İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Yazmak, mürekkebin kağıtla buluşması ya da kağıda dökülen sözcükler değildir; insanın varoluşsal bir haykırışı, yaşadığı zamana tanıklığı, zamanın ve mekanın ötesine geçme çabasıdır. Yazmak insanın kendi iç dünyasından dış dünyaya kurduğu en sağlam köprüdür. Yazma eyleminin bireysel bir eylemden ziyade, insanlığın ortak mirasına eklenen bir halka olduğunu, altında toplumsal sorumluluk duygusunun ve "tanıklık etme" arzusunun yatttığını söyleyebiliriz. ...Devamı.»
Stranger Things 5, yalnızca doğaüstü bir tehdidin hikayesi değildir, aynı zamanda sınıf ilişkilerinin, iktidar mekanizmalarının ve kimlik siyasetinin görünmez düzeyde işlediği bir toplumsal gerçeklik sahnesidir. Dizi, “Upside Down”ı alternatif bir boyut olarak değil, kapitalist düzenin sembolik uzantısı olarak konumlandırır. Bastırılmış duygular, sömürülen sınıflar, dışlanan kimlikler ve marjinalleştirilen bireyler bu karanlık mekanda birikir. Böylece asıl ters olanın başka bir evren değil, bizzat içinde yaşadığımız dünya olduğu ima edilir. ...Devamı.»
Mısır’ın ve tüm Arap dünyasının yirminci yüzyıldaki en büyük kültür ikonu kabul edilen Ümmü Gülsüm, sadece sesiyle değil kolektif hafızadaki yeriyle de yaşayan bir efsanedir. O, sadece bir müzisyen değil, milyonlarca insanın ortak duygusunun, ulusal gururun ve kültürel kimliğin simgesidir. Ancak Arap sinema tarihinin en dikkat çekici biyografik filmi El-Sett (“The Lady”) ile birlikte, Ümmü Gülsüm’ün özel yaşamına dair uzun süre bastırılmış tartışmalar yeniden gündeme geldi. ...Devamı.»
Stranger Things 5. sezonu, yüzeyde doğaüstü bir tehditle mücadele anlatısı gibi görünse de, derin yapısında insan bilinci, kötülüğün mahiyeti, travmanın ruh üzerindeki izleri ve kolektif sorumluluk fikri etrafında gelişen metafizik bir sorgulama olarak okunabilir. Bu sezona Tora, Kabala ve Hasidut perspektifinden bakıldığında, dizinin dramatik yapısının ötesinde, insanın kendi iç karanlığıyla yüzleşme sürecine ilişkin güçlü bir alegori ortaya çıkar. Dizideki “Upside Down” evreni, Kabala’daki Tohu kavramıyla paralellik taşır, düzenin parçalandığı, anlamın dağınık ve yarım kaldığı bir bilinç alanı olarak, bireyin bastırdığı acıların ve çözümlenmemiş duygusal çatlakların sembolik mekanına dönüşür. ...Devamı.»
Geleceğe Miras Projesi kapsamında 2025 yılında Türkiye genelinde yapılan kazılarda Medusa figürü, Troya altınları, Taş Tepeler buluntuları ve Urartu pithosları dahil 10 önemli arkeolojik eser gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü Geleceğe Miras Projesi kapsamında 2025 yılı boyunca Türkiye’nin farklı bölgelerinde gerçekleştirilen kazı ve araştırma çalışmalarında çok sayıda arkeolojik eser gün yüzüne çıkarıldı. Müzeler, örenyerleri ve kazı alanlarında yapılan çalışmalar, farklı dönemlere ve uygarlıklara ait buluntuların belgelenmesini sağladı. ...Devamı.»
Özcan Alper’in toplumsal meselelere yaklaşımını, insanın psikolojik süreçlerini ince ince işlemesini, aile ilişkilerine dokunuşunu seviyorum. Karanlık Gece filminde, Gidengelmez Dağları’na yakın bir ilçede yaşayan ve birlikte büyümüş birkaç arkadaşın, birbirine benzemez kişilik özelliklerine rağmen kader ortaklıklarından gelen yakınlıkları anlatılıyor. Bu arkadaşlık halkasının belki de en naif, en duygusal ve bu nedenle de toplum tarafından kolayca ezilebilen baş karakteri, en vicdanlı olanı aynı zamanda. Kendi işlemediği suçu, işleyenlerin yanında bulunmuş olmanın bedelini yedi yıl boyunca vicdan azabı çekerek ödemiş bir adam. ...Devamı.»
