İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Sanırsınız verem aşısını bulmuşlar, yüz milyonlarca insanın yaşamını kurtarmışlar. Sanırsınız kansere, AİDS’e çare bulmuşlar, tüm dünyanın onlara borcu var. Sanırsınız binlerce yıldır okunan daha da okunacak olan destanları, deyişleri yazmışlar, çağları birbirine bağlamış, insanlar arasında uygarlık köprüsü olmuşlar. Sanırsınız örneğin, insanlığa bir senfoni armağan etmişler, benzersiz tablolar yapmışlar, heykeller yontmuşlar. ...Devamı.»
Berlin’de doğru bilgi için özgürlüklerini yitirmiş üç çağdaş kahraman, Julian Assange, John Snowden, Chelsea(Bradley) Manning’in heykelleri sergilenmeye başladı. Her üç kişi de ABD istihbarat belgeleri-ni sızdırdığı için tüm dünyada politik sol kanatta kahramanlar olarak görülüyor. Kahramanların gerçek boyutlarında ve bronzdan yapılı olan heykeller, 12 Mart cuma günü Alman Yeşil Parti üyeleri ve eylemciler önünde açıldı. ...Devamı.»
Kanal boyundaki dükkânların arasından yürüyüp, yolun sonuna geldim. Sağa doğru kıvrılan bir başka sokak var burada. Soldaki eski köprüyse karşı kıyıya götürüyor. Köprüyü aşma serüvenini erteleyip, sağdaki sokağa saptım. Ne yana gitsem heyecan veren bir görüntü. İşte bunun için saatlerce yürümekten yorulmuyorum. Her şeyi fotoğraflamak istiyorum. Oysa fotoğrafını çekeceğimizi biliyor olunca, baktığımız şeyleri doğru dürüst görmüyoruz. ...Devamı.»
Yapay Zeka hakkında oldukça ilginç araştırmalar yapılmaya devam ediliyor. Kargo sektöründen sağlık sektörüne kadar neredeyse bütün kategorilerde kullanılabilecek Yapay Zeka psikiyatrik tedavilerde de yardımcı olacak. Herhangi bir psikolojik rahatsızlığa sahip olanlar, genellikle benzer kimyasal maddeler salgılar. Beyin içerisinde gerçekleşen bu kimyasal madde salgılama işlemi, eğer belirli bir sınırlandırmaya tabi tutulursa, algoritma haline gelebilir. ...Devamı.»
Bilmem ki nedendir hala anlamaya çalışmaktayım, bir idare aylar önce yerel seçimlerin yapılma tarihini planladı, belirledi ve bir kuruma görev verdi. Genelde yerel yönetimlerin başındaki insanlar kimi zaman yorulurlar. Bazen de bu yorgunluktan şehirdeki hizmette aksamalar meydana gelir. Bazen de genel idarede bulunan yetkililer, bu kişilerin yorulduğunu bahane ederek, ‘Metal Yorgunluğu’ gerekçesiyle görevden alırlar. ...Devamı.»
Karadelik ve gölgesinin görüntüsü ilk kez, Event Horizon Telescope (EHT) adlı uluslararası bir radyo teleskop ağı tarafından yakalandı. EHT, ABD'deki desteği Ulusal Bilim Vakfı'nı içeren uluslararası bir işbirliğidir. Karadelik, ışığın bile kaçamayacağı kadar aşırı yoğun bir nesnedir. Bir karadeliğin “olay ufku”na giren hiçbir şeyin geri dönüşü olmaz, karadeliğin düşünülemeyecek kadar güçlü yerçekimine kapılarak bir daha asla ortaya çıkmayacak biçimde tüketilir. ...Devamı.»
WikiLeaks'in kurucusu Avustralyalı Julien Assange, sığındığı Ekvador'un Londra Büyükelçiliğinde polis tarafından gözaltına alındı. Londra polisinden yapılan açıklamada Ekvador'un verdiği sığınma hakkını geri çekmesinin ardından Assange'ın bu ülkenin Londra'daki elçiliğinde gözaltına alındığı bildirildi. Assange, elçilik binasından elleri kelepçeli bir şekilde çıkarıldı. Güvenlik görevlileri tarafından zorla polis aracına sürüklendiği görüldü. ...Devamı.»
