İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Can Yücel'in mezarının tahrip edilişini düşünürken ve siyasi baskının nerelere doğru uzandığına kafa yorarken 80 Kuşağı'nın iyi şairi Seyhan Erözçelik'in ölüm haberiyle sarsıldım. 12 Eylül sonrasının iyi şairiydi ve askeri darbenin acılarını şiirine ustaca sağandı. Yüz yüze gelmemiştik ama epeyce yazışmıştık. Bir araya gelip konuşacaktık, içecektik. Olmadı, olamadı. Onun şiiri üstüne yazdım. Onun çocukluğuna doğru çıktığı yalın, süssüz, abartısız... dili hep sevdim. ...Devamı.»
Hayat... hiçbir yere gitmeyen bir sabah yürüyüşüdür (OSHO).... Kendi içimizde ne kadar derine inebilirsek o denli azaldığımızı görürüz: Bilincimizle varlığın hangi katmanına sızarsak sızalım orada donuk varlıkları değil, sadece "oluşları", "olmakta olanı" izleriz. Bu sınırsız 'yaratıcı-oluş' sürecinde kendimizin sadece bir geçit, "evrensel bir ortam", her şeyin üzerinde kalan bir "Tanık" olduğumuzu deneyimleriz. ...Devamı.»
Operasyonların arkasında siyasi irade var. Almanya'nın Der Spiegel dergisi internet sitesinde ilginç bir analize yer verdi. Türk futbolunun devlerinden Fenerbahçe'nin şike ve manipülasyonla sarsıldığı belirtilen analizde kulübün geleceğinin büyük bir belirsizliğe sürüklendiği ve tüm bunların arkasında siyasi bir gücün olduğu vurgulandı. ...Devamı.»
O gün Sahra-yı Cedit'de bir telaş vardı. Yeniçeri ağası Bekir, bir o yana koşmaktan, bir bu yana koşmaktan yorulmuştu. Ona Osmanlı çerileri Usturalı Bekir ağa derlerdi. Devşirme asker, çeri ocağına geldiğinde, eline bir ustura alır, her gelenin başındaki saça ustura ile girişir, gerisini berberlere bırakırdı. Hünkar ferman vermişti. Ordu yönünü doğuya döndürmüştü. Osmanlı hazinesinde büyük bir delik vardı. Bu nedenle yeni ganimetler, yeni gelir kaynakları gerekmekteydi. ...Devamı.»
Diyanet, protokolde askerin önüne geçti. Sivilleşme rüzgârında sıra resmi adı "Başkent Öndegelim Listesi" olan devlet protokolüne geldi. 12 Eylül darbesinin ürünü olan mevcut protokol listesi yeni baştan düzenlenirken, anamuhalefet lideri ile yargı başkanları Genelkurmay Başkanı'nın önüne geçiyor. ...Devamı.»
Başbakan'ın kod adı deşifre oldu. WikiLeaks tarafından yayınlanan Türkiye ile ilgili 19 bine yakın belge 1990'lı yıllardan 2010 Şubat'ına kadar olan diplomatik yazışmaları kapsıyor. Wikileaks belgeleri, ABD yazışmalarında bir belgede Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'dan "Er" ve "Doğan" kelimelerinin ingilizce karşılıkları kullanılarak oluşturulan "Brave Hawk' (Cesur Doğan) takma adı kullanıldığı ortaya çıktı. ...Devamı.»
Döndüm, ama döndüğüm yer Ayvalık mı? 31 yıllık göçmenliğimin sonucu dönüğüm yer Türkiye mi? Ben nereye, nerelere, kime, kimlere... döndüm döndüysem. Dönmek ve bu dönüşü derinden duyumsamak kolay mı? Bursa ile Ayvalık karşılaştırılır mı hiç. Yalnızca "rakı-balık-Ayvalık&" reklam logosu değil beni bu kasabaya bağlayan. Sakinlik de değil, daha başka bir şey. Burada çalışmak istiyorum, yani doya doya yazmak. Günlerce kapanıp çatıya, çalışma ortamıma, mekânıma, yazmak. Tek istediğim bu. ...Devamı.»