Kahvenin Osmanlı Toplumuna Yolculuğu… 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyal dokusuna dahil olan kahve ve beraberinde getirdiği kahvehane kültürü, basit bir içeceğin ve mekânın çok ötesinde, toplumsal hayatı kökten dönüştüren devrimci bir fenomen olarak ortaya çıkmıştır. Bu yazı, kahvehanelerin Osmanlı şehir hayatındaki çok katmanlı rolünü analiz ederek, bu yeni kamusal alanların sosyalleşme biçimlerini, kültürel üretimi, bilgi akışını ve siyasi dinamikleri nasıl yeniden şekillendirdiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Habeşistan'dan yola çıkıp Arap Yarımadası üzerinden başkent İstanbul'a ulaşan kahvenin yolculuğu, sadece yeni bir damak tadının değil; aynı zamanda devletin denetim aygıtlarının dışında filizlenen, modern kamusal alanın ve sivil toplumun erken modern dönemdeki ilk prototipinin de habercisi olmuştur. ...Devamı.»
Apple TV+ platformunda ilk iki sezonu yayınlanan “Silo” (2023) dizisi, Graham Yost tarafından Hugh Howey’in aynı adlı roman serisi baz alınarak yaratıldı. Bu bilim kurgu ve distopik drama yapımının senaryosu, çok sayıda kişinin yeraltındaki yüzlerce kat uzanan silindirik dev bir siloda verdiği yaşam mücadelesini konu almaktadır. Silo olarak ifadelendirilen yaşam alanı, dünyanın zehirli kimyasallarla kaplı atmosferinden insanları korumak için kurulmuş bir barınaktır. ...Devamı.»
En azından Ayorum okuyucuları arasında Kaplumbağa Terbiyecisi’ni bilmeyen yoktur diye başlığı düzeltsek de, ressam Osman Hamdi Bey’i kendisi meşhur Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunun sahibi, Osmanlı döneminin en önemli sanatçılarından biri olmasının yanı sıra, aynı zamanda arkeolog, müzeci ve entelektüel bir figür olarak da dikkat çeker. Sanatındaki özgün yaklaşımı, Batı resim teknikleri ile Doğu kültürünü sentezlemesi ve dönemin toplumsal yapısına dair eleştirel bakış açısı, onun eserlerini sadece estetik değil, düşünsel bir düzlemde de anlamlı kılmaktadır. 1901 tarihli Mihrap (ya da bazı kaynaklarda La Genèse – Yaratılış) adlı tablosu, Osman Hamdi Bey’in sanatındaki en çarpıcı örneklerden biri olarak öne çıkar ve ne yazık ki pek bilinmez. ...Devamı.»
Jak İhmalyan'ın resim sergisi İstanbul'da Dirimart Galerisi'nde seyire sunuldu. Şimdi ressamımızın resim anlayışını bizzat kendi kaleminden aynen aktarmanın zamanıdır. Buyurun lütfen: "Bir sanatçı için kendi sanatından söz etmek zordur. Ancak resimler bir ressamın sanatından söz edebilir, onun sanatını gösterir. Ben hissettiğimi çiziyorum, bunu yaparken hislerimi süslemeye çalışmıyorum, çünkü süs parlak sözlere benzer, bir dış görünüştür ve sanatçının gerçek içini yansıtmaya engel olur. ...Devamı.»
19 Nisan–18 Mayıs 2025 tarihleri arasında DirimArt Galerisi'nin Pera’daki mekânında Jak İhmalya'nın yüze yakın tablo ve desenini bir araya getirecek sergi, değerli ressamımızın pratiğine kapsamlı bir bakış sunmayı ve eserlerini geniş bir izleyici topluluğuyla buluşturmayı amaçlıyor. İhmalyan ailesinin özenle koruduğu, Jak'ın resimde en verimli dönemi olarak kabul edilen 1968-1978 döneminde yarattığı eserler ilk kez böylesi geniş bir kapsamda birlikte sunuluyor. Bu fırsat kaçırılmamalı. Meraklı seyircilere, kadın ve erkek, genç ve yaşlı herkese ve bilhassa bütün sanatçılarımıza duyurulur. ...Devamı.»
