İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Avrupa Birliği (AB), Türkiye’nin ekim ayına kadar vergi kaçakçılığıyla ilgili alınan taahhütlere uymadığı takdirde ‘vergi cennetleri’ olarak nitelendirilen ‘kara liste’ye alınacağını duyurdu. Euronews Türkçe’nin haberine göre AB’den diplomatlar AFP’ye verdikleri demeçte, Türkiye’ye daha önce 2020 yılı sonuna kadar verilen sürenin Ekim 2021’e uzatılmasına karar verildiğini açıkladı. ...Devamı.»
Fransa’da mütevazi bir taşra kentinin başarılı futbol takımı gündemde: Kuzey’de, Belçika sınırına yakın, Lille (Lil biçiminde okunur) isimli kentin LOSC (Lille Olympique Sporting Club, kısaltılışı: LOSC) isimli takımı. Çünkü LOSC sürpriz bir biçimde haftalardır Birinci Lig’in birincisi. Bunun belirleyicisi, tayin edicisi ise, LOSC’un iyi bir takım olması yanında, kadrosunda “Fransa’nın ilk Türk Altın Külçeleri”nin, “MUHTEŞEM ÜÇLÜ”nün, Yusuf Yazıcı, Burak Yılmaz, Zeki Çelik’in bulunması ve oynadıkları her maçta haikalar yaratmaları. ...Devamı.»
Salı, akşam üzeri inceden kar yağıyormuş gibi yaptı ama pek öyle şakaya benzemiyordu. Hınzırca bir yağışı vardı. Aklımdan “Bu defa tutacak” diye geçirdim. Gece oldu, sonra sabah. Sabah sekize doğru pencereden bakınca bir de ne göreyim: Her yerde kar var ve yağış sürüyor: Önce tipi cinsinden, birara lapa lapa, sonra sulu sepken, serseri bütün numaralarını gösterdi. Tembel fransız medyaspor olayın üstüne atladı, hemen “le tapis blanc”. “le manteau blanc” edebiyatına başladı. ...Devamı.»
Kimi zaman karamsarlığa düştüğümüzde ‘ Keşke’ diye başlayan cümleler kurarız ya, böyle cümlelerin müreffeh toplumlarda az yaşanan bir durum olduğunu düşünürüm. Geçim sıkıntısı yoksa, işsizlik en alt düzeydese, toplumun yaşama standardının yüksek olduğu yerlerde ‘KEŞKE’ demek için bir neden olmaz. İstediği yaşam koşulunu yakalamış toplumlarda her konuda tatmin olmuş bireylerin KEŞKE kelimesini bilmeleri bile zordur. Çünkü her istediğini bir şekilde elde etmiş olduktan sonra, insanlar başka ne isterler ki ? ...Devamı.»
Son günlerde hepimiz ev içine bağlı yaşamaya başladık. Dört duvar arasında yapılabilecek fazla bir meşgale olmadığı kanaatindeyim. Hemen hemen her evde gündüz seyredilecek bazı ekran programları var. Genelde hanımların izlemekte olduğu bu programlar, çoğunluğuyla genç yaşta evden kaçıp evlenen kadınların hayatları. Bu kadınların umdukları hayatı bulamadığından olsa gerek, eş ve çocuklarını bırakıp, bir başka erkeğe kaçmaları izlenmekte. Bir annenin en sevdiği varlığı, kendi canından olan çocuklarını bile, bir başka erkekle istikbal arama adına terk etmesini konu almakta bu programlar. ...Devamı.»
Son birkaç günde ve gecede okuduklarımdan çıkardığım, not ettiğim ve şimdi sizinle paylaşmak istediğim bir-iki belki üç belki biraz daha çok öz deyişi hemen sunuyorum, “saklasamanıgelirzamanı” dedirten türden: “Yalnızlığa inanma! Kendine inan! Söz ver!” Erganili serçe. Minik serçe. “Alim unutmuş kalem unutmamış.” Etem Çalışkan’dan, Adana’dan esen rüzgarın taşıdığıdır. Kulağa küpe! ...Devamı.»
