A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Sahte Haberlere Neden İnanıyoruz?

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | 05 Nisan 2017 01:31:21

George Orwell 1946’da yayınladığı Politics and the English Language isimli eserinde, politik dilin ve İngilizce’nin tamamen yalanları gerçek gibi göstermek üzerine kurulu olduğundan bahsediyor ve örtülü, belirsiz hatta sisli bir yapısı olduğunu söylüyor. Orwell bunu 1946 yılında tespit etmişken ve günümüze kadar konuyla ilgili birçok yazı yazılmışken, neden hala sahte haberlere inanmaya meyilliyiz?



Bilişsel Basitlik

Genellikle beynimiz bilgiyi işlerken inanç hızlı ve doğal oluşur. Şüphecilikse yavaş ve yapaydır, ayrıca çoğu insanın belirsizliğe toleransı azdır. Araştırmaya göre beynimiz bir ifadeyi kavrarken otomatik olarak doğru kabul eder, sonradan ortaya çıkan kuşkuculuk ise fazladan bir bilişsel adım gerektirir. İnanıp devam etmek bu yüzden daha kolaydır.

Bilişsel Uyumsuzluk

Bilişsel uyumsuzluk iki çelişen düşünceye sahip olduğumuzda meydana gelen rahatsız edici gerilimdir. Gerçekleri reddetmek, derin inançları değiştirmekten daha kolaydır. Örnek olarak, iklim değişikliğinin gerçek olmadığını savunanlar, sera gazlarındaki hızlı artışın sanayi ve ticaret alanlarına daha kısıtlayıcı kurallar getirmesinden tedirgin oldukları için bunu görmezden gelmeye çalışıyorlar.

Ters Tepme Etkisi

Bilişsel basitlik ve uyumsuzluk, ters tepme etkisi denilen ilginç bir olaya yol açar. Ters tepme etkisi, güçlü karşıt kanıtlara rağmen, insanların inançlarına daha yoğun bağlanması anlamına gelir.

Dartmouth Üniversitesi tarafından yürütülen bir deney serisinde, deneklere yaygın yanlış kanıları, örneğin Irak’ta kitle imha silahlarının varlığını doğrulayan sahte gazete makaleleri verildi. Daha sonra deneklere bu silahların bulunmadığını anlatan yeni makaleler verildi. Savaş karşıtı olanlar yeni makaleyi, savaşı destekleyenler eski olanı doğru kabul etti. Hatta savaş destekçileri, ikinci makaleden sonra daha fazla ikna olduklarını çünkü makalenin Saddam Hüseyin’in silahları yok ettiğinin veya sakladığının kanıtı olduğunu söylediler.

Kabile Birliği

İnsan sosyal bir primat türüdür ve etrafındakilere güvenilir bir grup üyesi olduğunu belli etmek ister. Bu da diğer grup üyelerine katılarak uyumlu olmak anlamına geliyor, bu grup bizim siyasi partimiz veya dini inancımız olabilir ve genellikle grubun yönünden sapmaz.

Bilişsel basitlik ve uyumsuzluk, evrimsel uyum amacı taşıyor olabilir. Sosyal psikolog Carol Tavris evrimsel uyumu şöyle açıklıyor: “Onlar-biz” bölünmesi, etnik merkezcilik, önyargı gibi herhangi bir bilişsel mekanizmaya baktığımızda, adaptif bir amaç taşıdığını düşünmek mantıklı. Bu örneklerde en büyük fayda, bizi kendi grubumuza bağlaması olarak görülebilir.

Hepimiz kendi inançlarımızdan sorumluyuz. Sahte haberler ve alternatif gerçekler hakkında şüpheci olmak bizim kendi görevimiz.

Şüpheli bir durum varsa şüphelenmek gerekir

“Bunun doğru olduğunu nereden biliyorsun?”, “Bu iddianın kaynağı ne?”, “Bunu kim söyledi ve neden böyle bir şey söyledi?” sorularını mutlaka sormalıyız. Kendimizi kandırmamak için her zaman dikkatli olmalıyız. George Orwell’in In Front of Your Nose adlı deneme yazısındaki gibi, “Birinin burnunun ucunu görmesi daimi bir çaba gerektirir. Konu şu ki, hepimizin yanlış şeylere inanma ihtimali var, yanıldığımız ortaya çıkınca yanılmadığımızı göstermek için gerçekleri çarpıtma ihtimalimiz de var. Akıl ile, bunu bir süre yürütmemiz mümkün. Er ya da geç yanlış bir inanç katı gerçeklikle karşı karşıya gelir. Tıpkı savaş alanlarında olduğu gibi.”

