İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Hollanda'da, cinsiyet eşitliği kapsamında kadınlar da zorunluk askerlik kapsamına alındı. Bu haftadan itibaren, 17 yaşına giren 2003 doğumlu tüm genç kadınlara askerlik celbi gönderilecek. Askerlik celbi gönderilecek 100 bin Hollandalı genç kadın arasında, 7 Aralık'ta 17 yaşına basacak olan, Hollanda tahtının varisi Prenses Amalia da bulunuyor. ...Devamı.»
İçimizde ne kutular var, inceden inceye sızlatan, görüntü, ses ve his yüklü. Kim yüklerinin ihtiva ettiklerini bir başkasına hakkıyla aktarabiliyor, anlatabiliyor? Bilemiyorum. Tüm yaşananlar ve yankıları, nasıl olduğunu anlayamadan hızla geçip gittiğimiz bir zaman tünelinin duvarlarına yansıyan görüntüler gibi. Sinema perdesine yansıtılan filmler gibi, tünelin de bir başlangıcı vardır elbet, o halde bir çıkışı da olmalıdır. ...Devamı.»
Ne diyeyim bilemiyorum, yıllarca okumaya doyamadığım usta bir gazetecinin sonsuzluğa gittiğini hüzünle öğrendim. PAKO’ya mektup gönderdiği senelerde Bekir Coşkun’a sevgim daha da artmıştı. Hayran olduğum iki gazeteciden biridir Bekir Coşkun. Diğeri ise Burhan Felek, yani şeyh-ül muharririn namlı Burhan Felek. Sonsuzluğa gidişin sonunda bıraktıkları boşluğu kimse dolduramamaktadır. Saygı ile andığım Burhan Felek de Vatandaş Ahmet Efendi diye pazar günleri yayınlanan makalesinde, hem nalına vurur hem de mıhına değindirirdi. Nasıl bir keyif alırdım pazar günleri Burhan Felek’in sohbet yazılarını okurken. ...Devamı.»
Manav Recep beyden Cumhurbaşkanı Recep beye kadar seksen küsür milyonun uymasının zorunluluk olduğu, bir ülkenin tüm kişiliğini belirleyen en üst yasaları oluşturan yasalara ANAYASA denir. Bugün yürürlükte olan anayasa bu toprakların beşinci anayasası.... İlki 23 Aralık 1876’da Kânûn-ı Esâsî "Temel Kanun" ya da Anayasa olarak Osmanlı döneminde kabul edildi. Ancak, 1878'de II. Abdülhamit tarafından askıya alınmış, 24 Temmuz 1908 ihtilali sonucunda ise yeniden yürürlüğe girmiş. ...Devamı.»
Değerli gazeteci, Mülkiye’den sınıf arkadaşım, kadim dost Melih Aşık, 17 Ekim 2020 tarihli Milliyet’te, “Penceresini” “İstanbul Görüntüleri”ne, “Panoramik İstanbul”a açmış. Çok ta iyi etmiş. Bu vesileyle Mart 1990’da Stefanos Yerasimos’la bu konuda gerçekleştirdiğim söyleşiden bir parça aktarmış. Ellerine sağlık. Stefan Paris’teki en iyi dostlarımızdan biriydi ve doğduğu kente, Dersaadet’e tutkundu. ...Devamı.»
Yeni Zelanda'da Covid-19 tedbirleri nedeniyle ertelenen genel seçimlerde 3 milyon 436 bin 178 kayıtlı seçmen için oy kullanma işlemi cumartesi günü yapıldı. Başbakan Jacinda Ardern'in lideri olduğu İşçi Partisi oyların yüzde otuzunun sayılmasının ardından seçimi kazanmayı garantiledi. Sayılan oyların yüzde 50,5'unu alan Yeni Zelanda Başbakanı Ardern, ikinci döneminde toplumsal eşitsizlikle mücadele edeceğine söz vererek ülke genel seçimlerinde zafer ilan etti. ...Devamı.»
14 Ekim 2020 Çarşamba gecesi Fransa Cumhurbaşkanı’nın birçok televizyon kanalınca yayınlanan soru-yanıtlı danışıklı dövüşü dibe vuruşun frenkçesi olarak tarihte yerini aldı. Görmeliydiniz, soruları sormak rolünü oynayanlardan TF1’in gazetecisi utancından yüzünü saklayacak yer bulamıyordu. ...Devamı.»
