İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Çok sevdiğim bir dostumdu Necdet Tokatlıoğlu, hani kardeşim kadar desem yalan söylememiş olurum. Necdet Tokatlıoğlu, İzmir ili Güzelbahçe beldesinde 1933 yılında doğmuş, çocukluk hayatı da İzmir’de geçmiş biriydi. Çok genç yaşta müzikle tanışmış, onbeş yaşında İzmir Musiki Cemiyeti'ne kaydolmuştu. Güzel sesi ve notaya olan yeteneğiyle Ahmet Aksoy ve İlyas Tonguç'tan özel nota ve usul dersleri almış, daha sonra ud dersleri de alarak Ankara Radyosu'na girmeyi başarmıştı. Radyoda Müzik Yayın Şefi olarak görev alması sırasında tanışmıştık. ...Devamı.»
Yapılan bir araştırma dünya çapında akademik özgürlüklerin tehdit altında olduğunu ortaya koyarken Türkiye, son on yılda en büyük gerilemenin yaşandığı ülkeler arasında ve 179 ülkelik listede son sıralarda yer aldı. İsveç'ten Göteborg Üniversitesi ile Almanya'dan FAU Erlangen-Nürnberg Üniversitesi araştırmacılarının hazırladığı Akademik Özgürlükler Endeksi, dünya nüfusunun yarısına yakın bir bölümünün akademik özgürlüklerin bulunmadığı ülkelerde yaşadığını ortaya koydu. ...Devamı.»
Çin, zayıflayan ekonomisini güçlendirmeyi amaçlayan bir dizi adımı açıkladı ve 2024 için de yüzde 5 civarında iddialı bir büyüme hedefi belirledi. Başbakan Li Qiang ekonomi sunumunu Ulusal Halk Kongresi'nin açılışında yaptı. Li, Çin'in ekonomisinin "zorluklarla" karşı karşıya olduğunu doğruladığı konuşmasında ve bu sorunların çoğunun "henüz çözülmediğini” de kabul etti. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi, konut piyasası başta olmak üzere birçok alanda zorlu dönemden geçiyor. ...Devamı.»
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Dunja Mijatovic Türkiye'de "gazetecilerin ve insan hakları savunucularının sistematik baskının damga vurduğu son derece düşmanca bir ortamda faaliyet gösterdiğini" söyledi. Avrupa Konseyi Türkiye'de ifade ve basın özgürlüğü, insan hakları savunucuları ve sivil toplumun durumuna ilişkin bugün bir memorandum yayımladı. ...Devamı.»
Fransa'da kürtaj hakkının anayasaya dahil edilmesine yönelik tasarı parlamentoda kabul edildi. Böylece Fransa, kürtaj hakkını anayasal güvence altına alan ilk ülke oldu. Fransa'da kürtaj hakkının anayasaya dahil edilmesine ilişkin yasa tasarısı Pazartesi günü parlamentodan geçti. Böylece, Fransa kürtaj hakkını anayasal güvence altına alan ilk ülke oldu. Anayasada değişiklik öngördüğü için Kongre'de oylamaya sunulan tasarı, Versailles Sarayı'nda toplanan parlamentonun iki kanadının özel oturumunda 780 "evet" oyuna karşılık 72 "hayır" oyuyla kabul edildi. Tasarının kabul edilmesi için beşte üç çoğunluğun oyu gerekiyordu. ...Devamı.»
ABD merkezli yayın kuruluşu Bloomberg'e göre, Apple elektrikli araç üretme planlarını iptal etti. Şirketin bunun yerine yapay zeka (AI) ve sanal gerçeklik başlığı projelerine öncelik vereceği belirtiliyor. Apple, BBC'nin bu konudaki sorularına henüz yanıt vermedi. Apple, projeyle ilgili bugüne kadar kamuoyuna resmi bir açıklama yapmamıştı ancak yaklaşık on yıldır hakkında çok sayıda haber sızan projede 2 bine yakın kişinin çalıştığı tahmin ediliyordu. ...Devamı.»
Ipsos anketine göre Türkiye’de halkın yüzde 73’ü "ülkenin yanlış istikamette yol aldığı", yüzde 74’ü de "ekonomik ortamın kötü olduğu" görüşünde. Araştırma şirketi Ipsos, "Dünyayı neler endişelendiriyor?" başlıklı anketi için, Türkiye ve Almanya'nın da aralarında bulunduğu 29 ülkede vatandaşlara görüşlerini sordu. Anket, dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. 26 Ocak- 9 Şubat tarihleri arasında yapılan anket kapsamında, yaklaşık 25 bin katılımcıya, çevrimiçi sistem üzerinden kaygıları, ülkelerindeki gidişata ilişkin görüşleri soruldu. ...Devamı.»
