İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Hayatımız değişiyor (mu ?): “Evde kal” emri verilince 24 saat üzerinden 24 saat, sadece “sokağa çıkma yasağı” ilan ediince saat 18’den saat 06’ya kadar yine de yarım gün “hapis”. Evet hayatımız değişiyor: Lokantalar kapalı. Her çalışanın veya yarısından çoğunun öğlen yemeğini geleneksel biçimde mutlaka, işyerindeki kantinde, “üniversite lokantası”nda, aşevinde, bar veya lokantada, özetle “dışarıda” yemesi, acelesi varsa hemen ayaküstü bir sandviç atıştırması “tarihe karıştı”. ...Devamı.»
2021 yılı Oscar ödülleri adayları açıklandı. Sinema dünyasının en prestijli ödüllerinden biri olarak kabul edilen Oscar ödüllerine kimlerin ve hangi filmlerin aday olacağı bugün belli oldu. Oyuncu Priyanka Chopra ve müzisyen eşi Nick Jonas adayları internetten de canlı yayınlanan bir programla duyurdu. Akademi'nin dağıttığı ödüller bu yıl pandemi nedeniyle nisan ayına ertelenmişti. ...Devamı.»
Bugüne kadar soyu tükendiği düşünülen bu arı türü en son 1923 yılında vardı. Ve yaklaşık bir yüzyıl geçmesi ardından tekrar görüldü. Latince cins adı ‘Pharohylaeus lactiferus’ olan bu arı o kadar uzun süredir görülmemişti ve bilinen ortak bir adı bile yoktu. Bu keşfin arkasında olan bir araştırmacı bu durumu çözüme kavuşturdu. ...Devamı.»
Şiir, hayatımızın içinde ne kadar yer alıyor ki iş hayatında olsun. Biraz sert bir giriş mi oldu? O zaman şöyle diyelim: Şiir veya şiirleştirme belki de şiirsellik ile ilgili öğeler modern iş yaşamında işimize yarar mı? Yoksa bu çaba şiiri sıradanlaştırır ve değerini düşürür mü? İşte, eğitimde, pazarlamada, satışta vb. hikayeleştirme, oyunlaştırma, dramalaştırma gibi kavramları pek çok platformda duyuyor, tartışıyor hatta kullanıyoruz. ...Devamı.»
Kadınlar(ımız)a borcumuzu ödemek mümkün değil. Ninelerimize, analarımıza, halalarımıza / bibilerimize, teyzelerimize, ablalarımıza, kızkardeşlerimize, sevgililerimize, eşlerimize, kızlarımıza, kızlarımızın kızlarına... Bütün kadınlara. Evet kadınlar olmasaydı biz de ol(a)mayacaktık. Bilineni yinelemek bu ama yinelemekte yarar var. Kadınların erkeklere kıyasla birçok avantajı da var, işte ikisini hemen anımsatayım: “Yaratmanın” ne olduğunu deneyimle bilmeleri ve “erkek mekanizmasının” sırrını çözmüş olmaları. ...Devamı.»
Seksenli senelerin başında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği başına lider olarak Mikhail Gorbachev geçip, bütün yetkileri eline alıp Glasnost ve Perestroika adı ile reform paketleri açıkladı. Kısmen de olsa, Moskova’dan, değişime başladığı tarihlerde ben de Moskova’ya bir iş seyahatine gittim. Moskva nehrinin yanındaki çok güzel bir otele yerleştim. Otelin adı Mezhdunarodnaya Oteli. Bu sözcük ise gezgin veya mecnun anlamına gelmekte. Otel konumu itibari ile merkezi bir yerde ve içinde fuar mekanı olan güzel bir oteldi. ...Devamı.»
Kapitalist sistemin dünyada yarattığı eşitsizlik, koronavirüs aşısına ulaşım konusunda da kendisini gösteriyor. Ekonomik açıdan zor durumda olan ülkeler, aşıya erişemediklerinden nüfuslarını da virüse karşı koruyamıyor. Buna karşılık zengin ülkelerde tam tersi bir gidişat var. Vatandaşlarını bir süredir aşılayan Batı ülkeleri, sipariş ettikleri milyonlarca dozla mevcut aşılama oranlarını daha da yukarıya çekecek. ...Devamı.»