Madeleine'in konuşmalarında, söyleşilerinde, makalelerinde "ben herşeyi bilirim", "en iyisini ben anlatırım", "en güzelini ben yaparım" havası asla olmazdı. Mütevaziliğini hiç elden bırakmadı Madeleine. Gençlere, öğrenci veya işçi, emekçi veya işsiz, hepsine her yerde ve her zaman güveniyordu: "Gençlere şunu şöyle, bunu böyle yapın demiyorum, demedim, demem. Onlara muhalif oldukları şeylere, siyasi kararlara, uygulamalara sadece direnmelerini öneriyorum. Sadece direnmelerini. Nasıl direneceklerine, direnişte izleyecekleri yol ve yöntemlere bizat karar vermelerinin daha yerinde olacağını söylüyorum. Gençlere hakikaten ve her zaman inanıyorum. Taktiği ve stratejiyi bizzat saptamalılar. En iyisini bizzat bulacaklarından eminim" ...Devamı.»
‘Dark Matter’ son yılların en başarılı bilim kurgu romanlarından biri. Blake Crouch’un bu kitabından esinlenerek sinemaya uyarlanan Apple TV+ dizisi ‘Dark Matter’ (2024), gerilim yüklü bir drama ve bilim kurgu olarak paralel evren teorisine ilişkin spekülatif ve yoruma açık konuları işliyor. Başrollerinde Joel Edgerton ve Jennifer Connelly gibi isimlerin bulunduğu bu dizi, alışılagelmiş bir aksiyondan ziyade karakterler arası etkileşimlere odaklanmamız konusunda yüreklendiriyor bizi. Dolayısıyla akışı kaçırmamak için ayrıntıları dikkatle izlemeye davet ediyor. ...Devamı.»
Abidin Dino’nun yaratıcılarından biri olduğu Altın Goller belgesel filmi üzerine araştırmalarımı ve çalışmamı derinleştirince bu yapıtta Abidin’in tek yönetmen olmadığını anladım. İşte İngilizce ve italyanca afişlerde, haber, makale, duyuru ve benzerlerinde iki yönetmen ismi var. “İkinci yönetmen” veya “ikinci ekibin yönetmeni” hakkında ayrıca araştırmalar yaptım: Ross Devenish ismini böylece buldum. Hayat hikayesinden konumuzu ilgilendiren parçalara Altın Goller başlığını taşıyan çalışmamda kısaca yer verdim. Fotoğraflarını da bulup ekitabıma yerleştirdim. ...Devamı.»
"Beyin çürümesi", önemsiz sosyal medya içeriklerinin aşırı tüketilmesini ifade ediyor. Oxford Sözlüğü, sosyal medyanın gereksiz ve eğlencelik kullanımını ifade eden "beyin çürümesi"ni yılın kelimesi seçti. Oxford Sözlüğü, 6 aday sözcük arasından 37 binden fazla kişinin katılımıyla yılın kelimesini belirledi. Sosyal medyayı eğlencelik ve gereksiz kullanma ile beyni uyuşturan içeriklerin sonsuza kadar kaydırılarak izlenmesini ifade eden "beyin çürümesi", bir senenin eğilimlerini ve ruh halini niteleyen yılın kelimesi seçildi. ...Devamı.»
Filmin başında herkesin ezip geçtiği, çatlamış ve eskimiş yüzeyine yiyecek dökülen, temizlenmeye çalışıldıkça daha da kirlenen "Parlayan Elisabeth"in yerdeki yıldızına odaklanırız. Üzerine solmuş bir çınar yaprağı düşer. Bu sahne, kadının baharının geçtiğini, ömrünün sonbaharına girdiğini simgeler. Kısa bir süre sonra mevsim değişir ve yıldızın üzerine karlar yağar. Bu, kadının hayatındaki mevsimsel döngülerini, yaşam - ölüm döngüsünü ve olgunlaşmayı anımsatır. ...Devamı.»
2024'te İnek Bayramı 4 ve 5 Mayısta Ankara'da, Cebeci'de, Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde düzenlenecek. Birkaç günümüz kaldı. Nisan ayında bu öğrenci şenliğinin nasıl kutlanması gerektiği yeniden gündeme geldi. Konuşuldu. Tartışıldı. Konuşuluyor. Tartışılıyor. 19 Nisan 2024'te Siyasal Bilgiler Fakültesi dekanlığının şenliğe ilişkin olarak kamuoyuna duyurduğu kısıtlamaları ve yasakları medya organlarında eleştirildi. Eleştiriler sürüyor. ...Devamı.»