Filipinler'de bulunan fosil kemik ve dişlerin şimdiye kadar bilinmeyen bir insan türüne ait olduğu belirtildi. 'Science Alert' internet sitesinde yer alan habere göre, araştırmacılar ve arkeologlar, Filipinler'in Luzon Adası'nın kuzeyinde yer alan Callao Mağarası'nda gün ışığına çıkarılan 13 fosil kemik ve dişlerin oldukça kısa boylu, şimdiye kadar bilinmeyen bir insanımsıya ait olduğunu belirtti. ...Devamı.»
Avustralya, Google’a bağlı Wing adlı şirkete drone ile kargo nakliyatı için izin verdi. Wing, bu alanda resmi izin alan ilk şirket oldu. Google’ın çatı holdingi Alphabet’in kurduğu Wing adlı şirket, drone ile kargo hizmeti vermek üzere Avustralya Sivil Havacılık Güvenliği Otoritesi’nden (CASA) izin aldı. Şirketin hizmet ruhsatını 18 aylık de neme sürecinin ardından aldığı ve bu süreçte test amaçlı yaklaşık 3 bin teslimat yapıldığı belirtildi. ...Devamı.»
ABD, dünyanın birinci hidrokarbür üreticisi haline gelmiştir. Artık egemen konumunu, rakip büyük üreticileri devre dışı bırakmaktan ve halklarını sefalete mahkum etmekten çekinmeksizin sadece kendi karını azami düzeye çıkarmak için kullanmaktadır. Geçmişte Ortadoğu’nun petrolüne erişim konusu ekonomisi için yaşamsal önem taşırken (Carter, Reagan, Baba Bush), daha sonra yönettikleri bir pazar (Clinton), ardından yine musluğunu kontrol etmek istedikleri tükenmek üzere olan bir kaynak (Oğul Bush, Obama) haline geldikten sonra, hidrokarbürler yeniden kara altın haline dönüştü (Trump). ...Devamı.»
Tahminlere göre Türkiye, bu yıl Dünya Sefalet Endeksi’nde 10’uncu ülke olmaya aday görünüyor. Geçen yıl 5’inci sırada bulunan ülkemiz enflasyon ve işsizlik böyle giderse kendisine 10’uncu sırada yer bulacak. Geçen yıl ağustos ayında başlayan kur krizinin ardından hızla bir ekonomik krizin pençesine sürüklenen Türkiye, böyle giderse bu yıl da “dünyanın en sefil” ülkeleri arasındaki yerini koruyacak gibi görünüyor. ...Devamı.»
Chicago, Amerika’nın ilk kez siyah bir kadını belediye başkanı seçen en büyük kenti oldu. Lori Lightfoot, eşcinsel ve siyah bir kadın. 56 yaşında. Eski bir savcı, evli ve bir çocuğu var. Geçtiğimiz Salı günü (2 Nisan 2019) eski federal savcı olan Lori Lightfoot, Chicago’da tarih yazdı. Chicagolu seçmenler, belediye başkanı olarak kenti 2011 yılından beri yöneten, beyaz bir erkek olan 59 yaşındaki Rahm Emanuel'den sonra eski savcı Lori Lightfoot'u seçti. ...Devamı.»
"Belediyeler kentsel rant dağıtımının merkezi” İstanbul, Ankara ve İzmir gibi dev büyükşehir belediyelerini yönetenler, dev bir ekonomik gücü de kontrol etmiş oluyor. Uzmanlara göre, seçim itirazlarını sürdüren AKP ekonomik çıkarlarını kaybetmemek için uğraşıyor. DW Türkçe'nin haberine göre, 31 Mart seçimleri geride kalsa da, başta İstanbul olmak üzere pek çok yerde başlatılan yeniden sayım işlemleri devam ediyor. AKP’nin özellikle 25 yıldır yönettiği İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ni (İBB) kaybetmemek için tüm itiraz süreçlerini işletmesi bekleniyor. ...Devamı.»
