İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Son bir kaç haftadır o kadar çok değişik konularla toplum meşgul olmaktaki birisini bitirmeden, bir başkası başlamakta. Daha Cumhurbaşkanına yapılan densizliği sindirmeden, bir başka konu, yalnız Türkiye’nin değil bütün dünyanın gündemine oturdu. Soma’da yıkılan yuvalara, toprağa verdiğimiz, yüzlerle ifade edilen maden işçisi yurdum insanına ağlamaktayız. ...Devamı.»
Soma tarihinin en büyük acısını yaşıyor… Hiç böylesi olmamıştı… Ayda, iki ayda bir madende bir kaza olması, aralarından birinin yitip gitmesi; ev geçindirme uğruna, ekmek parası uğruna artık kanıksadıkları şeydendi, ama bu çok ağırdı. Manisa’nın yüzbin dolayında nüfuslu bu madenci ilçesi, bu satırlar yazılırken 200’ü aşmış ve sokakta kime sorsak 300’ün üzerinde can kaybından söz ettiği bir büyük acıyı yaşıyor. ...Devamı.»
Göbekli Tepe’de bilimsel araştırmaların başlamasının 20’nci yılı kutlanıyor. Mısır’daki piramitlerden sonra uygarlık tarihi açısından en önemli arkeolojik bulgu kabul edilen Göbekli Tepe’de bilimsel araştırmaların başlamasının 20’nci yılı kutlanıyor. Bahar aylarında günde ortalama bin kişinin gezdiği kazı alanı ören yeri statüsü kazandı. Prof. Dr. Klaus Schmidt ve ekibi bir yandan koruma ve ziyaretçilere yönelik düzenlemeleri, diğer yandan kazı çalışmalarını sürdürüyor. ...Devamı.»
“Sürüden ayrılanı kurt kapar”. Evet, koyun sürüsü iseniz elbette sürüden ayrılmamanız gerekir. Üstelik, sürüden ayrılmasanız bile aç bir kurt sürüye saldırabilir ve sürünün içindeki en güçsüz koyunu ham yapabilir. O yüzden sürüden ayrılmamak yetmez, sürünün içindeki en güçsüz koyun olmamaya da özen göstermek gerekir. ...Devamı.»
Simon Wiesenthal adını bilmeyebilirsiniz. “Nazi Avcısı” olarak ta tanınan Wiesenthal, bugün Ukrayna sınırları içinde olan ve o zamanki Avusturya-Macaristan sınırları içinde bulunan Galiçya kırallığının Buczacz kentinde doğmuş olan Avusturyalı bir Yahudi idi. 2005 yılında, 96 yaşında Avusturya’da öldü. II. Dünya Savaşı patladığında mimarlık eğitimi almış olan Wiesenthal 31 yaşındaydı ve Lwów kentinde yaşıyordu. Savaş yıllarını Nazilerin toplama kamplarında geçirdi. ...Devamı.»
Bakırköy sahil şeridinde Bizans kalıntılarının bulunduğu eski Sümerbank arazisine 22 kat yüksekliğinde 10 kulenin yer alacağı bir yapılaşma getirildi. 16:9 kulelerinin hemen yakınında yapılan inşaat silueti olumsuz etkileyecek. İstanbul’un siluetini bozması nedeniyle mahkeme tarafından yıkımına karar verilen 16:9 kulelerine benzer bir yapılaşma, kulelerin hemen yakınında bulunan ve Bizans dönemine ait kalıntıların yer aldığı eski Sümerbank arazisinde yükselecek. ...Devamı.»
Genelde otomobil kullanmayı çok severim. Hele uzun yolda kendim, kullandığım arabanın emniyeti için pür dikkat kesildiğimden, aklımdan bütün dertlerimi atar, kendimi o anda yaptığım işe veririm. Direksiyon sallama adı ile de anılan bu otomobil kullanmada kaç adet araç eskittiğimi unuttum. ...Devamı.»
