A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

İsrail - Hamas çatışmasında savaş suçu işleniyor mu?

Kategori Kategori: Dünya | Yorumlar 0 Yorum | 16 Ekim 2023 18:04:20

Birleşmiş Milletler (BM), İsrail - Hamas çatışmalarında işlenmiş olabilecek savaş suçlarına dair kanıtlar edindiğini belirtiyor. Peki savaş suçu nedir? Hangi eylemler savaş suçu kabul edilir? Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi, Hamas terör örgütünün İsrail'e karşı düzenlediği ilk saldırıdan yalnızca üç gün sonra, bünyesindeki bağımsız bir soruşturma komisyonunun tarafların işlediği savaş suçlarına dair "kesin kanıtlar" elde ettiğini duyurdu.

Peki savaş suçları nasıl belirleniyor?

Savaş suçlarının tanımı

Sivillere karşı işlenen savaş suçlarının tanımı, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) kurucu sözleşmesi Roma Statüsü'nün 8'inci maddesi ve 1949 tarihli Cenevre Sözleşmelerine dayanıyor.

Bu suçlar, çatışma sırasında genellikle sivillere yönelik olarak insani hukukun ciddi ihlali olarak tanımlanıyor.



Associated Press haber ajansına konuşan Amerikalı uluslararası hukuk uzmanı ve BM Sierra Leone Özel Mahkemesi'nin kurucu başsavcısı David Crane, "Sivillerin ve sivil nitelikteki malların, askeri bir gereklilik olmadan kasıtlı hedef alınması bir savaş suçudur" diyor. Crane, "Ve bu, uluslararası hukuka göre her iki tarafın da uyması gereken bir standart" diye de ekliyor.

Hukuktaki "savaş suçu" kavramı, "insanlığa karşı suçlar" veya "soykırım" kavramlarından farklılık gösteriyor. Savaş suçları, ülke içinde veya iki devlet arasında meydana gelen çatışmalarla sınırlıyken, insanlığa karşı suçlar ve soykırım barış zamanlarında da gerçekleşebiliyor.

Sivillere yönelik saldırılar her zaman savaş suçu sayılır mı?

Bunun kısaca cevabı, hayır.

2022'de DW'ye konuşan Toronto Üniversitesi Munk Küresel İlişkiler ve Kamu Politikası Okulu'ndan Mark Kersten, "Savaş yasaları, sivilleri her zaman ölümden korumaz" demişti. Kersten, her sivil ölümünün yasa dışı sayılmadığına dikkat çekmişti.

Çatışmalardaki askeri faaliyetler, eylemin gerekli olup olmadığına göre savaş suçu olarak sınıflandırılıyor. Örneğin, bir okulun ya da bir apartmanın bombalanması, askerî açıdan gerekli görülürse savaş suçu olarak değerlendirilmeyebiliyor.

İsrail ve Hamas arasındaki çatışmalar, böylesi bir ayrımı uzaktan yapmanın zorluğunu da ortaya koyuyor. Gazze, dünyanın en yoğun nüfuslu bölgelerinden biri. Çoğu uzman, bölgedeki 2,2 milyon sivil halkın bir kısmını öldürmeden Gazze'yi bombalamanın imkânsız olduğunu söylüyor. Bu gibi durumlarda, saldırının hedefinin belirlenmesi, saldırıda bir savaş suçunun işlenip işlenmediğini anlamak açısından çok önemli hâle geliyor.

Orantılılık ilkesi nedir?

Özel mahkemeler, askeri bir eylemin savaş suçu olup olmadığını ayrım, orantılılık ve ihtiyat ilkelerine göre belirliyor. Ayrım ilkesine göre, askerlerin siviller ve savaşçılar arasında sürekli ayrım yapmaya çalışması gerekiyor. Orantılılık ilkesine göre orduların bir saldırıya aşırı şiddetle karşılık vermesi yasak. İhtiyat ilkesi ise sivillere zarar vermemek için mümkün olan her şeyin yapılmasını gerektiriyor.



Tüm bunlara rağmen, savaş suçunu tanımlamak hâlâ çok zor.

Mesela İsrail'in geçen Cuma Gazze'nin kuzeyindeki sivillere tahliye çağrısı yapması ihtiyat ilkesi kapsamında değerlendirilebilir. Ancak aralarında BM ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin de bulunduğu bazı insan hakları örgütleri, uyarının uluslararası insani hukuku ihlal ettiğini belirtiyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) Program Direktörü Sari Bashi geçen Cuma yayınladığı bir açıklamada, "İsrail ordusu, Gazze'deki sivillerin güvenli bir şekilde bölgeden ayrılmalarını ve daha güvenli bir bölgeye gitmelerini sağlayacaksa, saldırı öncesinde sivillere uyarıda bulunmalı" ifadelerini kullandı. Bashi, "Fakat gidecek güvenli bir yer ve oraya ulaşmanın güvenli bir yolu olmadığında kaçma uyarısı etkili olmuyor" diye de ekledi.

