Birçoğumuz 10 kişinin telefon numarasını ezberlemekte zorlanırken Tansel Ali 20 bin numarayı ve resimli ilanı aklında tutuyor. Bugüne dek üç kez Avustralya şampiyonu olan 32 yaşındaki Tansel, şampiyonluğu hala elinde tuttuğu gibi, bir defasında dünya şampiyonasında 13. olarak dünyanın en iyileri arasına girmeyi de başardı.


Tarihleri anımsamaktaki hafızasına hayran olduğum arkadaşım bana kullandığı tekniği defalarca anlatmasına karşın yine unutuyorum. Neden bazı insanların hafızası bu kadar iyi de, bizimki bu kadar zayıf? Acaba erken mi bunayacağız, alzheimer mı oluyoruz diye paniğe kapılıyoruz. Harıl harıl bulmaca ve sudoku çözmeye başlıyoruz. Üzülmeyin, çünkü uzmanlara göre, iyi ya da kötü hafıza diye birşey yok, sadece eğitilmiş/iyi kullanılan hafıza ve eğitilmemiş/yeterince kullanılmayan hafıza var.

Hafıza, zihinsel aktivite, hızlı okuma ve zekanın bilimsel yöntemlerle geliştirilmesi konusunda uzman,    İngiliz Tony Buzan’ın “Hafızanızı Kullanın” (Use Your Memory) adlı kitabını okuduktan sonra kendi kendine egzersiz yapmaya başlayan Tansel Ali, mavra olsun diye 2002 yılındaki Avustralya Hafıza Yarışması’na katılıyor. Yarışmada birkaç rekor kırıp ikinci olunca, bu konuya iyice merak sarıyor. Piyasa Buzan’ın bu konularda yazdığı çok sayıda kitapla dolu. Bir de dünyanın dört bir yanına yayılmış Buzan Merkezlerinin Avustralya’da da şubesi var (Buzan Centre Australia/New Zealand). Buzan’ın metodlarını öğreten kurslar düzenliyorlar.

Dünya şampiyonalarının çok çekişmeli geçtiğini söyleyen Tansel Ali, katılımcıların sürekli olarak kendilerini geliştirmeleri gerektiğini, bu nedenle çok çalıştığını vurguluyor. Hatırlamakta en önemli noktanın, bağlantı kurmak ve hayal gücünü kullanarak gözünde canlandırmak olduğunu belirten uzmanlar, sayısal, görsel/fotografik, duyumsal ve işitsel yetilerin gelişmesi için bol bol pratik yapmak gerektiğini söylüyorlar. Öğrendiği teknikleri ve geliştirdiği yöntemleri öğrenci, öğretmen, şirket yöneticileri ve elemanları ile paylaşan Tansel Ali özel kurslar düzenliyor, ders veriyor.

Uluslararası yarışmalara katılan hafıza şampiyonları, birbirinden karmaşık testlerden geçiyorlar. Bunlardan biri şöyle:

Yarışmacılara altında isim ve soyadı yazılı 99 kişinin fotoğrafı gösteriliyor. Sonra isimleri çıkarıp fotoğrafların sırasını bozuyorlar. Kim daha fazla isim hatırlarsa  o kazanıyor. Önceki yıllarda İngiliz ve Almanların başı çektiği yarışmalarda artık bütün ödülleri Çinliler topluyor. Zehir gibi hafıza şampiyonları yetiştiren Çin Halk Cumhuriyeti’nde zihin jimnastiğine çok önem veriliyor ve sürekli olarak yeni teknikler geliştiriliyor.

Son zamanlarda, mutluluk, sağlıklı yaşam ve hafızayı güçlendirmeyle ilgili bütün yazılarda ve kitaplarda üç ortak temel koşuldan sözediliyor.

Hareketli bir yaşam ve açık havada düzenli egzersiz: Düzenli spor yapmanın (en ideali yürüyüş) ve temiz hava almanın önemi defalarca vurgulanıyor.

İyi ve sağlıklı beslenme: Bol sebze ve meyva ağırlıklı, aşırı yağ, şeker ve karbonhidrat içeren yiyeceklerin sınırlandırılması mutlu, sağlıklı yaşamanın ve işlek bir zekaya sahip olmanın ikinci koşulu.

Yeterli ve kaliteli uyku: Yeterli uyku süresi kişinin genetik yapısına ve alışkanlıklarına göre  değişmesine karşın, ortalama 7-8 saatlik, kaliteli bir uyku olmadan ne bedenin, ne de kafanın normal işlevlerini yerine getiremeyeceği ve mutluluk sağlayan hormonların ve salgıların üretilemeyeceği belirtiliyor.

Tansel Ali’nin de yarışacağı önümüzdeki Avustralya Hafıza Şampiyonası, Eylül 2012’de Melbourne’da yapılacak.

Yazıyı okurken iki yerde Tansel Ali yerine Ali Tansel yazdığımı farkettim, hemen düzelttim. Anlaşılan tezelden Tamer Ali’nin kursuna yazılmam gerekiyor.