul’u tanıtıcı faaliyetler için harcayacak. Masumiyet Müzesi’nin dekorasyonu ve romandaki eşyaların bir araya getirilmesi için ayrılan tutar 754 bin 500 TL.

Bu yılın başında, Film Yönetmenleri Derneği Başkanı yönetmen Mustafa Altıoklar, “mesleki konuda bu alana hiçbir katkısı olmamış, hiçbir filmin yapımı, yönetimi veya senaryosu aşamasında yer almamış isimlerin ‘yukarıdan’ gelen emirlerle milyonlarca lira destek aldığını” söyleyerek tepkisini dile getirmişti. Altıoklar’ın bir sonraki itirazı da tanıtım için çekilen reklam filmine gelmişti.

İstanbul’u tanıtmak için ne yapacağını şaşıran Ajans’ın bu yılki çıkışlarından biri de, tanıtım için hazırlanan reklam filmiydi. “Sahne Senin İstanbul” sloganıyla yayınlanan 7 milyon dolarlık reklamın görselinde, kentin tarihi mekanlarından kültürel dokusuna kadar birçok ayrıntı unutulmamış, çokkültürlülüğe ve paylaşımcılığa göndermeler yapılmıştı. 15 milyonu geçen nüfusuyla İstanbul, reklam filminde görüntülere takılan çocuklardan, simitçiden, emekliden, emekçiden oluşsa da asıl mesele “kendini pazarlamaktı”.