İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
İlkokulda kitap okumayı, bilhassa hikaye kitaplarını çok severdim. En favorilerim arasında Ömer Seyfettin’in hikayeleri vardı. Hatta büyük bir zevkle bütün hikayelerini okumuştum. Bana en çok etki eden hikayelerden biri TOPUZ’du. Bir diğer hikaye ise bana çok dokunan DİYET idi. Okurken çok duygulanmıştım. Koca Ali, çeliğe çifte su veren ender bulunan bir kılıç ustasıydı. Elleri onun için çok önemli uzuvlarıydı. Tek başına dükkanında yaşayan bir çelik ustasıydı. ...Devamı.»
Araştırmalar depremlerin, Dünya'ya çarpan kozmik ışınlarla bağlantılı olduğunu ortaya çıkarmış. Güneş’ten gelen kozmik ışınların Dünya'ya çarpmasının ardından, Dünya'nın sismik aktivitelerinin de 15 gün sonra arttığı görülmüş. Bu araştırma sonuçlarının, depremleri tahmin etme konusunda uzmanlara yardımcı olabileceği düşünüldüğünde, gerçekten de çok umut verici bir keşif olduğunu söylemeden geçemeyeceğim. ...Devamı.»
İstemeden sütlü kahve yapımında ve Avrupa'ya yayılacak kafe kültüründe önemli rol oynadığımızı biliyor muydunuz? Georg Franz Kolschitzky, 1640'da Ukrayna'da (kul'chytsi) doğmuş bir tercüman, tüccar. Belgrad'da işini yaparken diğer tüccarlar gibi casusluk şüphesiyle yüz yüze gelir. Baskıya dayanamaz ve çareyi polonya vatandaşlığı'nda bulur. böylece tutuklanmaktan da kurtulur. Bölgedeki etnik çeşitlilikten dolayı çok sayıda dil öğrenmiştir. ...Devamı.»
IMF raporunda, yapay zekanın küresel ekonomiyi derinden değiştirmeye hazırlandığı ve bazı yorumcuların bunu yeni bir sanayi devrimine benzettiği belirtildi. Uluslararası Para Fonu (IMF), yapay zekanın küresel istihdamın yüzde 40’ını etkileyeceği ve bu eğilimin ülkeler arası gelir eşitsizliğini daha da kötüleştirebileceği uyarısında bulundu. IMF, yapay zekanın küresel istihdama olası etkilerine yönelik “Yapay Zeka ve İşin Geleceği” başlıklı bir rapor yayımladı. ...Devamı.»
Siz rahmetli annem ŞÜKRİYE’yi tanımadınız. Cumhuriyet’in ilk kadın öğretmenlerindendi annem. Bursa Muallim Mektebi mezunu olarak ilk görevinde Denizli Cumhuriyet İlkokuluna tayin edildi. Orada görev yaparken Saraçlar’dan Kamil, kendisini görüp, dest-i izdivacına talip oldu. Denizli’de evlendiler. Validemin nikahında ne annesi ne de babası bulunabilmişti. Daha sonra Ankara’da NAFIA VEKALETİNDE çalışmaya başladı Kamil bey. Ankara’da yeni kurulan KURTULUŞ mahallesinde bir eve yerleştiler. Evde ana-erkil düzen başladı. ...Devamı.»
NLP (Natural Language Processing) nedir diye başlayacak olursak, öncelikle Doğal Dil İşleme anlamına gelen bu soruya şu şekilde cevap vermek mümkündür. İnsan dilini, bilgisayarlar tarafından anlaşılabilir hale getirebilen bir yapay zeka alt dalıdır. Günümüzde birçok sektörde kullanılan NLP, doğal dilde yazılmış veya konuşulmuş verileri anlamlandırma, çeviri, sınıflandırma, özetleme, duygu analizi, konuşma tanıma gibi birçok alanda görevleri yerine getirebilmektedir. ...Devamı.»
