İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
RSF raporunda bu yıl dünyada 533 gazetecinin tutuklandığı, 57 gazetecinin öldürüldüğü bildirildi. Geçen yıllarda "gazeteci hapishanesi" olarak anılan Türkiye'ye ise bu yılki raporda kısa bir bölüm ayrılması dikkat çekti. Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü, bu yıla ilişkin bilançosunda, dünyada 533 gazetecinin kamuoyunu bilgilendirme çabası içerisindeyken tutuklandığını, 57’sinin de öldürüldüğünü bildirdi. Tutuklama ve cinayetlerdeki rekor artışa işaret eden RSF, 65 medya temsilcisinin rehin, 49’unun da kayıp durumda olduğunu açıkladı. ...Devamı.»
Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcılarından Yunan sosyalist milletvekili Eva Kaili'nin de aralarında bulunduğu beş kişi, parlamento kararlarını etkilemek için Katar'dan rüşvet aldığı gerekçesiyle gözaltına alındı. Yunan parlamenter, Ortadoğu ile ilişkilerden sorumlu Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyordu. Kaili ile birlikte, Belçika federal polisinin, Dünya Kupası'na ev sahipliği yapan Katar’ın, "ekonomik ve siyasi kararları etkilemek için bazı Avrupa Parlamentosu çalışanlarına yüklü miktarda rüşvet verdiği" gerekçesiyle düzenlediği operasyonda gözaltına alınaların sayısı 5'e yükseldi. ...Devamı.»
Yatılıokulda okurken\ Cumhuriyetimizin kuruluş yıl dönümlerinde, okulumuzun yakında bulunan Ali Dağının Kayseri yönüne bakan yamacına kaçıncı yılsa onu Rumen rakamları ile taşlarla yazıp koyu kireç ile boyardık. XXXV rakamını çok iyi hatırlarım. Daha sonra 1967 yılında bu muhteşem irfan yuvasını kapattılar. Dağdaki en son yazı XXXXIV olarak uzun seneler gölge gibi dağın böğründe yazılı kaldı. Çocukluğumuzda bize hep bir heyecan verirdi bu yazıyı yazmak. Bu gün 99 olarak duruyor. ...Devamı.»
Hükümet yetkilileri ve Milliyetçi Hareket Partisi, bu tür marketleri ürünlerine çok sık zam yapmakla eleştirirken şirketler yüksek enflasyon oranlarına işaret ediyor. Aslında tartışmalar yeni değil. Örneğin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Eylül 2021’deki ABD gezisinde, “Bu beş tane zincir marketin topladığı ürünle piyasalar alt üst oluyor” açıklamasını yapmıştı. Erdoğan, "Ticaret Bakanlığı’nın bu konuda her türlü tedbiri aldığını ve gerekli operasyonları yapacağını" söylemişti. ...Devamı.»
Almanya Türkiye'den imam gönderilmesine son verecek. Almanya İçişleri Bakanı Nancy Faeser, yurt dışından imamların Almanya'da camilerdeki nüfuzunu azaltmak istediklerini açıkladı. Berlin'de düzenlenen İslam Konferansına ev sahipliği yapan Faeser, "Devletlerin yurt dışından Almanya'ya imam göndermesini aşamalı olarak azaltmak istiyorum. Hedef, tamamen sonlandırmak. Bu, özellikle de Türkiye ile ilgili" diye konuştu. ...Devamı.»
OECD'nin açıkladığı verilere göre, Türkiye ekim ayında OECD ülkeleri arasında en yüksek gıda enflasyonuna sahip ülke oldu. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ekim ayı enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre, OECD ülkelerindeki tüketici enflasyonu yüzde 10,7 olurken OECD ülkeleri arasında Türkiye gıda enflasyonunda başı çekti. OECD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile ölçülen yıllık enflasyon, Ekim 2022’de yüzde 10,7’ye yükseldi. Eylül ayında bu rakam 10,5 olarak belirlenmişti. 38 OECD ülkesinin 18’inde çift haneli enflasyon kaydedilirken, en yüksek oranlar Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya ve Türkiye’de gözlendi. ...Devamı.»
Şairi tanımlayabilmek için dünya kadar şey yazıldı. Şiire neden ihtiyacımız olduğu üzerine de. Şiirin tanımlanması konusunda da. Her “şiirin” şiir, her şiir yazanın şair olup olmadığı konusunda da. Saati gelince şair ve her zaman uyanık Abidin Dino da gününde bu meselelere ilişkin makaleler, kısa ve öz yazılar kaleme aldı. Bunlardan birini, Yeni Edebiyat dergisinin 1 Temmuz 1941 tarihli 18. Sayısında yayınladığı, “Şair lafı” başlığını taşıyanı, bir fikir vermek üzere ve yazım biçimine hiç dokunmadan, aynen aktarıyorum: ...Devamı.»
