İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
18 Mart'ta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump ile telefon görüşmesi yaparak Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaya barışçıl bir çözüm bulma konusundaki temel kararlılığını teyit etti. Putin, kapsamlı, güvenilir ve kalıcı bir çözüme ulaşmayı amaçlayan ve doğal olarak krizin temel nedenlerini ortadan kaldırma gerekliliğini ve Rusya'nın meşru güvenlik çıkarlarını da hesaba katan Amerikan ortaklarıyla işbirliği içinde olası çözümleri kapsamlı bir şekilde çalışmaya istekli olduğunu ifade etti. ...Devamı.»
Bu konudan bugüne kadar pek kimseye bahsetmedim, ancak rahmetli validem, büyük dedemin köklerinin Mevlâna'ya kadar uzandığını söylerdi. Elde ettiğim birkaç belge de bunu doğruluyor. Kanımca, bu bağ nedeniyle rahmetli dedemin Yemen’de mutasarrıf olarak görev yaptığını ve orada nenemle nikâhlandığını biliyorum. Hangi yaşta evlendiğini bilmemekle beraber, yedi çocukları dünyaya gelmiş. ...Devamı.»
Çanakkale'ye mutlaka gittiğinizi düşünüyorum. Çünkü bu şehri ve ülkeyi düşmandan korumak için Çanakkale Boğazı'nda verilen destansı mücadeleyi görmemiş bir yurttaş bana yabancıdır. Bu muhteşem şehri ve kahramanlık destanı yazan, "Mehmetçik" diye adlandırdığımız askerlerimizi her daim minnetle anmadan edemiyorum. Dağın yamacına yazılmış "Dur Yolcu" yazısının yanında, elinde tüfeği ve süngüsüyle devasa bir Mehmetçik durmakta. ...Devamı.»
Savaş ve krizin ortasında barış ve istikrar vaatleri cazip geliyor, ancak bu vaatler gerçekten hayata geçiyor mu? Savaş ve krizin ortasında, barış ve istikrar vaatleri çekicidir, ancak bu vaatler gerçekten meyvesini veriyor mu? El-Culani liderliğindeki Suriye'nin yeni yöneticileri, cazip sloganlar ve reform vaatleriyle öne çıktılar, ancak son katliamların acı gerçekliği, bu yeni yöneticilerin Suriye'de geniş bir siyasi fikir birliği yaratmak için gereken hoşgörüden yoksun olduğunu gösteriyor. Tehdit altında hissettikleri her an, silahlar ilk ve son çareleri oluyor. Böyle bir yaklaşım, Suriye'de başka bir iç savaş riski taşıyor, bu savaşta Hayat Tahrir el-Şam'ın batılı ve bölgesel müttefikleri sorumluluktan kaçamayacak. ...Devamı.»
Çin'in yeni yapay zeka aracı Manus çok konuşuluyor. Peki konuşulanlar abartı mı, yoksa gerçek mi? Manus AI adlı yeni bir Çinli yapay zeka platformu, dünyanın ilk tamamen otonom yapay zeka ajanını geliştirdiğini iddia ediyor. Bir diğer Çinli girişim DeepSeek'in başarısını takip eden yeni yapay zeka, etkileyici bir ürün olarak küresel çapta şimdiden ün kazandı. Manus'u inşa eden Butterfly Effect adlı start-up, ürünü 5 Mart'ta sosyal medya platformu X'te duyurdu. ...Devamı.»
Dördüncü Sanayi Devrimi'nin Yapay Zeka, Bulut Bilişim, Nesnelerin İnterneti ve Robotik alanındaki teknolojik gelişmelerle yönlendirileceği yaygın olarak kabul edilmektedir. Dördüncü Sanayi Devrimi'nin Yapay Zeka, Bulut Bilişim, Nesnelerin İnterneti ve Robotik alanındaki teknolojik gelişmeler tarafından yönlendirileceği yaygın olarak kabul edilmektedir. Ülkeler ve teknoloji şirketleri, birden fazla alanda belirleyici bir avantaj sağlayacakları için ortaya çıkan teknolojilere büyük yatırımlar yapmaktadır. ...Devamı.»
Bugün, 8 Mart 2025'te, Fransa'da yüz kadar ayrı mekanda, köy, kasaba ve kentte, 170 eylem düzenlendi. Kadınların çoğunluğu oluşturduğu gösteriler kadınların haklarına sıkı sıkıya bağlı olduklarını ve son elli yılda tanınan haklarının ellerinden alınmasına asla izin vermeyeceklerini ispat etti. Gösteri ve ürüyüşleri ve toplantıları düzenleyen "Le Collectif Grève Féministe" adı altında biraraya gelen elli kadar kadın örgütünün ve derneklerin birincil amacı kadın haklarının korunması konusunda bir tür bekçilik görevini yerine getirdiklerini dosta ve düşmana göstermekti. Bu konuda başarılı oldukları söylenebilir. ...Devamı.»