Bazı içecekler kendileri istese de istemese de dünyada önemli değişikliklere yol açtı. Amerikalıların bir zamanlar ingilizlerin kahvaltı çaylarına uygulanan vergileri biraz artırması nedeniyle bir devrimle mücadele ettiğini hatırlatalım. (O mücadele ruhuna ne oldu?) biradan sodaya, medeniyeti şekillendiren 6 içecek üzerine bir yazı... Medeniyetin akışını gösteren 6 içecek vardır; Tom Standage'ın "6 bardaktaki dünya tarihi" kitabının temelini oluşturan fikir budur. Onlar büyük keşif, akıl ve devrim çağlarının katalizörleridir. kısa bir özet... ...Devamı.»
Taş-kağıt-makas oyununu ilk kim buldu? Kim geliştirdi? Çin’de ken, “yumruk, kavrama, kuvvet” gibi anlamlara sahiptir. Öte yandan, oyuncuların ellerini tercih ettiği şekillere sokmalarına göre kazananı veya kaybedeni belli olan bir oyundur. Asırlar boyunca, birçok ken oyunu oynanmışsa da, japonya’ya yayılan “janken”in atasının “honken” (orijinal ken) öldüğü yaygın düşüncesi hakimdir. 1640 yıllarında Nagasaki’de ortaya çıkmış olduğu için bazen, “nagasakiken” veya “kıyouken” (Nagasaki’nin eski ismi Kıyou’dur) olarak da bilinir; buradan da "edo" bölgesine yayılmıştır, burası, günümüzdeki tokyo bölgesidir. ...Devamı.»
Eski ABD Başkanı Barack Obama'nın prodüksiyon şirketinden çıkan Leave the World Behind (Dünyayı Ardında Bırak) çeşitli komplo teorilerine konu oldu. Julia Roberts, Ethan Hawke, Mahershala Ali ve Kevin Bacon gibi yıldızların oynadığı filmde, New York şehrindeki Long Island'da yapılan bir tatil sırasında yaşanan tuhaf olaylar anlatılıyor. 22 Kasım'da yayımlanan Netflix yapımında internetin çökmesi, telefon hatlarının kesilmesi ve teknolojik cihazların arızalanması gibi bir dizi sıradışı olayın ardından ABD'nin kaosa sürüklenmesi işleniyor. ...Devamı.»
Haberler | 
İşçilerin Tarihi
Yazmak, mürekkebin kağıtla buluşması ya da kağıda dökülen sözcükler değildir; insanın varoluşsal bir haykırışı, yaşadığı zamana tanıklığı, zamanın ve mekanın ötesine geçme çabasıdır. Yazmak insanın kendi iç dünyasından dış dünyaya kurduğu en sağlam köprüdür. Yazma eyleminin bireysel bir eylemden ziyade, insanlığın ortak mirasına eklenen bir halka olduğunu, altında toplumsal sorumluluk duygusunun ve "tanıklık etme" arzusunun yatttığını söyleyebiliriz. 
Stranger Things 5, yalnızca doğaüstü bir tehdidin hikayesi değildir, aynı zamanda sınıf ilişkilerinin, iktidar mekanizmalarının ve kimlik siyasetinin görünmez düzeyde işlediği bir toplumsal gerçeklik sahnesidir. Dizi, “Upside Down”ı alternatif bir boyut olarak değil, kapitalist düzenin sembolik uzantısı olarak konumlandırır. Bastırılmış duygular, sömürülen sınıflar, dışlanan kimlikler ve marjinalleştirilen bireyler bu karanlık mekanda birikir. Böylece asıl ters olanın başka bir evren değil, bizzat içinde yaşadığımız dünya olduğu ima edilir. 
Mısır’ın ve tüm Arap dünyasının yirminci yüzyıldaki en büyük kültür ikonu kabul edilen Ümmü Gülsüm, sadece sesiyle değil kolektif hafızadaki yeriyle de yaşayan bir efsanedir. O, sadece bir müzisyen değil, milyonlarca insanın ortak duygusunun, ulusal gururun ve kültürel kimliğin simgesidir. Ancak Arap sinema tarihinin en dikkat çekici biyografik filmi El-Sett (“The Lady”) ile birlikte, Ümmü Gülsüm’ün özel yaşamına dair uzun süre bastırılmış tartışmalar yeniden gündeme geldi. 
