İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
68'liler Derneği 6. Filo'nun Türkiye gelişinin 45'inci yılında bir basın açıklaması yaptı. 16 Şubat 1969 yılında İstanbul Boğazı'na demir atan 6. Filo'yu protesto etmek için yürüyen vatandaşların yüzlercesi yaralanmış 2 kişi de ölmüştü. Tarihe Kanlı Pazar olarak geçen bugünün 45'inci yılında 68'liler derneği bir basın açıklması yaptı. Protesto yürüyüşü sırasında ölen "Duran Erdoğan'ı ve Turgut Aytaç'ı devrimci ateşiyle selamlıyoruz" diyen dernek basın açıklamasında şunları söyledi: ...Devamı.»
Tarih boyunca Akdeniz coğrafyası üzerinde hüküm sürmüş olan tüm eski uygarlıkların izlerini bıraktığı Suriye, sık sık ‘‘açık hava müzesi’’ olarak adlandırılmaktadır. Bu çok kıymetli açık hava müzesi şu an yok olma tehlikesi ile karşı karşıya bulunmakta. Tarih boyunca Akdeniz coğrafyası üzerinde hüküm sürmüş olan tüm eski uygarlıkların izlerini bıraktığı Suriye, sık sık ‘‘açık hava müzesi’’ olarak adlandırılmaktadır. ...Devamı.»
Siyasi partilere devlet yardımı yapılmasına ilişkin kanun değişikliği için Maliye Bakanlığı hesabını yaptı. Devletin hesabına göre bir oy 3 lira 81 kuruş ediyor. Meclis Anayasa Komisyonu’nda kabul edilen Demokratikleşme Paketi Genel Kurul gündemine gelmek için bekliyor. Çözüm süreci kapsamında atılacak adımların yanısıra tasarıda siyasi partilere verilen devlet yardımlarında da değişiklik yapılıyor. ...Devamı.»
Marcel Heuze’in İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya’daki bir çalışma kampından Fransa’daki eşine ve kızlarına yazdığı aşk, sevgi ve özlem dolu mektuplar 70 yıl sonra yerine ulaştırıldı. Minnesota’daki bir antikacıdan bir tomar eski mektup satın alan Carolyn Porter, bunların hiçbir zaman adresine ulaşmadığını farkedince kolları sıvadı. Paris’e giderek mektupları Marcel’in ailesine teslim eden Porter, onun el yazısından esinlenerek yarattığı yazı karekterine “Marcel” adını verdi. ...Devamı.»
Paris merkezli Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF), 2014 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi yayınlandı. Rapora göre Türkiye 180 ülke arasında 154'üncü sırada. Paris merkezli Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF), 2014 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi yayınlandı. Rapora göre Türkiye 180 ülke arasında 154'üncü sırada. Afganistan, Ürdün ve Irak gibi ülkelerin gerisinde kalan Türkiye’den raporda, “problem ülke” olarak bahsedilirken Gezi Parkı eylemlerinde 153 gazetecinin yaralandığı, 39’ının gözaltına alındığı hatırlatıldı. ...Devamı.»
Evet mizahın gerçeği aştığı ülke Türkiye... Bu hafta yazdığım tadımlık konuların ve adı geçen kişilerin hepsi gerçektir. Hele de eskiden gündemi belirleyen, herkesin onu tartışmasını sağlayan Başbakanın hiç boşluk vermeden konudan konuya demeçleri... Her cümlesi, bir mizahçı için bir maden ama ileri demokrasi ile idare edilen Türkiye de mizah yapmak kolay değil. ...Devamı.»
Lâfı döndürdük dolaştırdık ama geldik mi zurnanın zırt dediği yere! Kimiz biz? “Irk” olarak Türk değilsek neyiz biz? Ya da daha dolambaçlı bir soru: Kendimize Türk diyorsak ve bu “ırk” temelinde değilse bunu neye dayanarak söylüyoruz? Genlerimizin yalnızca yüzde 3.4’ü Orta Asyalı çıktıysa, Mösyö Şoven’i ardımızda bıraktığımıza katılırsınız sanırım. ...Devamı.»