Her ülkenin sayısız değerleri vardır, asırlar da geçse bu değerler yıpranmaz. Hatta böyle bazı değerler öyle kalıcı olur ki, değiştirmek istenmesi bile düşünülemez. İnsanlar böyle değerlere sıkı sıkı bağlı kalırlar. Hani, insanların genelde tek eşlilik dönemlerinde, eşlerine sadık kalmaları gibi, gelenek ve kültür değerlerine sadık kalmaları da doğaldır. Son onbeş senede bu değerlerin önemli bir noktasının yara aldığını düşünmekteyim. ...Devamı.»
ABD merkezli Özgürlük Evi’nin raporunda Türkiye yine ‘özgür olmayan ülkeler’ arasında yer aldı. Uganda Kenya, Nijer bile Türkiye’yi geçti. Türkiye, Mali’den sonra 10 yılda en çok gerileme yaşayan ikinci ülke oldu. Merkezi ABD'de bulunan Freedom House (Özgürlük Evi) adlı düşünce kuruluşunun yıllık raporunu yayınladı. ...Devamı.»
Koronavirüs hastaları üzerinde yaptıkları bir araştıemayı paylaşan İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr.Tükek, bağışıklık sisteminin savaşçı hücreleri harekete geçirmesini sağlayan “lektin proteini”ni az miktarda bulunduran kişinin hastalığı ağır geçirdiklerini bildirdi. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, risk grubunda veya altta yatan hastalığı olmadığı halde Covid-19’u ağır geçiren ya da hastalıktan yaşamını yitirenlerin çocuklarında da hastalığın ağır seyretme riski olabilir. ...Devamı.»
Avrupa Birliği, iki aydır konuşulan "Aşı pasaportu" konusunda anlaştı. Dün yapılan online AB zirvesi 4.5 saat sürdü ve başta aşı pasaportu olmak üzere çeşitli konularda kararlar alındı. Türkiye'de kullanılan Çin yapımı aşıyı olanlara Schengen vizesi verilmeyeceği duyuruldu. 27 üye ülkenin liderleri, “Dijital Aşı Pasaportu” konusunda anlaşırken, bunu “AB tarafından kabul edilen, AB'den onay alan aşılar” (ein EU-weit akzeptiertes Zertifikat für Impfungen, Immunität und Negativ-Tests) koşuluna bağladı. ...Devamı.»
Abidin Dino’nun Kemal Sadık Göğceli’ye Adana’da ilk tanıştıkları günlerde taktığı isim “Türküler Müfettişi”dir. Yirmi yaşındaki delikanlı Çukurova ve Torosları dağ taş, dere tepe dolaşıp deviren bir gezgin, türküleri toplayan heybesine özenle yerleştirendir. Abidin’in 1978'de, tanışmalarından epey zaman sonra hafızasında kalanlarla çizdiği bir desen/portre var: Abidin imzalamış ve kenarına sadece “Göğceli” diye bir not düşmüştür: Bu desen o delikanlının 1940’ların başındaki resminin ta kendisidir. ...Devamı.»
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), dijital Covid Seyahat Kartı uygulamasının birkaç hafta içinde çıkacağını duyurdu. Dijital kartlar, iOS ve Android platformlardan ücretsiz olarak indirilebilecek. Bu kartta yolcuların Covid-19 testi ve aşı bilgileri bulunacak. Kartta, testler ve aşıların yetkili kurumlar tarafından yapılıp yapılmadığı bilgisi de yer alacak. ...Devamı.»