Stranger Things 5. sezonu, yüzeyde doğaüstü bir tehditle mücadele anlatısı gibi görünse de, derin yapısında insan bilinci, kötülüğün mahiyeti, travmanın ruh üzerindeki izleri ve kolektif sorumluluk fikri etrafında gelişen metafizik bir sorgulama olarak okunabilir. Bu sezona Tora, Kabala ve Hasidut perspektifinden bakıldığında, dizinin dramatik yapısının ötesinde, insanın kendi iç karanlığıyla yüzleşme sürecine ilişkin güçlü bir alegori ortaya çıkar. Dizideki “Upside Down” evreni, Kabala’daki Tohu kavramıyla paralellik taşır, düzenin parçalandığı, anlamın dağınık ve yarım kaldığı bir bilinç alanı olarak, bireyin bastırdığı acıların ve çözümlenmemiş duygusal çatlakların sembolik mekanına dönüşür. 
Geleceğe Miras Projesi kapsamında 2025 yılında Türkiye genelinde yapılan kazılarda Medusa figürü, Troya altınları, Taş Tepeler buluntuları ve Urartu pithosları dahil 10 önemli arkeolojik eser gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü Geleceğe Miras Projesi kapsamında 2025 yılı boyunca Türkiye’nin farklı bölgelerinde gerçekleştirilen kazı ve araştırma çalışmalarında çok sayıda arkeolojik eser gün yüzüne çıkarıldı. Müzeler, örenyerleri ve kazı alanlarında yapılan çalışmalar, farklı dönemlere ve uygarlıklara ait buluntuların belgelenmesini sağladı. 
Özcan Alper’in toplumsal meselelere yaklaşımını, insanın psikolojik süreçlerini ince ince işlemesini, aile ilişkilerine dokunuşunu seviyorum. Karanlık Gece filminde, Gidengelmez Dağları’na yakın bir ilçede yaşayan ve birlikte büyümüş birkaç arkadaşın, birbirine benzemez kişilik özelliklerine rağmen kader ortaklıklarından gelen yakınlıkları anlatılıyor. Bu arkadaşlık halkasının belki de en naif, en duygusal ve bu nedenle de toplum tarafından kolayca ezilebilen baş karakteri, en vicdanlı olanı aynı zamanda. Kendi işlemediği suçu, işleyenlerin yanında bulunmuş olmanın bedelini yedi yıl boyunca vicdan azabı çekerek ödemiş bir adam. 
Kahvenin Osmanlı Toplumuna Yolculuğu… 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nun sosyal dokusuna dahil olan kahve ve beraberinde getirdiği kahvehane kültürü, basit bir içeceğin ve mekânın çok ötesinde, toplumsal hayatı kökten dönüştüren devrimci bir fenomen olarak ortaya çıkmıştır. Bu yazı, kahvehanelerin Osmanlı şehir hayatındaki çok katmanlı rolünü analiz ederek, bu yeni kamusal alanların sosyalleşme biçimlerini, kültürel üretimi, bilgi akışını ve siyasi dinamikleri nasıl yeniden şekillendirdiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Habeşistan'dan yola çıkıp Arap Yarımadası üzerinden başkent İstanbul'a ulaşan kahvenin yolculuğu, sadece yeni bir damak tadının değil; aynı zamanda devletin denetim aygıtlarının dışında filizlenen, modern kamusal alanın ve sivil toplumun erken modern dönemdeki ilk prototipinin de habercisi olmuştur. 
Apple TV+ platformunda ilk iki sezonu yayınlanan “Silo” (2023) dizisi, Graham Yost tarafından Hugh Howey’in aynı adlı roman serisi baz alınarak yaratıldı. Bu bilim kurgu ve distopik drama yapımının senaryosu, çok sayıda kişinin yeraltındaki yüzlerce kat uzanan silindirik dev bir siloda verdiği yaşam mücadelesini konu almaktadır. Silo olarak ifadelendirilen yaşam alanı, dünyanın zehirli kimyasallarla kaplı atmosferinden insanları korumak için kurulmuş bir barınaktır. 