Geçtiğimiz günlerde Sydney’de 87 yaşında bir kadının, evinde ölü bulunduğu açıklandı. Aslında bulunan, tanınmayacak haldeki kemikleriydi; çünkü kadıncağız öldükten 8 yıl sonra bulunmuştu!. Ne bir yakını, komşusu arayıp sormuş, ne de biriken mektup ve faturalar kimsenin dikkatini çekmişti. ...Devamı.»
Türkiye'de AKP hükümeti ve Gülen Cemaati arasındaki gerilim Guardian'da "Türk polisi Başbakan ve eski müttefiki arasındaki kavgaya yakalandı" başlıklı tam sayfa bir haberle ele alınıyor. Guardian'ın İstanbul Muhabiri Constanze Lech'in imzasını taşıyan haber, "Türker Yılmaz sistemin nasıl işlediğini fark ettiğinde polis okulundaki eğitimine yeni başlamıştı. İyi işler, daha iyi maaş, terfi fırsatları hep Pennsylvania'da üslenmiş müphem bir İslami gruba adanmışlığa bağlıydı" satırlarıyla başlıyor. ...Devamı.»
Bir önceki yazımda Napolyon’un aslan askeri Mösyö Nikolas Şoven’den söz etmiş, onun adından türemiş şovenist ve şovenizm sözcüklerine kıyısından köşesinden dokunmuştum. “Irk” sözcüğü ve kavramı 1940’lara kadar utanmasızca kullanılmış, yeteneksiz ressam onbaşı Adolf’un işin cılkını çıkarmasıyla sorgulanmaya başlanmıştı. Artık beyaz/sarı/siyah falan gibi ayırımlar yerine yavaş yavaş doğru olan “insan ırkı” terimi yavaş ta olsa DNA teknolojileri sayesinde Mösyö Şoven’i haksız yere oturduğu tahtından indirmeye başlıyor. ...Devamı.»
Amerikan ekonomisindeki toparlanma işaretleri dünyada dengeleri değiştiriyor. Fed’in tahvil alımlarını azaltma politikası nedeniyle Türkiye gibi kalkınmanın eşiğindeki ülkelerde şiddetli türbülanslar yaşanıyor. Para birimleri değer kaybederken Türkiye gibi bazı eşik ülkeleri faiz artırımı silahına sarıldı. Ancak faiz ayarlaması ekonomiyle ilgili endişeleri gidermeye yetmedi. ...Devamı.»
Efendim, rivayet odur ki Mösyö Nikolas Şoven Napolyon devrinde yaşamış, 18 yaşında askere yazılmış, Napolyon’un savaşlarında 17 kez yaralanıp eciş bücüş olmuş, ama ölürüm de teslim olmam demiş birisiymiş. Kendisinin dallamaların kibar hariciyecilere gırgır için taktıkları isim olan Monşerlerle (Mon Chere – Dostum, Azizim) uzaktan yakından ilgisi yokmuş. ...Devamı.»
Ressam Cemil Eren’in Bodrum- Torba’da yaşarken, çok uzun yıllar önce yaptığı bir resim beni büyüledi. O resimdeki kızın öyküsünü yazmak istedim. Kimdi, nerede, nasıl yaşadı hiç bilmiyorum. Belki bir gün onu bulur, gerçek yaşam öyküsünü yazabilirim. Benim yazdığım öyküde adı, Aygül. O, hüzünlü, duru bakışları olan genç kız, benim öykümde umudu olan bir dünyanın, sevilen, değer verilen bir çocuğu. Özgürlüğüne, yaşadığı topraklara aşık bir küçük yürek. Tüm çocuklarımızın, genç kızlarımızın olması gerektiği gibi. ...Devamı.»