Derek Walcott son 35 yıl içerisinde Nobel Edebiyat ödülünü almış, fakat hiçbir eseri kitap boyutunda Türkçeye çevrilmemiş tek edebiyatçı. Bunun nedeni biraz da kendi yazın dilinde (İngilizce) dahi şiirlerinin genel olarak biraz “zor” olarak algılanması. Bu da doğal olarak büyük kapsamlı çevirilere engel oluşturuyor. Bu durumun diğer ve belki daha önemli nedeni ise şüphesiz ki biz Türklerin millet olarak çok şiir aşığı görünsek de bunun daha çok ya popüler ve bizce bildik şairleri okumakla sınırlı kalıyor olması. Şair, oyun yazarı ve aynı zamanda ressam olan Derek Walcott, 1930 yılında Karayip Denizindeki dönemin İngiliz sömürgelerinden biri olan St. Lucia adasında doğdu. ...Devamı.»
2002’de 70’lik rakının fiyatı 8.25 TL civarındayken aradan geçen 19 yılda fiyat yüzde 2 bin artışla 175 liraya fırladı. Alkol oranı yüzde 45 olan 70’lik rakının yüzde 287’si vergilerden oluşuyor. 70’lik rakıdaki vergi oranı alkol oranının 2.5 katını aşıyor. Pandemi, yasaklar, fahiş zamlar ve mahalle baskısı nedeniyle Türkiye’de alkollü içki tüketimi dramatik şekilde düşüyor. 2020 yılında Türkiye’de toplam alkollü içki tüketimi bir önceki yıla göre 19 milyon 981 bin litre azalışla, 1 milyar 8 milyon 180 bin litreye geriledi. Geçen yıl en dramatik azalış bira kategorisinde görüldü. ...Devamı.»
Siz, daha önce uçakta havada iken, hava korsanları tarafından hiç kaçırıldınız mı? Böyle korkulu bir olay başınıza geldi mi? Nereye gittiğinizi bilmediğiniz bir istikamete yol almanın nasıl olduğunu hiç düşündünüz mü Başınıza gelmiş olsa idi acaba neler düşünürdünüz? Cebinizden çıkardığınız bir kağıda belki son düşüncelerinizi yazmaya çalışır mıydınız? Meçhule giderken, korsanların insafı altında, bir fare kapanı gibi olan uçak koltuğuna bağlı, kendinizi nasıl hissedebileceğinizi hiç düşündünüz mü? ...Devamı.»
TCMB'nin yurt dışı ve yurt içindeki bankalardan swap (takas) ile ödünç aldığı döviz ve altınlar düşüldüğünde brüt rezervi 2020 yılında 55,7 milyar dolar azaldı. IMF verilerine göre, rezerv kaybında Türkiye 2020 yılında birinci oldu. Merkez Bankası (TCMB) rezervlerinde son iki yıldaki sert düşüş siyasi gündemde de kendine yer bulurken, diğer ülkelerle yapılan karşılaştırma çarpıcı sonuçlara işaret ediyor. ...Devamı.»
İspanya’nın güzel bir kıyı kenti olan Barcelona’da, kent merkezinde 19 tane deniz ürünleri satış merkezinin içinde, iki önemli balık hali vardır. Bu iki yer de sadece deniz ürünleri değil, sebze ve meyvenin de satıldığı güzel bir haldir. Birisi La Boqueria olarak anılan St.Joseph Market, diğeri ise Santa Caterina Market olarak bilinir. Santa Caterina hali Avinguda de Francese Cambo yolu üzerindedir. La Rambia caddesi üzerinde bulunan Santa Caterina olarak bilinen La Boqueria hali, diğerinden çok daha büyüktür. ...Devamı.»
Canlı cansız tüm varlıklar; nesneler, olaylar dışardan görülen sınırlarının içinde sırlarla dolu dururlar. Görünüşler sadece bir biçim olmaktan öte kendi içsel niteliklerini bir arada tutan örtücü bir yüzeydir. Bu yüzeyin altında onun özü, niteliklerinin, varlık enerjilerinin tamamı saklıdır. Bu anlamda tüm görünüşler bir anlamda “sır küpleridir”. ...Devamı.»
Türkiye'ye yurtdışından yolcu beraberinde getirilen, mobil iletişim şebekesinden hizmet alan elektronik cihazların kayıt altına alınmaları için başvuru süresi, koronavirüs salgını dolayısıyla 120 günden 365 güne çıkarıldı. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından hazırlanan Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. ...Devamı.»