İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve Avrupa'da da yayılmaya başlayan korona virüsü nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 132'ye yükseldi. Yaklaşık 6 bin vakanın tespit edildiği Çin dışında şimdiye kadar ölümlü vaka görülmedi. Geçen yıl sonu ortaya çıkan ve 2020 başında korku salmaya başlayan corona virüsü can almaya devam ediyor. ...Devamı.»
Anadolu’da yaşamış olan devletler, hatta kavimler Anadolu’ya sahip çıkmışlar, toprağına, taşına, ormanına hatta denizlerine de sahip çıkmışlar. Tarım arazisi kazanmak için ormanları yakmamışlar. 1071’de Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu topraklarına giren Selçuklu orduları, Bizans’a galebe çaldıktan sonra bazı şehirleri yerleşim yerleri olarak seçtiler. Erzurum, Sivas, Kayseri, Konya ve Elazığ gibi kentler öncelikli yerler olarak tesbit edilmiştir. ...Devamı.»
Çin'de ortaya çıkan koronavirüs, doktorların çok yakından bildiği ve korktuğu bir virüs ailesini temsil ediyor. Bunlara koronavirüs ya da corona virüsü adı veriliyor. Bu aileden türeyen diğer virüsler arasında SARS ve MERS de var. SARS, bulaştığı kişilerin yüzde 9'unun, MERS de yaklaşık yüzde 35'inin hayatını kaybetmesine yol açtı. Bu tarz bir virüs nasıl ortaya çıkıyor? Bu virüsler neden tehlikeli bir hal alabiliyor? ...Devamı.»
Dün İstanbul’da bir hovardalık yapalım dedik. Havanın değişiklik arz ettiği bir ortamda gerekli mevsimsel giysilerimizle, Suadiye Tren İstasyonu’ndan trene binip, Halkalı İstasyonu’na kadar gitmeyi planladık. 2020 senesinin ilk haftalarında böyle bir gezintinin insana morain l vereceğini düşündük. ...Devamı.»
Google ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Virginia eyaletindeki Janelia Araştırma Kampüsü'nden bilim insanları, herhangi bir hayvandaki beyin bağlantılarını inceleyen en büyük ve yüksek çözünürlüklü beyin haritasını yayımladı. Araştırmacılar, 21 Ocak'ta, bir meyve sineğinin beynindeki 25 bin kadar nöronu birbirine bağlayan 20 milyon bağlantı noktasını (sinaps) izleyen üç boyutlu modeli paylaştı. ...Devamı.»
Çin'in Wuhan kentinde patlak veren SARS benzeri koronavirüs salgını nedeniyle bazı ülkeler Çin'den gelen yolcularla ilgili önlemler almaya başladı. Dünya Sağlık Örgütü'nün ölümcül virüsün yayılma ihtimalinin yüksek olduğunu açıklamasının ardından yetkililer harekete geçti. Bir tur operatörü Kuzey Kore'nin ülkedeki yabancı turizmini geçici olarak tamamen durduracağını söyledi. Kuzey Kore'ye giden yabancı turistlerin çok büyük bir bölümünü Çinliler oluşturuyor. ...Devamı.»
Kanser tedavisi için yürütülen araştırmada, insanın bağışıklık sisteminin yeni bulunan bir özelliğinin tüm kanser türlerini tedavi etmek için kullanılabileceği belirtildi. İngiltere'deki Cardiff Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi, geliştirdikleri yeni yöntemle prostat, meme, akciğer ve diğer kanser türlerini laboratuvar testlerinde ortadan kaldırmayı başardı. ...Devamı.»
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996’da yayınlanan kötü şöhretli kitabı ‘Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası’nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (“Sinic”), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington’a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer almakla beraber yırtık/kopuk (“torn”) ülke statüsündedir: Türkiye, Rusya, Meksika ve Avustralya. ...Devamı.»
Britanya merkezli uluslararası yardım kuruluşu Oxfam’ın raporuna göre 2019 yılında dünya genelindeki en zengin 2 bin 153 kişinin serveti, en yoksul 4.6 milyar kişinin servetini geçti. Bu, milyarderlerin dünya nüfusunun yüzde 60’ından daha zengin olduğu anlamına geliyor. Son 10 yılda milyarder sayısının iki katına çıktığı belirtilen raporda, Oxfam’ın Hindistan CEO’su Amitabh Behar, “Zengin ve fakir arasındaki uçurum eşitsizlik yaratan politikalar giderilmeden çözülemez ve bu konuyla ilgili çok az sayıda hükümet bunu taahhüt ediyor” dedi. ...Devamı.»
İlk kez kurbağaların kök hücrelerinden ilk defa canlı robotlar üretildi. Bilim İnsanları, Tamamen Canlı Hücrelerden İnşa Edilen İlk Robotları Tasarladılar. Başka bir yaşamda, doğal gelişimlerini takip etmelerine izin verilseydi, embriyonik kurbağalardan alınan kök hücreler yaşayan, nefes alan hayvanlarda deri ve kalp dokusuna dönüşürdü. ...Devamı.»
