Freedom House tarafından her yıl hazırlanan Dünya Özgürlükler Raporu’na göre demokrasi tüm dünyada 13 yıldır gerilemeye devam ediyor. Türkiye ise geçtiğimiz yıl ilk kez yer aldığı ‘özgür olmayan’ ülkeler kategorisindeki yerini korudu. Washington merkezli düşünce kuruluşu Freedom House tarafından her yıl yayınlanan raporda Türkiye’ye ilişkin çarpıcı değerlendirmeler bulunuyor.

Raporun ön yazısında Türkiye’de ‘cumhurbaşkanına hakaret’ davalarının hızla artışı, özgürlüklerdeki küresel gerilemeye örnek olarak gösterildi ve şu ifadeler yer aldı:

“Sadece 2017’de Türkiye’de ‘cumhurbaşkanına hakaret’ sebebiyle 20 binden fazla soruşturma açılmış olması ve 6 binden fazla davanın sürmesi bu küresel trendin en bariz örneklerinden.

Aralarında Rusya, Çin, Türkiye, İran ve Suudi Arabistan gibi ağır sıklet ülkelerin de bulunduğu 24 ülke, yurtdışındaki muhalifleri taciz, sınır dışı talebi, kaçırma ve hatta suikast gibi yöntemlerle hedef aldı.

Suudi Arabistan’ın gazeteci Cemal Kaşıkçı’yı Türkiye’de öldürmesi otoriter rejimlerin agresif yöntemlerine dikkat çekti. Kaşıkçı’nın cinayetini gazetelerinin ilk sayfalarından görmek isteyen Türkiye’nin kendisi de 21 farklı ülkeden 104 vatandaşını devletin düşmanları oldukları gerekçesiyle kaçırdı.

Türkiye’de önemli muhalefet partilerinin liderlerinin hapsedildiği, örgütlenme, toplanma ve ifade etme özgürlüklerine aşırı baskı yapıldığı iki yıl süren olağanüstü halin ardından Haziran 2018’de aynı anda parlamento ve başkanlık seçimleri gerçekleşti. Seçimin ardından OHAL kaldırılmış olsa da otoriteler devlet kurumlarında tasfiyeler ve gazeteciler, sivil toplum üyeleri ve akademisyenlere yönelik tutuklamalar devam etti.

Freedom House Macaristan, Venezüela veya Türkiye gibi yerlerde demokratik kurumların antidemokratik liderler karşısında baskıya boyun eğdiklerini gözlemledi.”

Raporun dünyadaki özgürlükler konusundaki diğer en önemli bulguları ise şöyle:

*’Özgür olmayan’ ülkelerin toplamdaki payı son 13 yıldır artışta.

*2018 yılı boyunca 68 ülkede siyasi haklar ve sivil özgürlükler gerilerken, 50 ülkede ilerleme gözlemlendi.

*2019 yılında değerlendirmeye katılan 195 ülkenin 86’sı ‘özgür’, 59’u ‘kısmen özgür’ ve 50’si ‘özgür olmayan’ ülke notu aldı.

*Uzun zamandır demokrasiyle yönetilen ülkelerde güven krizi daha da yoğunlaştı.

*Özgür ve adil seçimler ve ifade özgürlüğü gibi demokratik normlar çok ciddi zarar görmüş durumda.

*Bu 13 yıldır süren gerilemenin başladığı 2006 yılından bu yana 116 ülkede özgürlüklerde net bir düşüş yaşanırken, sadece 63 ülke daha özgür hale geldi.

*7.6 milyar olan dünya nüfusunun yüzde 39’u ‘özgür‘ ülkelerde yaşarken, yüzde 24’ü ‘kısmen özgür’ ülkelerde ve yüzde 37’si ‘özgür değil’ kategorisinde yer alan ülkelerde yaşıyor.

Raporda ABD ile ilgili bölümde Başkan Donald Trump’ın gazetecilere karşı saldırgan tavrı ve basını itibarsızlaştırma girişimleri de eleştirildi.

Dünyada Özgürlükler Raporu 2019 için tıklayın 

Dünyada Özgürlükler Raporu 2018 için tıklayın