İşte haletiruhiyemiz: Beş Türk'ten biri hasta... Bakanlık Türkiye'nin psikoloji haritasını çıkardı. 5 kişiden birinin ruhsal sorunu var. 6 hastadan 1'i yardım alıyor. Eylem planı hazır: Toplum odaklı hizmetle yatak, hastane ve personel sayısı artacak. Devletten ruhsal açılım. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Ruh Sağlığı Eylem Planı' açıklandı. Türk nüfusunun ruh sağlığına ilişkin ilginç veriler, saptamalar ve önerilerin yer aldığı plan, 2011-2023 tarihlerini kapsıyor. ...Devamı.»
İlkin çamların üzerine iniyor akşam. Çamların puslu koyu yeşilini daha puslu daha karanlık yapıyor önce, sonra usulca denizin mavisini sarıyor. Dört kadın arkadaki küçük koya doğru yürüyorlar. Onlar Mehtapçılar... Dolunayın böylesine hevesle beklendiğini onlarda gördüm. Kocaman ışıl ışıl yusyuvarlak bir ayın denizle göğün arasına ansızın hınzırca sokuluverişini bir kez görmüş, hastası olmuşlar. ...Devamı.»
Boğaz ve Haliç kıyısındaki tarihi binaların ardından yükselen gökdelenlere sürekli bir yenisi ekleniyormuş. Alt yapıya hayırlı olsun. Maslak'taki gökdelenlerin ardından, Şişli Bomonti'de gecekonduların arasında dev binalar yükselmiş. Enine genişleme yetmemiş şimdi boyuna büyüyor İstanbul. ...Devamı.»
Alelacele bir çay bahçesinde tanıştırıldık. Arkadaşlarımla çay içerken ordan geçiyordu. Elinde hayvan taşıma kutusu vardı. İçinde boynu arkaya dönmüş bir siyah kedi, boynunu öne çeviremiyordu hayvancağız. Acı çektiği bakışlarından belli oluyordu. Sokak kedilerine musallat olan o meşhur virusten olduğunu öğrendik. Bir süre hergün veterinere götürülüp tedavisinin yaptırılması gerekiyormuş. Vet'den geliyoruz şu anda iyi sayılır dedi. Kedinin iyi hali böyleyse! ...Devamı.»
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, tüm dünya çapında sayıları 12 milyonu bulan ve hiçbir ülkenin vatandaşı olmadıkları gerekçesiyle temel insan haklarından mahrum bırakılan 'vatansızlar' için üye devletlere adım atma çağrısında bulundu. Bu kişilerin çocuklarının da vatansız olarak doğması nedeniyle sorunun daha da büyüdüğünü belirten örgüt, Birleşmiş Milletler'e üye devletlerin vatansızlarla ilgili sözleşmelere taraf olmasını istiyor. ...Devamı.»
Wikileaks dün Türkiye ile ilgili 5 bin 677 belge sızdırdı. Henüz Türkiye medyasında ayrıntılarıyla gündeme getirilmeyen belgelerde pek çok önemli bilgi yer alıyor. Wikileaks tarafından sızdırılan yüzlerce belgede, Türkiye'nin dış ilişkileri ile ilgili belgelerin yanı sıra Kürt sorunu, kamu kuruluşlarının özelleştirilmesi, Hrant Dink davası, Tekel grevi gibi çeşitli başlıklarda istihbarat raporları yer alıyor. ...Devamı.»
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları'nın üzerine 'Kanun Hükmünde Kararname' düştü. Kurul ikiye bölünürken yetkiler bakanlıkta... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları, 'Kültür' ve 'Tabiat' olarak ikiye ayrıldı. Kültür Varlıkları, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na; yeni oluşturulacak Tabiat Varlıkları ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na bağlandı. Koruma kurullarına bakanlıklar artık doğrudan atama yapabilecek. Önceki yasada kurul üyeliklerinin bir kısmı YÖK tarafından bakanlığa öneriliyordu. ...Devamı.»