COVID-19 aşısı olduktan sonra neler yasak, neler değil… Birkaç hafta içinde Avustralya aşı kampanyasına başlıyor. Peki, aşı olduktan sonra ne olacak? Aşı olduktan sonra COVID-19 karşı bağışıklık mı kazanacağım? 2020’nin başından beri tüm dünya normal hayata dönebilmek için güvenli ve etkili bir koronavirüs aşısı bekliyor. Avustralya’nın aşı kampanyası birkaç hafta içinde Pfizer/BioNtech aşısıyla başlayacak. Dünya çapında kullanılan aşıların hepsi birkaç hafta arayla iki doz olarak uygulanıyor. Ancak aşının sizde yarattığı koruma hemen başlamıyor. ...Devamı.»
İşte o, beni yatırıp odamın kapısını çekerken arkasından seslendim: “Sanırım aylar sonra ben gene paylaşabileceğim şeyler yazacağım” “Ee hep acı çeken insan üretir” diye karşılık verdi. Öyle dokunaklı bir ses tonuyla söylemişti ki, “Sen hep acı çekiyorsun değil mi?” dedim. ...Devamı.»
Macron halktan korkuyor. Halkından korkuyor. Erdoğan çekememezliğinden daha beter: Çünkü bu korku, halk korkusu, felç ediyor. İşte ispatı: Günlerdir Fransa Cumhurbaşkanı karar veremez halde. Korona belasıyla mücadelede yeniden “evde kal” kararı alması için her yönden, bilim kadınları ve adamları, uzmanlar, doktorlar ve gözlemcilerden ve hatta bakanlarından ve başbakanından yapılan uyarılara, tavsiyelere rağmen. ...Devamı.»
İskoçya Özerk Yönetimi Başbakanı ve İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri Nicola Sturgeon, Mayıs ayındaki İskoç Parlamentosu seçimlerinde partisinin çoğunluğu elde etmesi durumunda, Birleşik Krallık hükümetinin rızası olup olmamasına bakmaksızın bağımsızlık referandumu düzenleyeceğini söyledi. SNP, İskoçya'nın bağımsızlık planları için atılacak adımların belirlendiği 11 maddelik 'yol haritasını' açıkladı. ...Devamı.»
Her dönemde her konudan insanoğlunun ders alması gerekir diye düşünmekteyim. 2019 senesinde iyi anılarım olmadı ve ümidim hep 2020 senesinde idi. 2019 sonlarında Çin’de görülen salgın hastalığın, 2020’de hızlı yayılmayacağını düşünmüştüm. Ancak bu hastalığın önlemlerden daha hızlı davrandığına şahit olduk. Faturanın en büyüğünün ise yaşlı nüfusa kesildiğini gördük. Tamam bu nesli korumayı düşünmekteler, ancak hareketsiz kalan 65 yaş üstü insanlarda hareketsizlikten dolayı çok fazla hastalık baş göstereceğini düşünmediler. Bir seneyi tamamlarken, bu hastalık birçok sevdiğim insanları da benden kopardı. ...Devamı.»
GÜNEŞE DOĞRU setinde : Arif Dino gözlüklü, solda, ayaktaki ilk. Nâzım Hikmet, ortada, yorgun, başını omuzuna dayamış yoldaşının. Abidin nerede ? Fotoğrafı çeken Abidin olmasın ? İstanbul’dayız, İpek Film stüdyosunda. Abidin Dino, Nâzım Hikmet’i 1930’ların hemen başında tanıdı. Abidin o günlerde onyedi onsekiz yaşındaydı. Nâzım otuzlarının ilk yıllarında. Nâzım Güneşe Doğru filmini yönetti. Dekorlar Abidin’den. Başrollerden birinde Arif Dino, Ferdi Tayfur ve Mediha ile. Yunanistan yıllarında Arif sinemayla nişanlanmıştı. ...Devamı.»
Ocak 1942 doğumluyum, yani sizden 12 yaş daha büyük olduğumdan, bazı konularda size doğru olmayanları anlatmak görevim. Siz kimsiniz de böyle kelam ediyorsunuz demeyin, bu ülkenin 78 yıllık deneyimli bir vatandaşıyım. Aklımın erdiği tarihlerde 14 Mayıs 1950 seçimini yaşadım. Siz daha dünyada yokken. Hani ben bilirim dediğiniz fakat bilmediğiniz “tek parti dönemlerini” ben yaşadım. Demokrat Parti dönemini de ailede vekil olan akrabalarımızla yaşadım. Nelerin doğru, nelerin yanlış yapıldığını izledim. ...Devamı.»
İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) çarşamba günü yayımladığı 2021 Dünya Raporu’nda Türkiye'deki gidişatın 2020 yılında da olumsuz olduğunu kaydetti. Raporda Covid-19 salgınının, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve AK Parti hükümeti tarafından eleştirileri susturma amacıyla ülkedeki muhalefeti kısıtlayacı şekilde kullanıldığına dikkat çekiliyor. ...Devamı.»
Muğla’da İasos Antik Kenti’nin de bulunduğu Kıyıkışlacık’ta ikinci büyük maden ve kargo yükleme limanı projesi için ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verildi. Muhtar Şahin, “Liman, bölgedeki balıkçılığı öldürür” derken Avukat Bora Sarıca, kararın iptali için dava açacaklarını ifade etti. Muğla Milas’a bağlı Güllük Körfezi kıyısında ‘İasos Antik Kenti’nin bulunduğu Kıyıkışlacık’ta ikinci büyük maden ve kargo yükleme limanı projesi için 4 Ocak’ta ‘ÇED gerekli değildir’ kararı verildi. ...Devamı.»
1940’ların ortasından itibaren dönemin iktidar ve tek partisi CHP’nin tutumu sonucu Türkiye’de ilginç ve değişik bir sendika ve sendikacı tipi doğmuştur: CHP sendikacı olacakları kendisine yakın işçiler arasından bizzat seçerek, bizzat kurdurttuğu sendikaların başına getirmiştir. Dünya sendikacılık hareketinde, genel ve geleneksel olarak, ilk sendika liderleri, üyelerine daha iyi yaşam ve çalışma koşulları, daha uygun ücretler sağlamak için savaşım vererek, görevde kalabilmiş, sendika yöneticisi olmanın yolları mücadeleden geçmiştir. ...Devamı.»
WhatsApp yeni kullanıcı sözleşmesini karşımıza koydu ve 'Ya kabul et ya da bırak' dedi. Hepimizin kafasındaki sorular şunlar: WhatsApp bizden istediği verilerle ne yapacak? Onu gerçekten bırakmak mümkün mü? WhatsApp’ın yeni gizlilik sözleşmesi ve veri paylaşımına dair değişiklikler geçtiğimiz günlerde kullanıcıların karşısına bir onay penceresi olarak çıkmaya başladı. ...Devamı.»
Milli Eğitim Bakanlığı’nın dini içerikli seçmeli dersleri “zorunlu” hale dönüştürme adımlarına bir yenisi daha eklendi. Iğdır Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve okullara gönderilen seçmeli ders yönergesinde sadece dini seçmeli dersler yer aldı ve okulların bu doğrultuda müftülükler ile ortak çalışması talimatı verildi. Milli Eğitim Müdürlüğü, Cuma hutbelerinde konunun işlenmesini, Kuran Kursu öğrencilerine yönelik telkinlerde bulunulmasını ve sosyal medyadan öğrencilere çağrıda bulunulmasını istedi. ...Devamı.»
Sizin de benim gibi Büyük Millet Meclisi`ndeki 2021 yılı bütçe tartışmalarını izlediğinizi düşünmekteyim. Sıkı bir maraton, ancak bu yarışın kazananı olmayışı izleyenleri hüsrana uğratmakta. İki kadın konuşmacı verilen yarım saat konuşma süresinde Türkiye’nin 18 yılını çok güzel özetlediler. Meclis Genel Kurulunda yapılan bütçe kapanış konuşmalarında, iki hanımın konuşmaları bir tek itiraz bile çıkmadan dinlenen eleştiri konuşmaları idi. ...Devamı.»
Ankara’nın Topraklık semtinden gelen bir dere, İncesu deresi adı ile anılır. Bu dere yaz ve kış devamlı akardı. Bu derenin kaynak kısmına gitmemiştik, ancak Elmadağ denilen dağın eteklerinden geldiğini tahmin etmekteyim. İncesu deresi, TED Ankara Koleji arkasından gelip, Sıhhiye adı ile bilinen yerde, ana caddenin diğer tarafından akar, Ankara Radyo Evinin karşısından geçer, Gençlik Parkı tariki ile Ak Köprü istikametine doğru akar giderdi. ...Devamı.»