Trump, “dünyanın fabrikası” Çin’in üretim kapasitesine darbe vurabilecek mi? ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’den ithalata getirdiği gümrük vergileriyle başlayan “ticaret savaşının” yankıları sürüyor. ABD’ye giren fentanille mücadelede başarısız olduklarını ileri sürerek Çin’e yönelik gümrük vergisini yüzde 10’dan 20’ye çıkarmıştı. BBC’nin analizinde, ABD’nin bu hamlesiyle Çin’deki devasa üretim ağını hedef almaya çalıştığına dikkat çekiliyor. ...Devamı.»
Avustralya bir fosil yakıt devi olmasına rağmen, başkenti Canberra temiz enerjinin öncüsü konumunda. Bölgede kömür ve doğal gaz yatırımları, rüzgâr ve güneş lehine terk edildi, elektrik faturaları düştü. Avustralya'nın o dönemdeki müstakbel başbakanı Scott Morrison 2017 yılında parlamentoda yaptığı konuşmada elinde bir kömür parçası tutarak, fosil yakıtların "geleceğin vazgeçilmez enerji kaynağı" olduğunu söylemişti. Oysa parlamentonun bulunduğu başkent Canberra bölgesi, o yıllarda bile neredeyse yüzde 100 rüzgâr ve güneş enerjisi kullanıyordu. ...Devamı.»
Avrupa karmaşık bir jeopolitik manzarayla karşı karşıya. Donald Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşüyle birlikte transatlantik ilişkilerde gerginlikler arttı. Avrupa karmaşık bir jeopolitik manzarayla karşı karşıya. Donald Trump'ın Beyaz Saray'a geri dönmesiyle transatlantik ilişkilerde gerginlikler arttı. Bu arada, derinleşen Rusya-Çin ortaklığı Avrupa için doğrudan bir güvenlik tehdidi oluşturuyor. Bu ortamda, Avrupa çok yönlü bir korunma stratejisi benimsemeli. Bu, Avrupa çıkarlarını korumak ve küresel sahnede etkiyi sürdürmek için gerekli olacak. ...Devamı.»
Televizyonda haberleri dinlerken çok dikkatli olurum. Bir kelime bile kaçırmak istemem. Çünkü artık konuşanlar her cümlelerine başka mana koymaya çalışmaktalar. Hani derler ya, "Satırların arasında söylemek istediği konular saklı kalmakta," diye. Ben, rastgele konuşan insanı çok severim. Dürüst olurlar, hiç kelimelerin arasına anlamlar sıkıştırmazlar. Siz de benim gibi böyle insanlardan hoşlanırsınız diye düşünmekteyim. ...Devamı.»
Kim söylemişse doğru söylemiş; olduğuna inanmaktayım: "İhtiras ve hırs aklın önüne geçerse, hatalar zinciri boşalmaya başlar." Bu söz bana ait değil ama altına kalın çizgilerle imzamı atarım. Zaten her zaman söylerim, her yerde de söylenir: Aklın kullanılmadığı yerde hataların oluşması mukadderdir. Din kitaplarında da "Aklı olanlara burada çok dersler vardır." diye hep ikaz edilmekte. Yani, aklın kullanıldığı her yerde olumlu işler yapılır. Dostlarla çeşitli konularda tartıştığımızda, konuya matematik dâhil edildiğinde anlatım daha sağlam bir zemine oturmakta. ...Devamı.»
Avrupa Basın Özgürlüğü raporu, Türkiye'de hükümetin gazetecilere ve basın özgürlüğüne yönelik baskılarıyla ilgili çarpıcı bulgu ve tespitler içeriyor. Avrupa Konseyi'nin yayımladığı 2024 Avrupa Basın Özgürlüğü Raporu'nda, gazetecilere baskıların endişe verici şekilde arttığına işaret edilirken, Türkiye, basın özgürlüğünün en çok kısıtlandığı ülkeler arasında sıralanıyor. ...Devamı.»