Çok sevdiğim hayvanlardan birisi de devedir. Ne kadar sakin hareket eder, sanki sarayın büyük salonunda vals edercesine yavaştır hareketleri. Genelde vahşi doğada yaşamadıkları söylenir. Afrika’da, Arabistan`da, Güney Asya’da, Orta Asya’da değişik türleri yaşamaktadır. Bir de Güney Amerika’da yaşayan lamalar vardır ki bunlar doğada yabani olarak da yaşarlar. Devenin çok özellikleri olduğu söylenir. Hörgüçlerinde su depoladığı düşünülse de develerin hörgüçleri yağ deposudur. Uzun zaman yemeden hatta su içmeden dayanabilme kabiliyetleri vardır. ...Devamı.»
Dünya Bankasının yeni raporu, yeni tip corona virüs (Covid-19) salgınının 2021'e kadar 150 milyona yakın insanı aşırı yoksulluğa sürükleyebileceğini ortaya koydu. Banka, 2 yılda bir yayımlanan Yoksulluk ve Paylaşılan Refah Raporu'nun 2020 sayısını "Şansın tersine dönmesi" başlığıyla yayımlandı. Raporda, küresel çapta aşırı yoksulluğun 20 yılı aşkın bir süredir ilk kez 2020'de artmasının beklendiğine dikkati çekildi. ...Devamı.»
İktidar, ağaçları kurutan, çevre katliamına yol açan JES için Muğla’da 32 sahayı ilana çıkardı.30 yıl süreyle katliama açılacak yerler arasında doğa ve turizm harikası Bodrum Mazı, tarihi Bafa, Türkbükü, Dalyan, Datça ve Marmaris’teki sahalar da bulunuyor. İktidar, Aydın’da zeytin ve incir ağaçlarını kurutan, çevreye verdiği zarar nedeniyle büyük tepki çeken jeotermal enerji santrallarının tartışması devam ederken, Muğla’da da 32 sahayı ilana çıkardı. ...Devamı.»
Türkiye'de kuruyan ve tehlike altındaki göllerle ilgili yeni bir rapor hazırlayan göl uzmanı Dr. Erol Kesici, Türkiye'de son 60 yılda, Marmara Denizi'nin yüz ölçümünden daha büyük, neredeyse üç Van Gölü büyüklüğünde 70'e yakın doğal gölün kuruduğunu açıkladı. Türkiye'de yaklaşık 50 yıldır göller üzerine yaptığı akademik çalışmalarla tanınan Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD) bilim danışmanı Dr. Erol Kesici, Türkiye'deki göllerin son durumuyla ilgili yeni bir rapor hazırladı. ...Devamı.»
5 Ekim 2020 Pazartesi, inceden bir yağmur. Hava serin. Kuşlar suskun. Saat 11.30’da Paris Anakent Belediye Başkanı, Paris Emniyet Müdürü, Paris ve çevresindeki illerden oluşan “Ile-de-France” Bölgesi valisi, Bölge Akademisi Rektörü, Bölge Sağlık Genel Müdürü ve diğer yetkililer son derece resmi ve son derece ciddi bir basın toplantısı yaptı. Sağlık Bakanı katılmadı. Böylece iktidar, cumhurbaşkanlığı ve hükümet, korona belası ateşten topunu bir kez daha yerel yetkililere bıraktı. Top hakikaten ateşten ve tutanı yakıyor. ...Devamı.»
Bugün Melbourne kent merkezinde bir gökdelenin tepesinde yuva yapmış anne ve baba doğanın üç yavrusu oldu. Yavruların yumurtadan çıkışını heyecanla bekleyen bir kaç bin Melbourneludan biriydim. Yumurtalardan birinde ilk çatlakların oluştuğunu, gözlemciler bir kaç gün önce bildirmişti. Bu sabah ise sevinçli, heyecanlı bir bildirim geldi. Gün bugündü. Öğleden sonra mutlaka çıkacaklardı yumurtadan. Ne de güzel bir gündü. Güneşli, ılık bir bahar günü, yağmurlar, fırtınalar sonrası bir Melbourne… ...Devamı.»
Ülkeme içinde yaşarken bile uzaktan bakmam gerekir. Çünkü içinde yaşamak için cesaretli ve güçlü olmak gerekir. Neresine baksam dökülen bir tekkeyi andırmakta. Yaşadığımız hayat başka, ekrandan yetkililerin verdikleri bilgiler bambaşka. Öyle bir ülke üzerinde yaşıyoruz ki, bütün bir Avrupa’nın ve Amerika’nın gözü, Anadolu’nun bu mümbit toprakları üzerinde. Fakat biz bu ülkenin kıymetini bilemiyoruz. Bırakın bilmeyi veya öğrenmeye çalışmayı, kuruluşundan bu yana Cumhuriyet tarihimizin bütün değerlerini yabancılara sattık. ...Devamı.»
