İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
İstanbul’un havası 50 kentin yanında temiz kaldı. Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Baran Bozoğlu, Türkiye’deki hava kirliliğinin temel nedeninin kömür kullanımı ve yanlış kentleşme politikaları olduğuna dikkat çekti. Bozoğlu, “Listedeki 6 kent çanak şeklinde. Bu yüzden yaşanan hava kirliliği dağılamıyor. Türkiye’nin bütün illerinde çevre ve şehircilik il müdürlüklerinin 2014-2019 yıllarına ait ‘Temiz Hava Eylem Planları’ hazırlanması gerekiyordu. ...Devamı.»
WikiLeaks, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'na (CIA) ait iki yeni belge sızdırdı. Yurt dışında sahte kimlikle görev yapan CIA ajanlarına tavsiyelerde bulunulan gizli belgelerden birinde Türkiye'yle ilgili uyarılara da yer verildiği ortaya çıktı. WikiLeaks'in yayımladığı Eylül 2011 ve Ocak 2012 tarihli belgelerde, ajanların güvenlik kontrollerinde daha detaylı bir incelemeye tabi tutulmaktan nasıl kaçınabileceklerinin detayları anlatıldı. ...Devamı.»
12 Eylül 1980 ihtilali öncesinden beri var olan, sonradan da bu ihtilalle birlikte iyice keskinleşen ideolojik ayırımlar, Türk kültürü üzerinde onulması güç yıkımlar yaratmıştır. Toplumun en küçük birimi olan ailelerden başlayan parçalanma, toplumsal katmanların tümünü çepeçevre sarmakla kalmamış; Türk toplumunun kültürel dokusunu da gittikçe yoğunlaşarak bu günlere dek tarumar edegelmiştir. Sağ-sol ayırımın derinleşmesi, dilde kullanılan sözcüklere veya kelimelere kadar sirayet etmiş; insanlar gibi dilde de ideolojik kamplaşmalar belirginleşmiştir. ...Devamı.»
Avrupa Parlamentosu'nda Türkiye gündemli toplantıda Türkiye'de gelinen noktanın bir kabus olduğu belirtilerek "Erdoğan hukuku" uygulandığı ve ülkenin içten içe çürüdüğü ifade edildi. Yeşiller Grubu’nun teklifiyle yapılan özel Türkiye oturumunda, medya özgürlüğü ve AB-Türkiye ilişkilerinin seyrine ilişkin görüşler dile getirildi. ...Devamı.»
Orhan Pamuk Beyaz Kale 10. baskıya ulaşınca yararlandığı kaynakları yazdı. Ancak kitaba temel olan Pedro'nun Zorunlu İstanbul Seyahati kitabı kaynak listede yine yoktu! İlk kez, Orhan Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları'nın, Thomas Mann'ın ailesinin üç kuşak öyküsünü anlattığı Buddenbrook Ailesi romanına benzediği, Benim Adım Kırmızı adlı romanını Umberto Eco'nun Gülün Adı adlı eserinden, Kar'ın ise konusunu ve roman kahramanlarını Dostoyevski'nin Ecinniler adlı romanından alıntıladığı iddia edilmişti. ...Devamı.»
Aslında Medeni Aziz Bey’in adı Medeni değildir. Medine’de doğduğu için kendisine Medeni lakabı takılmıştır. Hani Nasibin Mehmet Efendi gibi. Asıl adı Mehmet’tir, Nasib’ in erkek kardeşi olduğu için Nasibin Mehmet denilmiştir. Muhterem bir insan olan Aziz beyin İstanbul’da bestekar olarak vermiş olduğu Türk Sanat Musikisi eserleri, bugün hala beğenilmektedir. ...Devamı.»
Amerikalı tarihçi Louis Fishman’dan Ceren Kenar’a çok sert yanıt: ‘Ferguson vs. Gezi’ yazınız hem intihal hem manipülasyon… AKP’ye yakın basın kuruluşları ABD’nin Ferguson kasabasında siyahi bir gencin beyaz bir polis tarafından öldürülmesi üzerine yaşanan gerilimi Gezi Parkı’ndaki polis şiddetini ‘haklı çıkarmak‘ için kullanırken, Türkiye gazetesi yazarlarından Ceren Kenar’a Amerikalı tarihçi Louis Fishman’dan çok sert bir cevap geldi. ...Devamı.»