En azından Ayorum okuyucuları arasında Kaplumbağa Terbiyecisi’ni bilmeyen yoktur diye başlığı düzeltsek de, ressam Osman Hamdi Bey’i kendisi meşhur Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunun sahibi, Osmanlı döneminin en önemli sanatçılarından biri olmasının yanı sıra, aynı zamanda arkeolog, müzeci ve entelektüel bir figür olarak da dikkat çeker. Sanatındaki özgün yaklaşımı, Batı resim teknikleri ile Doğu kültürünü sentezlemesi ve dönemin toplumsal yapısına dair eleştirel bakış açısı, onun eserlerini sadece estetik değil, düşünsel bir düzlemde de anlamlı kılmaktadır. 1901 tarihli Mihrap (ya da bazı kaynaklarda La Genèse – Yaratılış) adlı tablosu, Osman Hamdi Bey’in sanatındaki en çarpıcı örneklerden biri olarak öne çıkar ve ne yazık ki pek bilinmez. 
Jak İhmalyan'ın resim sergisi İstanbul'da Dirimart Galerisi'nde seyire sunuldu. Şimdi ressamımızın resim anlayışını bizzat kendi kaleminden aynen aktarmanın zamanıdır. Buyurun lütfen: "Bir sanatçı için kendi sanatından söz etmek zordur. Ancak resimler bir ressamın sanatından söz edebilir, onun sanatını gösterir. Ben hissettiğimi çiziyorum, bunu yaparken hislerimi süslemeye çalışmıyorum, çünkü süs parlak sözlere benzer, bir dış görünüştür ve sanatçının gerçek içini yansıtmaya engel olur. 
19 Nisan–18 Mayıs 2025 tarihleri arasında DirimArt Galerisi'nin Pera’daki mekânında Jak İhmalya'nın yüze yakın tablo ve desenini bir araya getirecek sergi, değerli ressamımızın pratiğine kapsamlı bir bakış sunmayı ve eserlerini geniş bir izleyici topluluğuyla buluşturmayı amaçlıyor. İhmalyan ailesinin özenle koruduğu, Jak'ın resimde en verimli dönemi olarak kabul edilen 1968-1978 döneminde yarattığı eserler ilk kez böylesi geniş bir kapsamda birlikte sunuluyor. Bu fırsat kaçırılmamalı. Meraklı seyircilere, kadın ve erkek, genç ve yaşlı herkese ve bilhassa bütün sanatçılarımıza duyurulur. 
Madeleine'in konuşmalarında, söyleşilerinde, makalelerinde "ben herşeyi bilirim", "en iyisini ben anlatırım", "en güzelini ben yaparım" havası asla olmazdı. Mütevaziliğini hiç elden bırakmadı Madeleine. Gençlere, öğrenci veya işçi, emekçi veya işsiz, hepsine her yerde ve her zaman güveniyordu: "Gençlere şunu şöyle, bunu böyle yapın demiyorum, demedim, demem. Onlara muhalif oldukları şeylere, siyasi kararlara, uygulamalara sadece direnmelerini öneriyorum. Sadece direnmelerini. Nasıl direneceklerine, direnişte izleyecekleri yol ve yöntemlere bizat karar vermelerinin daha yerinde olacağını söylüyorum. Gençlere hakikaten ve her zaman inanıyorum. Taktiği ve stratejiyi bizzat saptamalılar. En iyisini bizzat bulacaklarından eminim" 
‘Dark Matter’ son yılların en başarılı bilim kurgu romanlarından biri. Blake Crouch’un bu kitabından esinlenerek sinemaya uyarlanan Apple TV+ dizisi ‘Dark Matter’ (2024), gerilim yüklü bir drama ve bilim kurgu olarak paralel evren teorisine ilişkin spekülatif ve yoruma açık konuları işliyor. Başrollerinde Joel Edgerton ve Jennifer Connelly gibi isimlerin bulunduğu bu dizi, alışılagelmiş bir aksiyondan ziyade karakterler arası etkileşimlere odaklanmamız konusunda yüreklendiriyor bizi. Dolayısıyla akışı kaçırmamak için ayrıntıları dikkatle izlemeye davet ediyor. 
Abidin Dino’nun yaratıcılarından biri olduğu Altın Goller belgesel filmi üzerine araştırmalarımı ve çalışmamı derinleştirince bu yapıtta Abidin’in tek yönetmen olmadığını anladım. İşte İngilizce ve italyanca afişlerde, haber, makale, duyuru ve benzerlerinde iki yönetmen ismi var. “İkinci yönetmen” veya “ikinci ekibin yönetmeni” hakkında ayrıca araştırmalar yaptım: Ross Devenish ismini böylece buldum. Hayat hikayesinden konumuzu ilgilendiren parçalara Altın Goller başlığını taşıyan çalışmamda kısaca yer verdim. Fotoğraflarını da bulup ekitabıma yerleştirdim. 