Ünlü bir tasarımcıdan giyinmeyi hiç düşlemediği gibi, moda ile ilgisi vitrinlerdeki giysilerin sezondan sezona değiştiğini görmekten öteye gitmemiş birisi olarak Melbourne’daki Ulusal Sanat Galerisi’nde ünlü moda tasarımcılarının sergilerine kayıtsız kaldım uzun süre. Bir yerdeki aşırı varsıllığın başka bir yerdeki aşırı yoksullaşmakla ilgili olduğunu, üstüne giyecek bulamayan insanlar varken, ünlü ve zengin kişilerin giyinmeye bir servet harcayıp bunu da bir gösteri aracı yapmasını uygarlığımızın daha tam da uygarlık olamadığının bir kanıtı olduğunu düşündüm hep. ...Devamı.»
Türkiye’de geçen haftasonu yapılan yerel seçimlerde dünya basınında da yer buluyor. Yorumcular, köşe yazarları, gazetecilerden hemen her gün önemli gazetelerde haberler okuyoruz. Bunlardan biri de Simon Tisdall, the Guardian gazetesinin dış ilişkiler yorumcusu. Salı günkü yazısında yerel seçimleri değerlendirdi. ...Devamı.»
Wikileaks, kurucusu Julian Assange'ın sığındığı Ekvador'un Londra Büyükelçiliği'nden günler hatta saatler içinde çıkarılacağını iddia edildi. Wikileaks’in Twitter hesabından yapılan açıklamada, üst düzey bir Ekvador yetkilisinin, “Assange’ın günler hatta saatler içinde elçilik binasından çıkarılacağını ve gözaltına alınması için İngiltere ile anlaşmaya varıldığını” söylediği ileri sürüldü. Wikileaks’in blog sitesindeki açıklamada ise bu kararın, Ekvador Devlet Başkanı Lenin Moreno’nun, kardeşi tarafından oluşturulan bir off shore hesabını kullandığına dair iddiaların üstünü kapatma girişimi olduğu savunuldu. ...Devamı.»
Bugün, pasaportumuz yanımızda olmadan yurtdışı seyahatine çıkabilmemiz mümkün değil. Peki, pasaport hayatımıza nasıl ve ne zaman girdi, neden ona ihtiyaç duymaya ya da kullanmak zorunda kalmaya başladık? Başka ülkelerin sınırlarından geçmek için bir belgeye ihtiyaç duyma fikri zihni meşgul edebilir. Devletler kurulur, sınırlar çizilir ve o çizgiden öteye bir adım atmak için gerekli görülen bir belgeye sahip olmamız beklenir. ...Devamı.»
Bir kent çiziliyor akşamın ışığıyla... On sekizinci kattaki odanın tek parça camdan oluşan penceresinden baktım. Gün değişmiş. Yağmur yağdı yağacak ama gökyüzünde bir tanecik bulut yok. Nemli, puslu gri bir tuval, üzerine bulutların kondurulmasını bekliyor. Şimdi bulutlar orada olsaydı, elimi uzatıp dokunuverseydim diye geçiriyorum içimden. Bırakın böyle bir şeyin olanaksızlığını ya da bulutların kim bilir nerelere kaçmışlığını; gökyüzüyle aramdaki bu kocaman pencereler, açılmamak üzere mühürlenmiş bu dev camlar ne olacak? ...Devamı.»
9 Kasım 1818 – Babalar ve Oğullar yazarı İvan Sergeyeviç Turgenyev doğdu. Turgenyev ile Dostoyevski’nin çalkantılı ilişkisi, Rus edebiyatının renkli gerçeği. İki büyük yazar birbirleriyle bol bol atışmışlar. Dostoyevski Almanya gezisi sırasında, o sıralar orada yaşıyor olan arkadaşını ziyarete gitmiş. Baden-Baden’de öğle yemeği yerlerken, Turgenyev’in Almanları sürekli olarak övüp, Rusları kötülemesine çok sinirlenince “Bir teleskop edinsen iyi olacak,” demiş öfkeyle. ...Devamı.»
3 Eylül 1976 - Uzay aracı Viking 2, Mars’a indi. Geceyle boyanmış göğe bakıyorum, birkaç saat sonra belki kızıl dalgalarla ağaracak gün. Gökyüzünü izlerken, evrenin sonsuzluğunu, bizim gelip geçiciliğimizi duyumsamak çok kolay. İçinde yaşadığımız bu kocaman Boşluk, bize hem yeni olasılıklar sunuyor, hem de ne denli küçük ve kayda alınmaya değmez olduğumuzu (yansız olarak bakarsak) anımsatıyor. ...Devamı.»