Türk Sanat Müziği'nin bir döneme damga vurmuş çok değerli bestekârları vardır. Hayat hikayelerini incelediğimde çok ilginç bilgilere ulaştım. Zekai Dede, Hacı Arif Bey, Şevki Bey, Rahmi Bey, Tamburi Cemil ve Udi Nevres gibi değerler, aynı dönemde yaşamış bestekarlar. Bu değerli bestekarların, kimisi uzun bir yaşam sürmüş, kimisi ise daha 30'lu yaşlarda, yani ömrünün baharında hayattan kopmuşlar. Ancak bu kısa ömür içinde de birçok güzel eserlere imza koymuşlar. ...Devamı.»
Covid-19, teknoloji alanında köklü dönüşüme yol açtı. Teknoloji şirketleri büyük atılımlar yaparken uzaktan çalışma, çevrim içi iletişim ve e-ticaret yaygınlaştı. İşte 4 yılda hayatımıza girenler... Tüm dünyayı etkileyen corona virüsü (Covid-19) salgını bazı teknoloji alanlarında köklü değişim yaratırken, çok sayıda teknoloji şirketi rekor büyüme performansı ve insan yaşamında oluşturdukları etkiyle ön plana çıkıyor. ...Devamı.»
Her insanın birçok çocukluk hatırası mutlaka vardır. Hatıralar olmasa insanın yaşam nedeninin vücut bulmasının zor olacağına inanırım. Çocukluğum çok değişik yerlerde ve şehirlerde geçtiği için hafızamın köşelerinde birçok yaşanmışlığın biriktiği bir gerçektir. Bu yaşıma gelene kadar birçok yerel ve genel seçimlere şahit oldum. Çocukken pek önem arz etmediyse de, Cumhuriyetimizin 100. yılında seçimin çok önemli olmaya başladığı aşikar. ...Devamı.»
Avrupa Uzay Ajansı’(ESA)’ nın Euclid teleskobu ilk görüntülerini kısa bir süre önce Dünya’ya gönderdi. Gelen görüntülerin gerçek anlamda büyüleyici olmasıyla birlikte, teleskobun da beklendiği şekilde çalıştığı doğrulanmış oldu. Bilindiği üzere Euclid, 1 Temmuz tarihinde Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu’ndan SpaceX Falcon 9 roketi ile fırlatılmıştı ve 28 Temmuz itibariyle James Webb Uzay Teleskobu’na katılmak için ikinci Lagrange noktası olarak bilinen noktada yörüngeye girdi. ...Devamı.»
Tenerife onlarca yıl başı çektikten sonra zirveden indirildi. Yeni rakamlara göre Tenerife onlarca yılın ardından ilk kez, kış güneşi arayan Britanyalı tatilcilerin gözünde Türkiye'deki bir sahil kenti tarafından zirveden indirildi. On the Beach'in yıllık Büyük Kış Güneşi Raporu'na göre Afrika'nın kuzeybatısında yer alan ve her zaman popüler olan Kanarya Adası artık, Türk Rivierası'nın resort ağırlıklı başkenti Antalya'nın ardından ikinci sırada. ...Devamı.»
Güney Afrika Cumhuriyeti’nin, “Gazze'deki Filistin halkına soykırım yaptığı” gerekçesiyle İsrail hakkında açtığı dava, Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı’nda bugün görülmeye başlanıyor. Hollanda’nın Lahey kentindeki Barış Sarayı’nda (Vredespaleis) yerel saatle 10:00’da başlayacak duruşmanın ilk gününde, Güney Afrika, soykırım suçlamasına ilişkin savlarını sözlü olarak dile getirecek. ...Devamı.»
İlk kez 6 ülke zirveyi paylaşıyor… Yeni bir sıralamada 2024 için dünyanın en güçlü pasaportları belli oldu ve ilk kez 6 ülke zirveyi paylaştı. Her yıl yayımlanan Henley Pasaport Endeksi, ülkelerin seyahat belgelerini vizesiz ya da havalimanı vizesiyle kaç noktaya erişim sağladıklarına göre puanlıyor. ...Devamı.»