Oxford Üniversitesi 2022 yılının terimini seçti. Oxford Üniversitesi, 340 binden fazla kişinin oy kullandığı seçim sonucunda 2022 yılını tanımlayan terimi "Goblin Modu" olarak belirledi. Birleşik Krallık'ta Oxford Üniversitesi Basını, 2023 yılına bir aydan az bir süre kala 2022 yılının terimini belirledi. Terim, sözlükbilimciler tarafından daraltılan üç kelime ya da kelime öbeği arasından seçim yapılırken, dünya çapında İngilizce konuşan 340 binden fazla kişi oy kullandı. ...Devamı.»
1958 senesi oynanan dünya kupası 4. grup içinde bulunan ülke futbol takımlarının içinde Brezilya’nın özel bir yeri vardır . Efsane bir takımdı bu muhteşem 11 oyuncusu ile. Kalede Castilho. Renkkörü olan Castilho`nun sol el küçük parmağı da yoktu. Buna rağmen muhteşem kurtarışlara imza atan bir kaleciydi. Castilho, Brezilya’nın milli takım kalesini birkaç dünya kupasında 1 numaralı forma ile korudu. Brezilya futbol takımının oyuncuları arasında uzun isimleri kısaltılarak söylenen birkaç oyuncu bulunmaktaydı. Bu efsane takımın hücum lokomotifi, 11 numaralı sol açık oynayan Garincha lakaplı bir depar oyuncusu idi. Topu aldığı zaman sol açıktan yıldırım gibi sürüp giderdi. Hani buldozer gibi, çizgi kenarından rakip korner çizgisine kadar top sürerdi. ...Devamı.»
After match / maçtan sonra / maç sonrası yanıtlaması kolay olmayan birkaç soru: Doğru yanıt verenlere 2022 Dünya Futbol Şampiyonası final maçı için iki bilet hediye (şaka): 1958’de Avrupa’da, 1962’de Güney Amerika’da, 1970’de Orta Amerika’da, 1994’te Kuzey Amarika’da, 2002’de Asya’da Dünya Futbol Şampiyonu olan Brezilya milli takımı 2022’de Katar’da ve Ortadoğu’da şampiyon olacak, altıncı yıldızını göğsüne takabilecek mi? ...Devamı.»
2022 Dünya Kupası: 'OneLove' kol bandı nedir ve FIFA neden yasakladı? 2022 Dünya Kupası'na katılan Avrupa'dan 7 milli takım kaptanının ırk, ten rengi, cinsel yönelim, kültür, inanç, milliyet, cinsiyet, yaş ve "diğer tüm ayrımcılık şekilleri"ne karşı farkındalık yaratmak için Katar'daki maçlarda takmak istedikleri "OneLove" kollukları fikri direkten döndü. Uluslararası Futbol Federasyonu (FIFA), takım kaptanlarının söz konusu kol bandı ile maçlara çıkmasının sarı kart ile cezalandırılacağını açıkladı. ...Devamı.»
Ukrayna'da 1930'ların başında SSCB tarafından uygulanan açlığa maruz bırakarak öldürme "Holodomor" Almanya'da soykırım olarak kabul edilecek. Bu konuda iktidar ve ana muhalefet anlaştı. Almanya, 1930'lu yılların başında Sovyet Sosyalist Devletler Birliği (SSCB) tarafından Ukrayna'da uygulanan Holodomor'u (aç bırakarak öldürme) soykırım olarak kabul etmeye hazırlanıyor. İktidardaki Sosyal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller Partisi ve Hür Demokrat Parti'nin (FDP) yanı sıra muhalefetteki Hıristiyan Birlik Partileri (CDU ve CSU) Federal Meclis'e Holodomor'un soykırım olarak tanınması için ortak önerge verdi. Konunun Çarşamba günü Meclis gündemine gelerek onaylanması bekleniyor. ...Devamı.»
Bir programda Pervin Buldan’ın “Cumhuriyet yüz yıllık bir yıkım sürecidir” Anlamına gelen konuşması tartışılırken Garo Paylan’ın bu konuşmayı savunusuna rastladım, konuşmada, Garo Paylan’ın konuşması iki özgün noktayı vurguluyordu; 1. Pervin Buldan’ın konuşmasının cumhuriyeti tümden hedef almadığını 2. Ancak, 100 yıldır Kürtler, azınlıklar ve Alevilere dönük bir yıkım sürecinin sorumlusunun cumhuriyet olduğunu. ...Devamı.»
