Yaygın olarak alıntılanan bir tahmine göre, Epic Fury Operasyonu'nun ilk 24 saati yaklaşık 779 milyon dolara mal oldu; buna ek olarak, konuşlandırma ve konumlandırma için hazırlık aşamasında yaklaşık 630 milyon dolar harcandı. Savaş pahalıdır, ancak Amerikalıların ilk fark ettiği fiyat etiketi genellikle yanlış olanıdır. Hava saldırıları, uçak gemisi operasyonları ve füze salvoları için ilk faturalar büyüktür, ancak bunlar yine de işin kolay kısmıdır. Zor olan kısım, yüksek tempolu bir harekatın Amerika Birleşik Devletleri'nin hassas silah ve füze önleyici envanterine ne yaptığı ve Washington'ı başka yerlerde yapmaktan vazgeçmeye zorladığı şeydir.


Bu rakamlar önemli, ancak aynı zamanda yanıltıcı da. İlk gün maliyeti rakamı çoğunlukla operasyonları kapsar, yenilemeyi değil. Modern hava ve füze savaşında, yenileme maliyeti asıl önemli olan noktadır. Bir Tomahawk füzesi sadece "harcanmış" sayılmaz, uzun bir tedarik süreci, tedarikçi zinciri ve diğer önceliklerle çakışan bir teslimat programı gerektirir. Eğer harekat haftalarca yoğun bir şekilde devam ederse, maliyet günlük ücretin gün sayısıyla çarpımı kadar basit olmaz. Gelecek bütçelere de yansıyabilecek bir yeniden sermayelendirme sorunu haline gelir.

Gözden kaçması kolay olan bir temel bağlam da var. Brown Üniversitesi'nin Savaşın Maliyetleri projesi, Ekim 2023 ile Eylül 2025 arasında Amerika Birleşik Devletleri'nin 7 Ekim sonrası savaşlarla bağlantılı olarak yaklaşık 31,35 ila 33,77 milyar dolar harcadığını tahmin ediyor; bu rakamın 21,7 milyar doları İsrail'e askeri yardım, yaklaşık 9,65 ila 12,07 milyar doları ise Yemen ve daha geniş bölgedeki ABD operasyonlarına harcandı. Bu önemli çünkü bu, İran harekatı başlamadan önce zaten aşırı yüklenmiş bir sistemi tanımlıyor.

Şimdi daha tehlikeli maliyete gelelim: mühimmat kıtlığı. Kamuoyu tartışmaları genellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin füze üretimini her zaman "açabileceği" varsayımına dayanıyor. Gerçekte ise endüstriyel kapasitenin genişlemesi yavaş ve aynı füze ailelerine tüm harekat bölgelerinde ihtiyaç duyuluyor. Patriot önleme füzeleri bunun açık bir örneği. Reuters, Ocak 2026'nın başlarında Lockheed Martin'in çok yıllık bir anlaşma kapsamında PAC 3 üretim kapasitesini yılda yaklaşık 600'den 2.000'e çıkarmayı hedeflediğini bildirdi, ancak bu artış günlerle değil, yıllarla ölçülüyor.

Deniz kuvvetleri tarafında da durum aynı. Raytheon ve Deniz Kuvvetleri, Tomahawk ve SM serisi üretimini artırmak için çaba gösteriyor; bu kapsamda SM 6 üretimini yılda 500'ün üzerine, Tomahawk üretimini ise yılda 1000'in üzerine çıkarmayı planlıyorlar. Ancak bu da bir artış süreci, sihirli bir şekilde stokları yenileme değil.

Bu nedenle "silah eksikliği" noktası önemsiz bir ayrıntı değil, temel stratejik kısıtlamadır. İran çok sayıda balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava aracı fırlatmaya devam ederse, savunmacılar tatsız bir hesaplama yapmak zorunda kalabilir: kıt olan her gelen tehdide karşı önleyici füzeleri kullanmak ya da hasarı kabul etmek. Bir analist bunu açıkça şöyle ifade etti: "Amerika Birleşik Devletleri ve ortaklarının, İran'ın füzeleri tükenmeden önce önleyici füzelerinin tükenmesi riski var."

Bu kısıtlama hızla paraya dönüşüyor. Önleme füzelerini yüksek oranda ateşlediğinizde, sadece bugünkü savunma için ödeme yapmıyorsunuz, aynı zamanda yeterince hızlı bir şekilde yerine yenisi gelmediği takdirde gelecekteki savunmasızlığı da satın alıyorsunuz. Ve yerine yenisi gelme ihtiyacı, Ukrayna paketleri, Hint-Pasifik caydırıcılık stokları ve ülke içi hazırlıkla rekabet ediyor. Kongre ek ödenekler ayırsa bile, endüstri yine de bu ürünleri üretmek, test etmek ve teslim etmek zorunda.

Savaş haberlerinde genellikle göz ardı edilen bir diğer maliyet kalemi de hazırlık ve fırsat maliyetidir. B-2, F-35 veya uçak gemisi saldırı grubunun sahada geçirdiği her gün, diğer acil durumlar için eğitim yapılmaması, uçak gövdelerinin dinlenmemesi, depolardaki birikmiş işlerin azaltılmaması anlamına gelir. Bunlar, daha sonra daha yüksek bakım faturaları, daha düşük kullanılabilirlik oranları ve acil durum sözleşmeleri olarak ortaya çıkan gerçek maliyetlerdir. Bunlar aynı zamanda siyasi maliyetlerdir, çünkü Pentagon "gücü yeniden yapılandırmak" için daha fazla para isteyecek ve kamuoyuna bunun savaşın kendisinden ayrı bir konu olduğu söylenecektir.

Peki bu savaş Amerika Birleşik Devletleri'ne ne kadara mal olacak? Eğer harekat kısa bir süre için çoğunlukla hava ve denizden ibaret kalırsa, özellikle ikmal siparişleri de eklendiğinde, doğrudan operasyonel harcamalar on milyarlarca doları bulabilir. Eğer bir ay sürecek bölgesel bir savaşa dönüşürse, sürekli füze savunması, büyük ölçekli saldırı paketleri ve tekrarlanan deniz konuşlandırmalarıyla birlikte toplam maliyet on milyarlarca dolara ulaşabilir ve bu, gelecek yıllardaki daha yüksek tedarik maliyetleri, faiz giderleri ve gazilerin bakımı gibi uzun vadeli yükümlülükleri hesaba katmadan önceki rakamdır. Manşetlerdeki rakam tartışılacaktır. Belirleyici rakam daha basittir: kaç kritik mühimmat kaldı ve ABD sanayi tabanı bunları ne kadar hızlı bir şekilde yenileyebilir?

Dr. Usman

Jeopolitik alanında (İtalya) doktora derecesine sahip ve şu anda Çin'deki Shandong Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapmaktadır. Dr. Usman, ABD'deki Lexington yayınevi tarafından yayınlanan 'Orta Asya'ya Farklı Yaklaşımlar: Ekonomi, Güvenlik ve Enerji' adlı kitabın yazarıdır.