Google internette sansürün sonunu getiriyor. İnternet devi Google, New York’ta düzenlediği Google Ideas (Google Fikirleri) zirvesinde baskıcı hükümetlerin internet sansürü uyguladığı ülkelerdeki kullanıcıların istedikleri internet sitelerine ulaşmalarını sağlamak için “UProxy” adlı yeni bir uygulama yarattığını açıkladı. ...Devamı.»
CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, İzmir Çiğli'de öğrencilere dağıtılan kitapları ve içeriklerini Meclis gündemine taşıdı. Kitapta, "Beyaz atlara binen melekler, İslam düşmanlarını birer birer öldürdüler" deniyor. İzmir Çiğli Kaymakamlığı'nın okullarda hurafelerle dolu kitaplar dağıttığı ortaya çıktı. Kitapta, “ Atatürk ’ün cumhurbaşkanı olmasından sonra başbakan olarak yönetimi ele alan İsmet İnönü, çok kurnaz bir siyasetçiydi. Kısa zamanda bütün ipleri ele almasını bildi” sözleri de var. ...Devamı.»
5651 sayılı İnternet Kanunu değişikliği, Meclis'te onandı. TBMM Genel Kurulu’nda geçen haftadan bu yana görüşmeleri devam eden Torba Yasa Teklifi içinde bulunan internet erişimi ile ilgili maddeler görüşüldükten sonra kabul edildi. İnternet erişimi ile ilgili maddelerde özel hayatın gizliliğinin ihlali durumlarında internete erişimin Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından önlenmesinin de öngörülüyor. ...Devamı.»
AKP’ye tokat gibi rapor: Türkiye demokrasi krizi var. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın yolsuzlukları kapatmak, oğlu Bilal Erdoğan’ı kurtarmak için demokrasinin temeli olan güçler ayrılığını, yargı bağımsızlığını ve hukukun üstünlüğünü ortadan kaldırması batılı kuruluşları harekete geçirdi. Freedom House (Özgürlükler Evi), yaşananların demokrasi krizi olduğunu yaşandığını, bunun Türkiye’nin istikrarını tehdit ettiğini açıkladı. Kuruluş, Avrupa Birliği (AB) ve ABD’yi harekete geçmeye, Obama'yı yüksek sesle Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Erdoğan'ı uyarmaya çağırdı. ...Devamı.»
Her seferinde bindiğim her takside, şöfor esnafı ile sohbet etmeyi bir adet haline getirdim. Bildiğim bir konu var ise, o da bu esnafın toplumun nabzını doğru aldığıdır. Her gün bu taksilere yüzlerce insan biner ve şoförlerle sohbet eder. Geçtiğimiz günlerde ben de öyle yapmak zorunda kaldım. ...Devamı.»
Her şeyin bir adabı olsa gerek. Yolda yürümenin, yemek yerken çatal ve kaşığın tutulmasından başlayın da, yemek yerken ses çıkarmadan çiğnemeye kadar her konuda bir yol ve yöntem olması gerek. Bir asansöre elinde dumanı tüten sigara ile binilmemesi gerektiği; araç kullanırken bir elinde telefon, diğer elinde direksiyon, kendisini telefondaki konuya kaptırmış olarak trafikte, arkasından geleni deli edercesine araç kullanmamak; bir lokantada diğer masaların varlığını dikkate almadan bağıra çağıra konuşmamak gerektiği gibi her konuda bir yol ve yöntem olsa gerek. ...Devamı.»
Türkiye’de malzeme bulma açısından en kolay meslek gazeteciliktir sanırım. İleri demokrasi ile idare edilen ülkede bu haberleri topluma ulaştırmak deveye hendek atlatmaktan zor. Elbette bu hafta da konu bulmakta sıkıntı çekmedim. İşin sıkıntılı kısmı, bu kadar uçuk haber ile dalga geçebilmek. Hadi, bu haftanın bazı başlıklarına bir bakalım. ...Devamı.»