Bu bir şiir başlığı da olabilir, bir anlatı da, bir araştırma da. Ya da bir müzedeki objelerin bir bölümünün toplandığı vitrinlerde bir başlık. Değil, bu başlık beni bir şiire götürüyor. Eros'un esinlendirmesi ve soğuk, suratsız müzelerle çelişen sıcak duyguların çarpışmasını dizelere dökebilecek miyim bakalım. Tenlerin kavuşması, özlem, ayrılık ve müzedeki onca aşk imgesi, objesi içiçe geçebilecek mi, göreceğim ...Devamı.»
Bu ülkede yaşayıpta güncel olayları sadece izleyen vatandaşlara kızmıyorum desem, yalan olur amma siz kızmayın. Bir çok konuya itirazım var. Elin Afrikasında benim ne işim var diye soru sormak isterim. Somali'de bazı bölgelerde yeraltı zeginliği olduğunu bilmeyen yok gibi. "Haydi pamuk eller cebe değerli müslüman din kardaşlarım" diye ortaya çıkan Kasımpaşalı Başefendi'nin, pamuk ellerden bir çuval para topladığı bir gerçek. ...Devamı.»
Makbule Yalkılday, Türkiye'nin ilk kadın mimarı. Şimdi 97 yaşında. İstanbul'daki pek çok yapıda, özellikle de camilerde onun emeği, imzası var. Cumhuriyet'in ilk yıllarında kadın olmak, kadın bir mimar olmaktan onur duyuyor. Ama günümüzde bu ülkede kadın olmanın zor olduğunu söylüyor. Geçmişteki hoşgörü ve özgürlüklerin, bağnazlığa dönüşmesine üzülüyor. Geçenlerde bir camiye gittiğini anlatıyor, 'Çok önceden restore ettiğim bir camiydi bu. İçeride tarikat vardı sanırım. Korumalar, güvenlikler bilmem ne? Yadırgadım çok. Ben şeyh, şıh istemiyordum ki ben bir din adamı arıyordum, hani bilge olanlarından.'Biraz dik başlı ama neşeli ve iyimser. ...Devamı.»
Melbourne'da yaşayan gençlerimizin oluşturduğu Melbourne Düşünce Grubu (MDG) 3. Buluşmasını 13 Ağustos 2011, Cumartesi günü Avustralya Türkiyeliler Kültür Merkezinde gerçekleştirdi. Türkçe konuşan toplum üyelerinin büyük ilgi gösterdiği toplantı, tartışmaların düşünsel içeriği, gençlerin entellektüel derinliği yanında Türkçeyi konuşmadaki yetkinlikleri ile doyurucu ve zenginleştirici bulundu. ...Devamı.»
Mersin'de 2006 yılında bir lisenin karşı tarafında bulunan duvara "Uyuşturucuya Hayır, Dev-Lis" yazısı yazdığı gerekçesiyle hakkında yakalama kararı çıkarılan ve sonrasında çıkarıldığı mahkemece 6 ay 20 gün hapis cezasına çarptırılan Çağdaş Doğan, Mersin Adliyesi'ne teslim oldu. ...Devamı.»
Tek değer, kişilerin ve/veya grupların hak etmedikleri şeylere uzanmak için olabilen her yolu denemesinin en makbul marifet sayılmasıdır. Türkiye rüşvet ve hırsızlıkta Avrupa birincisi, dünya dördüncüsüdür. Dünya ülkeleri arasında cahillik düzeyiyle en ön saflarda yer alıyor, dünya üniversiteleri arasında adı anılabilecek ilk 500 arasında hiçbir üniversitesi yoktur. Başta Cumhurbaşkanı ve Başbakan olmak üzere devleti yönetenlerin hakkında bulunan suç dosyaları nedeniyle dünya birincisidir (Kemal Baytaş, Sözcü 13 Şubat 2011). ...Devamı.»