Sene içinde bazı günler vardır ki gelirken insanları bir tedirginlik, bir korku kaplar. Aslında böyle mi olmalı bu günler. Hani hüzün ve elem hatırlatan günlerde bizim de kalbimiz kararır, o günleri kırık hatırlarız. Fakat bayram olarak kutlanması gereken bir kaç tarih yaklaştıkca toplum gerilmekte, insanlarda bir huzursuzluk başlamaktadır. Bazı özel günlerimizin de kutlanmasının engellenmiş olması insanları germekte. Kutlama, anılması gereken hatıratın tazelenip, coşkunun ve duyguların çıtasının daima yüksek kalmasını amaçlar. ...Devamı.»
Bu gidişle THY için, ‘Neydi ne oldu’ diyeceğiz… Bir havayolu şirketi düşünün ki kendi ülkesinin dört bir yanına tekel fiyatlarıyla uçuyor. Sınırları aşıp dünyada uçmadık şehir bırakmıyor. Merkez olarak seçtiği havaalanı artık dar geldiği için yeni havaalanı yaptırıyor; ‘Uluslararası uçakları oradan aktaracağız’ diyor. Ülkenin ismini küresel arenaya taşıdığı için siyasetçilerin gurur kaynağı oluyor. Avrupa’nın en önde gelen havayollarına kafa tutuyor… ...Devamı.»
Bir yerin yerlisi nasıl olunur? Öyle kolay bir iş midir bir yerin yerlisi olmak? Orada doğmuş olmayı mı gerektirir, yoksa belli bir zaman, kimi desin on yıl, başkası desin yirmi yıl, yaşamış olmayı mı? İstanbul’da bir gün taksi beklerken ve herkes yanaşan taksilere doğru atlayıp zıplıyorken... ...Devamı.»
CHP Ankara Milletvekili Aylin Nazlıaka, 2014 yılının ilk üç ayında 60 kadının öldürüldüğünü, 13 kadına tecavüz edildiğini, 145 kadına şiddet uygulandığını, 12 kadınının tacize uğradığını, ilk dört ayda ise 13 küçük çocuğun ölü olarak bulunduğunu açıkladı. Nazlıaka, Mart Ayı Kadının Durumu Raporu’na ilişkin TBMM’de basın toplantısı düzenledi. ...Devamı.»
Türkiye’de ‘artık’ basın özgürlüğü yok. Her yıl ülkelerin basın özgürlüğünü inceleyen Freedom House, 2014 raporunda Türkiye’yi son 15 yıldır ilk kez “kısmen özgür ülkeler”den “özgür olmayan ülkeler” kategorisine düşürdü. Türkiye, saygın düşünce kuruluşu Freedom House’un yıllık basın özgürlüğü raporunda 15 yıldır ilk kez ‘basını özgür olmayan ülkeler‘ kategorisinde yer aldı. Kuruluşun 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü günü için yayımladığı rapora göre, ‘kısmen özgür’ kategorisinden düşen Türkiye, basın özgürlüğü konusunda Avrupa’da geçen yıl en büyük gerilemeyi kaydeden ülke oldu. ...Devamı.»
Çocukken maymunların ormanlarda yaşadığını düşünür, onları canlı görmek için hayvanat bahçesine giderdik. Elbette maymunlar için üzücü olmalıydı doğal yaşam ortamlarından bunca uzakta yaşamak. Kim bilir mutsuz da olsalar alışıyorlardı biraz da. Yazları sokakta ayı oynatıcıları dolaşırdı. Çok yakından görmüşlüğüm var bu görkemli, kıllı yaratıkları. Onların ne denli vahşi olduğunu bilmezdim, sanki o dev boyutlarına karşın uysal idiler. Büyüdüğümde öğrendim, uysallaşmaları için ne boyutta işkencelerden geçtiklerini. ...Devamı.»