İktidarın tüm gayretlerine rağmen suni ayrıştırmalar tutmuyor: Gerçek kutuplaşma zengin-fakir ayrımı… Kadir Has Üniversitesi’nin yaptığı ‘Türkiye Eğilimleri’ araştırmasına göre yüzde 46,1’le ekonomiye dair konular en büyük sorun olarak görülüyor. İktidarın “suni” meseleler üzerinden kutuplaştırma çabaları tutmuyor. Hemen her alanda kutuplaşma algısı düşerken ‘zengin-fakir’ kutuplaşması algısı ise artıyor ...Devamı.»
Bu tür patlamalara "aniden ortaya çıkıveren kütleçekimsel dalgalar" deniyor. Bilim insanları, derin uzayda bilinmeyen bir konumdan gelen "bilinmeyen ya da öngörülemeyen" bir kütleçekimsel dalga patlaması tespit ettiklerini düşünüyor. Kütleçekimsel dalgaları algılamak için özel olarak inşa edilen LIGO deneyi, beklenmedik uzay-zaman dalgalanmaları saptadı. ...Devamı.»
DW Türkçe, sosyal medya aracılığıyla müşteri bularak Türkiye ve Avrupa’ya göçmen kaçakçılığı yapanlarla konuştu. Kaçakçılar, "Polisler cebimizde, stressiz geçiş garanti ediyorum" diyor... ürkiye, Avrupa’ya gitmek isteyen düzensiz göçmenlerin en sık uğradığı ülkelerden biri… Çatışma veya yoksulluk nedeniyle ülkelerini terk edenler, kara ya da deniz yoluyla Türkiye’ye geliyor ve buradan da çoğunlukla Avrupa’ya geçiyor. ...Devamı.»
Avustralya'yı kasıp kavuran yangınlar devam ederken itfaiyeciler dünya üzerindeki en yaşlı ağaçlardan Wollemi çamlarının bilinen tek doğal habitatını alevlerden korumayı başardı. Yeni Güney Galler Eyaleti Çevre Bakanı Matt Kean fosil kayıtlarına göre 200 milyon yıl öncesine dayanan ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan ağaçlar havadan müdahaleyle kurtarıldı. ...Devamı.»
5G teknolojisi hakkında bilmemiz gereken 2 büyük tehlike: Radyasyon ve güvenlik açığı… İspanya'nın Barcelona kentinde geçtiğimiz şubat ayında 5G kullanılarak uzaktan yapılan cerrahi bir operasyon, tüm dünyanın dikkatini bu yeni nesil teknolojinin üzerine çekmişti. Bir doktorun monitör üzerinden takip ettiği ve görüntüde sadece 0.01 saniyelik gecikmenin yaşandığı ameliyat tüm dünyada 5G'ye ile ilgili olumlu düşünceleri artırdı. ...Devamı.»
Bilim insanları, “Şu an yaşanmakta olan koşulların ortadan kalkmayacağını” söyledi… Küresel sıcaklıkların içinde bulunduğumuz yüzyılda 3 ila 5 derece arasında artacağı öngörüleri yapılırken, bilim insanları Avustralya’nın büyük bölgelerini yıkıp geçen orman yangınlarının dünya genelinde “olağan” hale gelebileceği uyarısında bulundu. ...Devamı.»
Dünya tarihinde ülkeleri yönetmiş bazı insanlar vardır ki onlar lâkapları ile anılır. Mesela Roma İmparatoru NERO Claudius Caesar Augustos Germanicus, MS.37 ile MS.68 yılları arasında yaşamış, MS.54 ile MS.68 yılları arasında ülkesini yönetmiştir. Bu yıllar hristiyanlığın yayılmaya başladığı tarihlere tekabül eder. Nero’yu biz NERON olarak anımsarız. Neron’un 17 yaşında, annesi Agrippinna’nın desteği ile imparator olduğunda, yerini ve mevkini hazmedemediğini tarihçiler yazmakta. ...Devamı.»
İnsan tarihinin hangi döneminde tabipliğin ortaya çıktığını bilmiyorum ancak Selçukluların istila etmesinden çok önce de Anadolu’da yaşayan insanların pek çok konuda olduğu gibi sağlık konusunda çalıştığına inanıyorum. Her ne kadar çivi yazı ile yazılmış Hitit tabletlerinde tabiplikten çok ticaretten sözedilmişse de, şifalı otlarla ilgili bilgiler sözlü gelenekle günümüze ulaşmış görünüyor. ...Devamı.»
Güney Afrika’daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek ‘paleo diyetin’ modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, “Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir kombinasyonundan oluşan çok dengeli bir diyet ile besleniyorlardı.” diyor. ...Devamı.»
Avustralya'da rekor düzeydeki sıcak hava ve aylardır süren kuraklık yüzünden çıkan yangınlar geçen hafta etkisini daha da yoğunlaştırdı. Eylül ayından beri süren ve alevlerin yüksekliğinin kimi zaman 70 metreyi aştığı yangınlar sonucu en az 25 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kasaba boşaltıldı, milyonlarca hayvan öldü. ...Devamı.»