"Beyin çürümesi", önemsiz sosyal medya içeriklerinin aşırı tüketilmesini ifade ediyor. Oxford Sözlüğü, sosyal medyanın gereksiz ve eğlencelik kullanımını ifade eden "beyin çürümesi"ni yılın kelimesi seçti. Oxford Sözlüğü, 6 aday sözcük arasından 37 binden fazla kişinin katılımıyla yılın kelimesini belirledi. Sosyal medyayı eğlencelik ve gereksiz kullanma ile beyni uyuşturan içeriklerin sonsuza kadar kaydırılarak izlenmesini ifade eden "beyin çürümesi", bir senenin eğilimlerini ve ruh halini niteleyen yılın kelimesi seçildi. 
Filmin başında herkesin ezip geçtiği, çatlamış ve eskimiş yüzeyine yiyecek dökülen, temizlenmeye çalışıldıkça daha da kirlenen "Parlayan Elisabeth"in yerdeki yıldızına odaklanırız. Üzerine solmuş bir çınar yaprağı düşer. Bu sahne, kadının baharının geçtiğini, ömrünün sonbaharına girdiğini simgeler. Kısa bir süre sonra mevsim değişir ve yıldızın üzerine karlar yağar. Bu, kadının hayatındaki mevsimsel döngülerini, yaşam - ölüm döngüsünü ve olgunlaşmayı anımsatır. 
2024'te İnek Bayramı 4 ve 5 Mayısta Ankara'da, Cebeci'de, Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde düzenlenecek. Birkaç günümüz kaldı. Nisan ayında bu öğrenci şenliğinin nasıl kutlanması gerektiği yeniden gündeme geldi. Konuşuldu. Tartışıldı. Konuşuluyor. Tartışılıyor. 19 Nisan 2024'te Siyasal Bilgiler Fakültesi dekanlığının şenliğe ilişkin olarak kamuoyuna duyurduğu kısıtlamaları ve yasakları medya organlarında eleştirildi. Eleştiriler sürüyor. 
Bazı içecekler kendileri istese de istemese de dünyada önemli değişikliklere yol açtı. Amerikalıların bir zamanlar ingilizlerin kahvaltı çaylarına uygulanan vergileri biraz artırması nedeniyle bir devrimle mücadele ettiğini hatırlatalım. (O mücadele ruhuna ne oldu?) biradan sodaya, medeniyeti şekillendiren 6 içecek üzerine bir yazı... Medeniyetin akışını gösteren 6 içecek vardır; Tom Standage'ın "6 bardaktaki dünya tarihi" kitabının temelini oluşturan fikir budur. Onlar büyük keşif, akıl ve devrim çağlarının katalizörleridir. kısa bir özet... 
Taş-kağıt-makas oyununu ilk kim buldu? Kim geliştirdi? Çin’de ken, “yumruk, kavrama, kuvvet” gibi anlamlara sahiptir. Öte yandan, oyuncuların ellerini tercih ettiği şekillere sokmalarına göre kazananı veya kaybedeni belli olan bir oyundur. Asırlar boyunca, birçok ken oyunu oynanmışsa da, japonya’ya yayılan “janken”in atasının “honken” (orijinal ken) öldüğü yaygın düşüncesi hakimdir. 1640 yıllarında Nagasaki’de ortaya çıkmış olduğu için bazen, “nagasakiken” veya “kıyouken” (Nagasaki’nin eski ismi Kıyou’dur) olarak da bilinir; buradan da "edo" bölgesine yayılmıştır, burası, günümüzdeki tokyo bölgesidir. 
Eski ABD Başkanı Barack Obama'nın prodüksiyon şirketinden çıkan Leave the World Behind (Dünyayı Ardında Bırak) çeşitli komplo teorilerine konu oldu. Julia Roberts, Ethan Hawke, Mahershala Ali ve Kevin Bacon gibi yıldızların oynadığı filmde, New York şehrindeki Long Island'da yapılan bir tatil sırasında yaşanan tuhaf olaylar anlatılıyor. 22 Kasım'da yayımlanan Netflix yapımında internetin çökmesi, telefon hatlarının kesilmesi ve teknolojik cihazların arızalanması gibi bir dizi sıradışı olayın ardından ABD'nin kaosa sürüklenmesi işleniyor. 