Çocuklara yardım örgütü Save the Children tarafından hazırlanan bir rapora göre, koronavirüs pandemisi nedeniyle evlenmeye zorlanan kız çocuklarının sayısı, yıl sonunda dünya çapında 500 bin artacak. Dünya çapında koronavirüs salgınına karşı uygulanan önlemler nedeniyle zorla evliliklerin aşırı oranda arttığı ifade edildi. Çocuklara yardım örgütü Save the Children'ın cinsiyet adaleti uzmanı Gabrielle Szabo, örgütün Londra'daki merkezinde yaptığı açıklamada, "Sadece içinde bulunduğumuz sene boyunca, dünya genelinde fazladan 500 bin kız çocuğunun evliliğe zorlanacağından yola çıkıyoruz" dedi. ...Devamı.»
Fransa’dayız ve buradaki olayları izliyoruz, iktidarın ve insanlığın komik ve aynı zamanda dramatik müsameresi sürüyor, yöneticilerin acemiliği ve beceriksizliği alem. Cumhurbaşkanının birkaç gün önce Lübnan üzerine düzenlediği basın toplantısında söylediklerini dinleseydiniz küçük değil onunla birlikte büyük dilinizi bile yutabilirdiniz. Neyse bugünkü konumuz değil, geçelim. ...Devamı.»
Türk Sanat Musikisi içinde bir sanatçı vardır ki beni çok etkiler. 1882 senesinde İstanbul’da Kanlıca’ da doğar Mehmet Yürü. Ailenin en küçüğü olduğu için, onu el bebek gül bebek büyütürler. Ablası Nasip Yürü, Üsküdar’da bir musiki derneğinin çalışmalarına gittiği için, zaman zaman ablası ile birlikte bu çalışmalara katılır. Kimi zaman meşk toplantıları için davet edilen konaklara da, ablası ile beraber gider. Genelde ramazan aylarında konaklarda yapılır böyle toplantılar. Mehmet Yürü bu toplantılarda kendi ismi ile çağırılmaz, balasının adı ile anılır ve ‘ Nasip’in Mehmet ‘ diye adlandırılır. ...Devamı.»
Ricky Gervais’in After Life adlı dizisini yeni bitirmiştik, saat henüz erkendi, İzlanda dizisi Trapped’e başladık ve beş, on gün içinde bitirdik. Bu birkaç hafta önceydi, ardından Kominsky Yöntemi geldi. İki dizi arasına Fransa/Cezayir filmi The Blessed (Kutsanmış) ve The Lobster (İstakoz) girdi. Yorgos Lanthimos’un yönettiği, Colin Farrell’in baş rolünde oynadığı distopyayı ikinci kez seyrediyordum, birkaç yıl önce izlemiş, çok beğenmiştim. Sonra bir akşam, %3’ün yeni bölümlerine bir bakalım dedik ama yapay geldi, sevmedik, bıraktık. ...Devamı.»
Olumlu gelişen her olaydan sonra, elde edilen başarıya katkıda bulunan herkes alkışlanır, kutlanır. Kimi zaman bu başarılar ödüllendirilir. Örneği, İsveç’te her sene toplanan bir derneğin çeşitli kurulları, önemli alanlarda başarılı kişileri NOBEL ödülü ile ödüllendirir. Alfred Nobel’in 27 Kasım 1895 tarihli ve 1896 yılı 30 Aralıkta açıklanan vasiyeti doğrultusunda kurulmuş bulunan dernek tarafından, insanlığa hizmet edenleri ödüllendirmek amacı ile onurlu bir paye verilmektedir. Ama her alanda değil, yalnızca Edebiyat, Ekonomi , Fizyoloji veya Tıp, Fizik, Kimya ve Barış dallarında ödül vermekte. ...Devamı.»
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (MB) uzun zaman aradan sonra faiz arttırımına gitti ve politika faizini 8.25'ten 10.25'e çıkardı. Ancak buna rağmen dolar ve euro kurundaki yükseliş hız kesmeden devam etti. Gelişmelere ilişkin sorularını yanıtlayan ekonomist Prof.Dr. Yalçın Karatepe bu durumun birkaç temel nedeni olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi: ...Devamı.»