Yapay zeka ve süper bilgisayarlar kullanılarak keşfedilen yeni bir maddenin, pillerdeki lityum kullanımını azaltabileceği tahmin ediliyor. Bilim insanları keşfin, lityum kullanımını yüzde 70 azaltabileceğini söylüyor. Yeni madde ampullerde denendi ve başarılı oldu. Keşif, Microsoft ve ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı Pasifik Kuzeybatı Ulusal Laboratuvarı (PNNL) tarafından yapıldı. ...Devamı.»
Uzmanlara göre, ağaç halkaları ve buzullardaki hava kabarcıkları gibi kaynaklardan elde edilen paleoklimatik veri kayıtları kontrol edildiğinde, 2023 "büyük olasılıkla" son 100 bin yılın en sıcak yılı oldu. Avrupa Birliği Kopernik İklim Değişikliği Servisi (C3S) 2023'ün kayıtlardaki ve muhtemelen 100 bin yıldaki en sıcak yılı olduğunu açıkladı. ...Devamı.»
Depresyon ve yalnızlık, erken bunama riskini artırıyor. Bunama genellikle ileri yaşlardaki yetişkinlerin musdarip olduğu bir hastalık olsa da her geçen yıl erken bunama teşhisi konan genç yetişkinlerin sayısı artıyor. Exeter Üniversitesi ve Maastricht Üniversitesi'nden araştırmacılar, 65 yaş altında 350 bin kişinin biyolojik verilerini inceleyerek erken bunamayı riskini artıran 15 faktörü belirledi. ...Devamı.»
2017 yılının en umut veren haberlerinden biriydi. Dünya medyasındaki başlıklar Sierra Leone'nin "barış elmasını" duyuruyordu. Elmasın, dökülen kan ve sefaletle eş anlamlı hale geldiği bu Afrika ülkesinde; bu elmasın getireceği refah, yerel halkın yaşamını iyileştirecekti. Ancak bu medya çılgınlığının ötesinde kazıcılar vardı. Bu çok ağır işi yaparak, elması bulanlar. Kamba Johnbull ve Andrew Saffea, elması bulan beş kişilik grubun en genç üyeleriydi ve sadece ergenlerdi. ...Devamı.»
Avrupa Birliği (AB), birçok neden yanında “Avrupa’da barışı sürekli kılmak, barışı kalıcılaştırmak” için kuruldu. İkinci Dünya savaşının bıraktığı dramlardan, milyonlarca insanın kıyımı, dünyanın özellikle Avrupa’nın harabeye çevrilmesinden sonra.1945’i izleyen zaman diliminde Avrupa göreceli barışçıl bir ortama girdi. Birkaç istisnayı saymazsak genel olarak sürdü. ...Devamı.»
Bu kararlılığın, cesaretin, öngörünün eşsiz bir örneği olan Atatürk, bu karakterine halkın iradesi haline getirebilmiş ve tüm insanlığa da örnek olacak çapta başarılara imza atmıştır. Buraya kadar söylediklerimiz Atatürk’ün eylem ve söylemlerinin arkası; düşünce ve anlayış evreninin yaşama aktarılmasının ortaya konması olarak görülebilir. Bu anlayış ve öngörü derinliğinin gerisinde elbette kişisel yaşam süreci ve olanakları da belirleyici temel olagelmiştir: ...Devamı.»
Bir yıl böyle geçti: Gelişmeleri, kötüye gidişleri izlemekten başka şey yapmaya zaman ayırmak zorlaştı. Son aylarda Fransa’da, İtalya’da, Almanya’da ve Avrupa genelinde kimi açılardan 1939 havası esiyor, büyük kıyımlar, büyük felaketler kapıdaymış gibi: İşte birkaç örnek veri: Fransa’da altına hücum var: Tuzu kurular altına yatırım yapmayı tercih ediyor. Bu tavır büyük yıkımlar, büyük savaşlar öncesi takınılan tavırdır. ...Devamı.»