Yunanistan’da cumhurbaşkanlığı seçimleri tartışmalarında erken seçim ihtimali sıklıkla gündeme geliyor. Bunun nedeni ise üç turlu seçimde herhangi bir adayın 180 oya ulaşamaması olasılığı. Bu durumda Yunanistan sandık başına gidecek ve yeni bir dönem başlayacak. Yeni dönem senaryolardan biri de ana muhalefet partisi Radikal Sol İttifak’ın (Syriza) lideri Alexis Tsipras’ın iktidara gelmesi. ...Devamı.»
Türkiye'deki Yahudi cemaatinin yayın organı Şalom'un yazarlarından Mois Gabay bugünkü köşe yazısında Türk Yahudileri'nin ülkeyi terk etmekte olduğunu yazdı. Kendiside Yahudi asıllı Türk olan Mois Gabay, "Türk Yahudileri gidiyor mu?" başlıklı yazısında Yahudi cemaatinin gençlerinin yüzde 37'sinin üniversite eğitimi için yurtdışına gitmeyi tercih ettiğini yazdı. ...Devamı.»
Daha birkaç yıl öncesine kadar Paris’teki en eski kitapevlerinden Özgül Kitabevi’nde « imza gün »leri düzenliyor, epeydir birbirini görememiş dostlar biraraya geliyor hasret gideriyorduk. İmza günlerimiz canlı geçiyordu. Kimi kez ise hakikaten çok canlı ve çok renkli. Gençler de katılıyordu, kızlı erkekli. Daha az gençler de ve bizim gibi artık ellili, altmışlı yaşlarının sonbaharını yaşayanlar da. Geçmiş yılların dostlarıyla buluşmak, söyleşmek, dertleşmek, bir veya iki bardak bir şeyler içmek olanağı buluyorduk. ...Devamı.»
Türkiye de yaşamak ya da en azından Türk basın yayınını izlemek etmek insanın bilgisini ve zekasını geliştiriyor. Dünya yerel haber zorluğu çekerken Türkiye’de günde ortalama beş adet manşetlik demeç ya da haber esin kaynağı oluyor… Tek zorluğu bu haberlerin gerçek olup olmadığını anlayabilmek. Yine bu hafta başta iktidar partisi, Cumhurbaşkanı ve şuralar tavan yaptı. ...Devamı.»
Birleşmiş Milletler’in yolsuzlukla mücadele kampanyasına göre dünyada her yıl 1 trilyon dolar rüşvet veriliyor, yılda 2.5 trilyon doların aklandığı ifade ediliyor. Yolsuzluk, yoksulluğu artırırken büyümeyi de baltalıyor. Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün hazırladığı küresel yolsuzluk sıralamasında bir yılda 11 basamak birden yükselerek 64’üncü sıraya tırmanan Türkiye, 9 Aralık Dünya Yolsuzlukla Mücadele Günü’ne 17-25 Aralık soruşturmalarının gölgesinde girdi. ...Devamı.»
Anadolu tüm inanç sistemlerinin beşiği, geçiş güzergahı ve sığınağı olarak dünyadaki en önemli bölge konumunda. Ezidilerin komşu bir coğrafyada sırf inançları yüzünden büyük bir zulüm gördükleri günümüzde, Anadolu tarihine kazınmış ve kültürel mirasımız olmuş 16 inanç sistemini sizler için derledik. İşte o 16 inanış! ...Devamı.»
Erdoğan’ın “son 200 yıl” sırrı… “Bunun için enteresan bilinçaltı teknikleri de kullanıyor. Mesela Osmanlı modernleşmesini, reformları, Batılılaşma hareketini ve nihayet modern Cumhuriyet’in hepsini birden “200 yıl” kavramıyla kodluyor...” AKP’yle başlayan Yeni Osmanlıcılık tartışmaası şimdilik rafa kaldırılan Osmanlıca dersiyle tekrar gündemde. ...Devamı.»