Anamın birçok özelliği arasında şu ikisi öncelikle geliyordu : Birincisi bütün çocuklarını okutmak, kendisine göre “en iyi okullarda okutmak” için aralıksız gayret göstermesi. İkincisi iyi, hatta çok iyi yemek yapması. Evet anam, çocuklarını en iyi okullarda okutmak istiyordu, ama babam her zaman bu konuda anamla aynı fikirde değildi. Ve dolasıyla ikisi arasında kimi kez erken başlayan ve günlerce, bazen haftalarca sessiz ve derin bir kavga sürerdi. Anamın arzusunu kabul ettirmek için bulduğu ve gerektiğinde çekinmeden kullandığı çare, yol, yöntem “söz grevi”ydi. ...Devamı.»
Birleşmiş Milletler'in İnsan Hakları Konseyi'ne (İHK) sunduğu son raporda, Taliban yönetimi altındaki Afganistan'da giderek artan insan hakları krizine dikkat çekildi. Birleşmiş Milletler'in İnsan Hakları Konseyi'ne (HRC) sunduğu son rapor, Taliban yönetimi altındaki Afganistan'ın hızlanan insan hakları krizine yürek parçalayıcı bir ışık tuttu. BM Özel Raportörü Richard Bennett tarafından kaleme alınan belge , rejimin kadınlara, azınlıklara ve sivil topluma yönelik sistematik ve kurumsallaşmış baskısını ve insani ve kamusal sağlık sistemlerinin felaket düzeyindeki kötü yönetimini vurguluyor. Bulgular sadece Taliban'ın iç tiranlığını kınamakla kalmıyor, aynı zamanda El Kaide ve TTP gibi terörist gruplarla istikrarsızlaştırıcı bölgesel ittifaklarını da ortaya koyuyor . ...Devamı.»
USAID, onlarca yıldır ABD dış politikasının merkezinde yer alıyor ve diplomasi ve yumuşak güç için önemli bir araç olarak hizmet ediyor. 1961'de kurulan USAID, insani yardım sağladı, demokrasiyi destekledi ve ekonomik büyümeyi teşvik etti. Kırılgan devletleri istikrara kavuşturarak ve ittifakları güçlendirerek USAID, ABD'nin hayırsever bir güç olduğu yönündeki küresel algıları şekillendirmeye yardımcı oldu. Projeleri, Asya'daki afet yardımlarından Afrika'daki eğitim programlarına kadar uzanıyor ve geleneksel diplomasinin yeterli olmayabileceği bölgelerde iyi niyeti güçlendiriyor. ...Devamı.»
Sudan'ın yıkıcı savaşı ikinci yılına yaklaşırken , ülke dünyanın en büyük insani krizinin içinde kalmaya devam ediyor . BM Genel Sekreteri'nin kişisel elçisi Ramtane Lamamra, Sudan'ın ulusal egemenliğini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korurken yaygın acılara son veren bir barış anlaşmasına yönelik yoğunlaştırılmış, koordineli çabalar çağrısında bulundu. ...Devamı.»
Hakeem Jeffries'in Temsilciler Meclisi grubu kavga için can atıyor: "Bir noktada insanın kahrolası bir omurgaya sahip olması gerekiyor." Donald Trump geçen hafta Kongre'nin "temiz, geçici bir hükümet finansmanı tasarısı" geçirmesini istediğini açıkladığında, federal bir kapanmanın olasılığı neredeyse sıfıra inmeliydi. Sonuçta, kapanma tehditleri genellikle harcamaları kısmaya niyetli muhafazakar sertlik yanlıları tarafından yönlendiriliyor; peki onları hizaya getirip hükümetin açık kalmasını sağlayacak Trump'tan daha iyi kim olabilir? ...Devamı.»
28 Şubat'ta Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'ye verilen Oval Ofis resepsiyonunda iğrenç bir manşet kalitesi vardı , ancak yine de Başkan Donald Trump bir manşetin canavarı, sarı basın kupürlerinin en iğrenç, en sığ kurallarından ve nihayetinde ona bir taç veren ve onu sonsuza dek küstah Amerikan kültürüne yerleştiren gerçeklik televizyon imparatorluğundan enkarne olmuş bir adam. Cumhuriyet'in köpüklü kablolu televizyon çürümesinden, Trump'ın ilerlemesi kaçınılmazdı. ...Devamı.»
Rusya ve ABD ilişkilerinin yeniden şekillendiği yeni Trump döneminde ortaya atılan bir iddia dikkat çekti. İddia Trump'ın 1987 yılında Krasnov kod adıyla KGB'ye çalıştığı yönünde… Eski bir Sovyet istihbarat subayı tarafından Donald Trump'ın 1987 yılında KGB'ye hizmet ettiği ve kendisine “Krasnov” kod adının verildiği iddia edildi. İddia, özellikle Trump'ın kamuoyundaki Rusya yakınlaşmasının gündemde olduğu şu sıralar manşetlerde yerini buldu. ...Devamı.»