Associated Press'in haberine göre, Norveç Mülteci Konseyi (NRC) Genel Sekreteri Jan Egeland da İsrail'in Gazze'deki Filistinlilere çağrısını "yasa dışı" olarak nitelendiriyor.

Egeland, "Bu bir tahliye fırsatı değil, bir yer değiştirme talimatı. İnsani hukukta buna nüfusun zorla yer değiştirmesi deniyor ve bu, bir savaş suçu" diyor.

İsrail ile Filistinliler arasındaki çatışmalar söz konusu olduğunda orantılılık kavramı da sıklıkla tartışılıyor.

Kimileri Hamas saldırılarının vahşeti göz önünde bulundurulduğunda yaşanan çatışmada İsrail ordusunun eylemlerinin haklı olduğunu savunuyor. Bazıları ise İsrail ordusunun çok ileri gittiğini söylüyor. UCM, çatışmalarda yaşananları araştırırken bunları dikkate alıyor.

ABD Başkanı Joe Biden da geçen Çarşamba İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'ya "Bunu nasıl açıklayacağımı bilmiyorum, İsrail'in tüm öfkesi, hayal kırıklığı ve haklılığıyla birlikte, savaşın kurallarına göre hareket etmesi gerçekten önemli. Savaşın kuralları var" dediğini açıklamıştı.

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin rolü

Hollanda'nın Lahey şehrinde bulunan Uluslararası Ceza Mahkemesi, savaş suçlarını, uluslararası soykırım suçlarını ve insanlığa karşı suçları yargılama yetkisine sahip tek daimî uluslararası mahkeme.

UCM, 2002 yılında Roma Statüsü'ne uygun olarak kuruldu. Roma Statüsü'ne taraf olmayı kabul eden tüm ülkeler, UCM ile iş birliği yapmanın yanı sıra, tanık erişimi veya delil sağlamak ve zanlıların tutuklanması gibi belirli kurallara uymak zorunda. Roma Statüsü'ne taraf olan ülkeler aynı zamanda mahkemenin yargı yetkisine tabi oluyor.

UCM, 2015'te Filistin'i üye devlet olarak tanıdı. Ancak İsrail, aralarında ABD, Çin, Rusya ve Mısır'ın yer aldığı bazı ülkeler gibi UCM'ye üye değil. Bu nedenle, UCM'nin mevcut çatışmadaki savaş suçlarını belirleme yetkisi olmasına rağmen, kararlarının İsrail üzerinde hiçbir yaptırımı yok.

Ayrıca UCM, Roma Statüsü'ne taraf ülkeler tarafından işlenen savaş suçlarını bile yargılama konusunda oldukça zorlanıyor. Mahkeme yirmi yıllık tarihi boyunca çok az sayıda mahkûmiyet kararı verdi.

Kaynak : DW | Clare Roth




Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







İSTİHAB HADDİ
Türbülans vakaları iklim değişikliği etkisi mi?
Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap

GÜNEŞE YOLCULUK
Cumhurbaşkanlığı seçimini reformcu Pezeşkiyan kazandı.
EKŞİ, "ERİK" TADINDA
BİR TUR DAHA
30 HAZİRAN 2024

Türkiye'de açlık sınırı 20 bin TL'ye dayandı
Tayland esrarı yeniden yasaklıyor.
İstanbul kirada Avrupa’nın lideri
Türkiye AB’nin 6 milyar Euro mülteci yardımını nasıl harcadı, AB Sayıştayı’nın eleştirileri neler?
Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

"İNEK BAYRAMI" ekitap
Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL

“KADERİMİZ DIŞARDAN YAZILAMAZ - DIŞARI KADERİ BELİRLEYEMEZ…”
Niyetime İlham
KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK

Ormanlara yasal haklar verilebilir mi, tüzel kişiliği olan ormanlar var mı?
'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor

Türkiye, kişisel verileri en çok sızdırılan 19.ülke
Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar

Kırık Camlar Teorisi
Dünyanın en eski şarabı 2000 yıllık Roma mezarında bulundu
Otizmin arkasından Neandertaller çıktı.
Beynimiz uykuda geleceği tahmin etmeye çalışıyor.
Bilim insanı Matthieu Juncker ekosistemi gözlemlemek için ıssız adada 8 ay tek başına kalacak.

BM: Dünya nüfusu 2084'ten itibaren gerileyecek
Dünya nüfusunun ruh sağlığı giderek bozuluyor
Haberleri takip etmeyenlerin sayısı artıyor…
İstanbulluların %44'ü kıt kanaat geçiniyor
Türkiye artık yabancılar içinde ucuz değil…

"RAHATI KAÇAN" ADAM
GÜZİN'LE
GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR

DEVENİN BOYNU
Çarpık Eğitim
Ziyafet
Kim Aptal, Kim Akıllı
SİVAS

Mimar Sinan: Bir Dehanın Yükselişi ve Osmanlı Mimarisinin Zirvesi
İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git