Almanya'da yabancı pasaportla çalışan doktor sayısı 60 bini geçerek rekor düzeye ulaştı. Türkiye'den 2 bin 628 doktor Almanya'da görev yapıyor. Almanya'da pek çok sektöre kalifiye iş gücü sıkıntısı devam ederken sağlık sisteminde yabancı pasaportla çalışanların sayısı da giderek artıyor. Funke Medya Grubu gazetelerinin Federal Doktorlar Odası istatistiklerine dayandırdığı, Pazar günü yayımlanan haberlerde, 31 Aralık 2023 itibariyle Almanya'da 63 bin 763 Alman pasaportu olmayan doktor çalıştığı bildirildi. ...Devamı.»
Ortadoğu’da ve Türkiye’de siyasetin, iktidar olmanın, iktidarda kalmanın kuralları başka türlü konuluyor, başka biçimde çalışıyor. Başka biçimlerde işliyor. Avrupalarda öğrenilen ve/veya öğretilen siyasetbilimine ve onun ileri sürdüğü ilkelere bazen hiç uymuyor. Bu topraklarda avrupai ölçütlerle siyaseti açıklamak kimi zaman çok zor, kimi zaman ise mümkün değil. Çünkü bu topraklarda akrabalık, yol arkadaşlığı, tarikat kardeşliği, hemşerilik ve buna benzer bir dizi unsur da siyasette, siyasi gelişmelerde ve onların güdüm ve denetlenmesinde belirleyici roller oynayabiliyor. ...Devamı.»
Yapay zeka destekli akıllı telefon pazarı.. Uluslararası Veri Kurumu (IDC), ABD'deki akıllı telefon satışlarının zayıf bir başlangıç yaptığını, ancak 2024 yılında toparlanma işaretleri gördüğünü belirtiyor. Bu yıl ABD'de 1 milyar 120 milyon akıllı telefonun satılması öngörülüyor. Uluslararası Veri Kurumu'na (IDC) göre, son yedi yılda daralan dünya çapındaki akıllı telefon pazarı, 2024 yılında yeniden büyümeye geçecek. ...Devamı.»
Bilim insanları, kirliliğe yol açan maddelerin sınırlandırılmasıyla ilgili onlarca yıl önce getirilen kontrollere rağmen ton balığında (orkinos) hala cıva seviyesinin yüksek olduğunu söylüyor. Zehirli özelliklere sahip cıva, kömürün çıkarılması ve yakılmasıyla açığa çıkıyor ve okyanusa karışarak balıklarda birikiyor. Atmosferdeki cıva seviyesi önemli ölçüde düşmüş olsa da 1971'den bu yana ton balığında sabit seyrettiği belirtiliyor. ...Devamı.»
Açıklanan yeni plana göre, 26 su üstü muharip gemi arasında 6 Hunter sınıfı fırkateyn, 11 genel amaçlı fırkateyn ile 6 insansız da kullanılabilen büyük su üstü gemisi bulunuyor. Avustralya, donanmasını iki katına çıkarmak ve modernleştirmek üzere ilave 7 milyar ABD doları bütçe ayıracağını duyurdu.Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, donanmaya güncellenmiş hava savunma ve saldırı yetenekleri bulunan 3 Hobart sınıfı hava savunma muhribi dahil 26 su üstü muharip gemi alınacağı kaydedildi. ...Devamı.»
Bilmiyorum kaçınızın hatıralarında ‘Hayali Küçük Ali’ vardır. Televizyon'un 1968 yılında ülkemize giriş yapması evvelinde bizim perdelerimiz vardı. Kimi zaman sinema, kimi zaman ise Karagöz ve Hacivat karakterlerinin bir çubuk marifetiyle oynatıldığı perde oyunları vardı. İlkokula gittiğimiz senelerde zaman zaman okulda Hayali Küçük Ali adıyla bilinen, asıl adı Mehmet Muhittin Sevilen olan kişi tarafından, perdede Karagöz ve Hacivat oyunu sergilenir, eğlenerek izlerdik. Mehmet Sevilen’in 1886 İstanbul doğumlu olduğu bilinir. ...Devamı.»