Ahlaklı insan nasıl olur diye sormuştum, bir önceki yazımda. Ahlak acaba tanımlanabilir bir kavram mı? Yoksa herkesin içini niyetine, çıkarlarına göre doldurabileceği bir sözcük mü? Ahlakın tanımı içeriğini belirler mi yoksa yalnızca bir çerçeve mi oluşturur? Bir kilo altın bir kilo demire denk olmaz. Peki, bir toplumun ya da bireyin ahlak anlayışı bir başkasından çok başka olabilir mi? ...Devamı.»
23 Nisan günleri benim için önemlidir. Yine çocukluğumu hatırlatır. 1950 seçimlerinde yeni bir parti, çoğunlukla iktidara gelmişti. Demokrat Parti. Ülkede çok büyük bir değişim bekleyen halk, bu partiden çok medet ummuştu. 23 Nisan 1952 kutlamalarında Ankara’daki bütün ilkokullardan birer temsilciyi, bugün de olduğu gibi, Devlet büyüklerini ziyarete götürmüşlerdi. Başlarında Milli Eğitim Bakanı bulunmaktaydı. ...Devamı.»
DİSK-AR, Türkiye'de Çocuk İşçiliği Gerçeği Raporu'nu açıkladı. Rapora göre, 2012 yılında AKP'nin Meclise getirerek yasalaştırdığı 4+4+4 yasası ile zorunlu ilköğretim yaşı 6-13 yaş aralığına çekildi. Bu durumda ortaokulun bitiş yaşı çocuk işçiliğinin yaygınlaşma yaşını fiilen 13’e düşürdü. Okula devam ederken çalışan çocukların sayısı 2006-2012 yılları arasında yüzde 64 oranında artarak, 272 binden 445 bine yükselmiş durumda. ...Devamı.»
Köşk seçiminde 2.7 milyon gurbetçi oy kullanacak, 9 ülkede ise sadece 1'er seçmen var. Cumhurbaşkanı'nı halkın belirleyeceği seçimler bir ilke daha sahne olacak. Gurbetçiler Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy kullanmak için gümrük kapılarına gelmek zorunda kalmayacak. Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) düzenlemesiyle yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları artık oylarını bulundukları ülkelerde verecek. ...Devamı.»
Son 10 yılda sektörlerin bankalara olan borcu yüzde 1173 artarak 1.2 trilyon TL’ye çıktı. Bu dönemde GSYH sadece yüzde 179 yükseldi. Türkiye’nin borçlarındaki artış hızı, son 10 yılda gayri safi yurtiçi hasıladaki (GSYH) artış hızını da aştı. 2004 yılından bu yana Türkiye’de sektörlerin bankalara borcu yüzde 1173 artış göstererek 98 milyar TL’den 1 Trilyon 244 milyar TL’ye yükseldi. Cari fiyatlarla GSYH 2004 yılında 559 milyar TL seviyesindeyken, 2013 yılında yüzde 179’luk artışla 1 trilyon 561 milyar TL’ye yükseldi. 2004-2014 yılları arasında GSYH artış miktarı 1 trilyonken, borçlardaki artış ise 1 trilyon 147 milyar TL oldu. ...Devamı.»
Hindistan’da bir mahkeme, trans bireyleri üçüncü cinsiyet olarak kabul etti. Karar, LGBTİ hakları açısından dönüm noktası olarak değerlendirildi. Buna göre hükümet, translar için azınlık gruplarında olduğu gibi istihdam ve eğitim kotası oluşturmak zorunda olduğu kaydedildi. ...Devamı.»
Konda'dan seçmen analizi: AKP’liler 'reisçi', CHP'liler 'ideolojik'… Yerel seçimler öncesi KONDA, AKP'nin oy oranının yüzde 46 çıkacağını duyurmuştu. KONDA'nın anketi ile yerel seçim sonuçları büyük oranda uyuştu. KONDA, seçimlere ilişkin bir analiz yayınladı. Geniş çaplı analizde seçmenlerin parti tercihlerine yönelik bir değerlendirme de var. KONDA, 30 Mart seçimleri öncesi yaptığı çalışmada sorduğu soruyu analize taşıdı. ...Devamı.»