Kendi çocukluğumdan ziyade çocuklarım doğduktan sonra büyümenin ne olduğunu izleyebildim. Bebeklerin doğduklarında yaklaşık üç kilo ve 50cm uzunluğunda olduklarını biliriz. Kimisi daha zayıf, kimisi daha şişman doğar, bu annenin hamileliğinde beslenmesine de bağlı olmakta. Bebek doğduktan sonra yine beslenmesine bağlı olarak büyür. Anne sütü besleyici olursa, büyüme daha hızlı olur. Normal doğum sonrası, normal beslenen bir çocuk, ay be ay kilo alır, ay be ay boyları da uzamaya başlar. Az beslenen çocuklarda gelişimin daha yavaş olduğunu görürüz. ...Devamı.»
Futbol tarihinin en rezil, en yüz kızartıcı, en vahşi Dünya Kupası beş gün sonra Katar’da başlıyor. Katar Emiri’nin milyarlarca dolar harcayarak ülkesine getirdiği bu büyük organizasyon herhalde bugüne kadar yapılanlar içinde en az seyircili olmasıyla da tarihe geçecek gibi görünüyor. Çünkü beklenen seyirci akını gerçekleşmeyince Katar çareyi komşu ülkelerden “kiralık taraftar” getirmekte bulmuş. Haberlerde var dünden beri. ...Devamı.»
NATO üyesi Polonya'nın Ukrayna sınırında bulunan Przewodow köyüne füzelerin düştüğü ve iki kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. NATO olayla ilgili "Bu haberleri araştırıyoruz ve müttefikimiz Polonya ile yakın koordinasyon içindeyiz" açıklamasını yaparken, Rusya iddiaları reddederek "Suçlamalar kasıtlı provokasyondur" duyurusunu yayınladı. Polonya'nın Ukrayna sınırında bulunan Przewodow köyüne düşen füzeler nedeniyle iki kişi hayatını kaybetti. ...Devamı.»
Türkiye’de iki şehirde yaşamayı çok severim. Her gittiğimde huzur bulduğum bu iki şehir tam bir emekli yeridir . Bu şehirlerden biri Çanakkale diğeri ise Sinop’tur. Sinop adının antik çağdan geldiğini söyler tarihçiler. Bölge Paphlagonia adı ile anılır. Tarihte şehrin adı SİNOPE olarak bilinir. Şehrin bu adını, İonya’da ırmak tanrısı olarak bilinen Asopos’un güzeller güzeli kızı Sinope’den aldığını söyler tarihçiler. Hatta Zeus, Sinope’ye aşık olur, fakat incitmek istemez. Bu nedenle Zeüs, Sinope ile birlikte olmaz. Sinop, civarındaki antik kazılardan elde edilen bilgilere göre çok eski çağlardan kalma bir yerleşim yeridir. Bu bilgiler ışığında Sinop’un tarihi Orta Tunç çağına kadar gitmekte. ...Devamı.»
Kuşlar sustu. Kuşlar susunca bahçe, sokak, mahalle, köy, kasaba, kent, başkent sessiz kaldı. Güneş, “Ben daha çok ısıtırım” havasında, aşırı sıcaklık nobetini sürdürüyor. Kırk dereceden sonra insanlar patır patır düşüyor: Hindistan’da, Çin’de, Pakistan’da ve başka pek çok ülkede. Daha Mayıs 2022’de. Gökyüzü kimi yerde kıpkızıl, kimi yerde kirli portakal renginde, kimi yerde sarı siyah. Kimi yerde dumanlı. ...Devamı.»
Aslında konuşulan konulara, söylenen sözlere pek takıntım yoktur ama bazı cümleleri insanlar düşünmeden söylerlerse bütün sigortalarım atmakta. Düşünülerek söylenen sözlerin anlamlarını araştırmak bile insana ayrı bir haz vermekte. Uzun bir dönem siyaset gündeminde senelerce konuşulan ‘ Bir Bilen ‘ olarak anılan Süleyman Demirel’in sözlerini bugün daha bir olgunlukla düşünmekteyim. ‘Yollar Yürümekle Aşınmaz‘ Üniversite gençlerinin protesto olarak yaptığı yürüyüşleri olgunlukla karşılar, onların protestolarına polis gücü ile şiddetle karşılık verilmesini istemezdi. ...Devamı.»
AB İltica Ajansının bugün açıkladığı Ağustos verilerine göre Türkiye'den iltica başvuruları 2014'ten bu yana en yüksek rakama ulaştı. Türkiye başvurularda Afganistan ve Suriye'nin ardından üçüncü sırada. Avrupa Birliği İltica Ajansı, Ağustos ayında yapılan sığınma başvurularına dair verileri açıkladı. Buna göre, Suriye savaşının etkisiyle çok sayıda mültecinin geldiği 2015/2016 döneminden bu yana kaydedilen en yüksek iltica seviyesine ulaşıldığı açıklandı. Ajans’ın verilerine göre Ağustos ayında yaklaşık 84 bin 500 sığınma başvurusu kayıtlara geçti. ...Devamı.»