UNICEF'in Türkiye'de aile içi şiddet raporuna göre, en çok şiddete maruz kalan 18 yaş altı kız çocukları oldu. En çok şiddet uygulayanlar koca ve erkek arkadaşlarken, şiddet karşısında polis "arabulucu" görevini üstlendi. UNICEF’in “Şiddeti İzleme ve Göstergeleri Kılavuzu” isimli kitabında yer alan Türkiye ’ye ilişkin veriler, çocuk ve kadınların maruz kaldığı şiddetin boyutunu gözler önüne serdi. ...Devamı.»
1270, Hacı Bektaş Veli’nin ölüm tarihini gösterir. Yüzyıl olarak düşündüğümüzde 13. Yüzyıl, İslam ve Türk dünyasının tam bir dönüm noktasıdır. Tarih, Batı’nın lehine, İslam dünyasının aleyhine makas değiştirmiştir. Müslümanlar, felsefe ve eleştirel düşünce sayesinde başlatma onuruna sahip oldukları Rönesanslarını yitirirken, Avrupa ise devraldıkları “Küçük Rönesansı” büyütüp “büyük Rönesansı” yaratmışlardır. ...Devamı.»
Geçtiğimiz hafta İzmir’de bir mahkeme çok önemli bir karar yayınladı. Görsel medyada dinlerken ağzım açık kaldı. Aslında benim çok ilgilendiğim, hatta konu hakkında bir roman bile yazdığım ‘’kadına şiddet‘’ konusunu kapsayan haberi duyunca hayretler içinde yanımdaki arkadaşlara sordum. ‘’Siz de benim duyduğumu duydunuz mu? ‘’ Evet, onlarda duymuştu. ...Devamı.»
Atatürk Orman Çiftliği'ne ilişkin Atatürk'ün vasiyetinin ihlal edildiğine yönelik açılan davada mahkeme, Atatürk'ün vasiyetinin istenmesine karar verdi. Böylelikle Atatürk'ün vasiyeti 76 yıl sonra devlet arşivinden çıkacak. Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan, Mustafa Kemal Atatürk’ün Atatürk Orman Çiftliği’ne (AOÇ) ilişkin vasiyetinin ihlal edildiği iddiasıyla açılan davada, mahkemenin vasiyetin istenmesine karar verdiğini söyledi. ...Devamı.»
İnsan hakları dersi kalkıyor, Kuran dersi 6 saat oluyor. Açılışını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaptığı 19. Milli Eğitim Şurası dün başlarken, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), seçmeli derslerde yoğunlaştırılmış program uygulamaya hazırlanıyor. Hürriyet'ten Gamze Kolcu'nun haberine göre bakanlığın önerileri arasında bazı derslerin birleştirilmesi, genel ortaöğretim kurumlarının (Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Sosyal Bilimler Lisesi) tek bir okul türü adı altında birleştirilmesi ve hazırlık sınıfı uygulamasının sona ermesi de bulunuyor. ...Devamı.»
Köşe yazarlarımızdan Metin Atamer’in bir süre önce SUZAN adlı romanı yayınlandı. Yaşanmış olaylardan esinlenerek yazılan “Suzan” kadına şiddeti konu alıyor. Ne yazık ki ülkemizin en önemli sorunlarından biri olagelmiştir kadına şiddet! Özellikle son on iki yılda kadına şiddetin akıl almaz boyutlarda artışı, toplumsal çürümenin boyutlarının ve hukuk sisteminin çöküşünün önemli göstergelerinden de birisidir. Böylesi bir dönemde, bu konunun, duyarlı ve insan haklarına inanmış bir yazar tarafından ele alınmasını çok değerli buluyoruz. “Suzan”ı sizlere tanıtabilmek amacıyla yazarın ön ve arka sözlerini kitaptan alarak sizlerle paylaşıyoruz. ...Devamı.»