Kaynak :  Deniz Lim  | [n]Beyin


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







History Life dergisinde Atatürklü "En Büyük Devrimciler" kapağı
İşçi Sınıfı
Bilim insanlarından dünyayı sarsacak iddia
Okurlarımıza ve Yazarlarımıza borcumuz…
Maske savaşları….

Hep bahsettiğimiz sınıf savaşı şu anda oluyor
25 kentte sokağa çıkmak yasak
Yeni Zelanda Başbakanı Ardern'den işverenlere: Haftada 4 gün mesaiye geçmeyi değerlendirin
Avustralya’da eyalet ve bölgeler koronavirüs sınırlamalarını yumuşatıyor
Türkiye'de dindar nesil yetiştirme girişimi ters tepti, gençler dinden uzaklaşıyor

10 yıl sürecek buhrana hazır olun
Avustralya da JobKeeper’dan Koronavirüs Desteği'ne kadar, kimler nelerden yararlanabiliyor?
Koronavirüs salgınının 25 milyon işsiz yaratması bekleniyor
Global resesyon başladı...
Koronavirüs'ün ticari etkisi haftalık 26 milyar dolar

Koronavirüs sonrası dünyada uçaklar nasıl görünecek?
Bir hikayem olmasın - 2019’a veda ederken
Avustralya’nın ilk sualtı oteli Büyük Set Resifi’nde açıldı
Lila, Lenu, Sisifos
Uzun yaşamanın sırrına erdim

Frida Kahlo Müzesi sanal ziyarete açıldı
Kaçırmamanız gereken bir gösteri : ‘Marx’ın Dönüşü’ ücretsiz erişime açıldı
Leonardo da Vinci Hazar Türkü olabilir
Ay çöreği
Tarih Sizi Bekliyor! Toledo'nun Hayali!

Değerler Rabbi
“KAOTİKA”
İnsan, Kıyısı olmayan derya - Kuşkularımı gider
Tarihsel olan nesnel olmaya kapalı mı?
Algı çok tanık tek

Anadolu Talan Ediliyor
Yaşam alanları yok olan 100'den fazla türün "acil yardıma" ihtiyacı var!!!
Avrupa kentleri, sıcak hava dalgalarına uyum sağlamanın yollarını arıyor
Eylemsizliğin Maliyeti: 2050’de yılda 200 milyon kişi yardıma muhtaç olacak
Hayvanlar küresel ısınmaya ayak uyduramıyor!

İnternet hızı rekoru kırıldı
Uçan elektrikli otomobil yarışları yakında başlıyor.
5G teknolojisi, radyasyon ve güvenlik açığı
Akıllı Kontakt Lensler Bakış Açınızı Değiştirecek
Google dünyayı değiştirecek keşfi duyurdu: “Kuantum üstünlüğüne ulaştık”

Avustralyalı bilim insanları Covid 19'u 48 saatte yok ediyor
Avustralyalı bilim insanları Koronavirüs aşısı denemelerine başladı
Muhtemelen zaten hayatta!!!
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi, şimdiye kadar anlatılan en eski hikaye mi?
Beyin bağlantılarını inceleyen en büyük ve ayrıntılı harita yayınlandı…

İmparatorlukların başkenti İstanbul’un yoksulluk tablosu içler acısı
Türkiye’de işsizlik rakamı 16 milyonu buldu
Demokrasiden Otokrasiye
'Koronavirüse karşı güvenilir ülkeler' listesi açıklandı
Son 10 yılda en çok gerileyen ikinci Türkiye olduk!!

Görsel ve İşitselin Önemi | Sözlü Tarih Dersleri : Üç
Söz-ün gösterilmesi | Sözlü tarih dersleri : iki
Söz / Sözün Özü
Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın çocuk kısmını kutladık
Kadın ve Erkek Birlikte

HİLAFET
27 MAYIS
Pandemi
YALAN YALAN
Dayanışlı Döğüş

Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git