Benim güzel memleketimin güzel insanlarının ne kadar çok derdi var. Bazı televizyon programları, toplum meselelerini irdeliyor. Mesela kayıp genç kızların akıbetlerini araştıran bazı inançlı program yapımcıları var. Anne ve babalar çocuklarını arıyor. Sizlerin de izlerken, en az benim kadar üzüldüğünüze bütün mukaddesatımla inanmaktayım.Peki, kaybolan çocuklar için verilen Meclis araştırması önergesini neden iktidar partisi olumsuz oylarla ret eder? Siz anlıyor musunuz? Birilerinin bu konuları gündemde tutmak için haykırasım gelmekte. ...Devamı.»
200 TL kullanıma girdiğinde 132 dolar ediyordu. 21 Şubat 2024 kuruna göre ise 200 TL'nin karşılığı 6,49 dolar. 132 doların 21 Şubat’taki Türk lirası karşılığı ise 4 bin 71 liraya kadar yükseldi. Enflasyonun giderek artması ve Türk lirasının dolar karşısında hızla değer kaybetmesiyle birlikte yeni banknotların basılması sık sık gündeme geliyor. Uzmanlar da yeni banknot basılmasını öneriyor. ...Devamı.»
Yeni araştırma tüm canlılar için en ideal sıcaklığı ortaya koydu. Bulgular, dünya genelinde zaten azalmakta olan biyoçeşitliliğin daha da azalacağına dair artan kanıtlara yenilerini ekliyor. Yeni bir araştırmaya göre dünyadaki tüm türler "ideal" 20 santigrat derecede gelişiyor gibi görünüyor ve kara türleri değişen iklime uyum sağlamak için daha fazla mücadele edebilir. ...Devamı.»
Birleşik Krallık'ta iki annenin başlattığı ve çocukların belirli bir yaşa kadar akıllı telefon kullanmasının yasaklanmasını talep eden hareket 4 bin 500 üyeye ulaştı. Clare Fernyhough ve Daisy Greenwell'in kurduğu Smartphone Free Childhood adlı WhatsApp grubu, sosyal medyanın çocukların zihin sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek büyük takipçi kitlesi kazandı. ...Devamı.»
Tek bir ilaç için her yıl milyonlarca eşek öldürülüyor. Steve, su satmak ve geçimini sağlamak için eşeklerine güveniyordu. 20 bidon su yüklü arabasını çekiyorlardı. Derileri için çalındıklarında Steve artık çalışamaz hale geldi. O gün de diğerleri gibi başladı. Steve sabah saatlerinde Nairobi'deki evinden çıktı ve hayvanlarını almak için tarlaya gitti. "Onları göremedim. Bütün gün, bütün gece ve ertesi gün onları aradım." Üç gün sonra bir arkadaşı arayıp hayvanların iskeletlerini bulduğunu söyledi. Steve, "Öldürülmüşlerdi, kesilmişlerdi, derileri alınmıştı" diye anlatıyor. ...Devamı.»
Fetih Hareketi, siyasi ve daha sonra coğrafi haritada varlığının kabul ettirilmesinin önünü açacak bir siyasi varlık kurmayı hedefliyordu. Oslo Anlaşmaları (1993) kapsamında Batı Şeria ve Gazze'de Filistin Yönetimi’nin doğumundan önce Filistinlilerin tarihlerinde herhangi bir siyasi yönetim deneyimi yoktu. Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Filistinliler için bir siyasi varlık olarak kabul edilebilir ancak belirli bir bölgede hiçbir egemenlik yetkisi kullanmadan ve hem içerde hem de dışarıda Filistin topluluklarını yöneten kurumlardan yoksundu. ...Devamı.»
Küçükken, televizyonun olmadığı zamanlarda, ara sıra radyoda kuyruklu bir yıldızın dünyaya yakın geçeceği haberleri duyurulurdu. Çocukluk çağımda hayal ederdim; bir yıldız ve ardında uzanan bir kuyruk. Zamanla öğrendik ki kuyruklu yıldızlar, güneşe yakın geçerken ısınarak gaz açığa çıkaran buzlu, küçük güneş sistemi cisimleridir. Dünyadan görüldüğünde oluşan bu gaz kuyruğuna "kuyruklu yıldız" denir. Bu cisimler bazen birkaç yüz metreden onlarca kilometreye kadar uzanabilirler. ...Devamı.»