İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Her birimiz arzularla doğar ve ilk iradesi, ilk seçimi bu arzular arasından birisini seçmektir. Aslında halen doğadadır, doğanın verili fonksiyonlarının içinden herhangi birisini seçmektedir. Arzular doğuştan; beden üzerinden, soma üzerinden dış dünyaya yöneliyor olması bunun zorunluluk olduğu anlamına gelir. Yani kendimizin icat ettiği veya yarattığı bir şey değil. Diyalektik nerede? Diyalektik bu zorunlu çokluğun içinde herhangi birisini seçme özgürlüğüdür. Bu nedenle burada diyalektik yani çelişik birlik vardır; nerede? doğal olanla tinsel olan arasında ...Devamı.»
Bir internet sitesi, ücretli ve ücretsiz üyelik karşılığında Türkiye'de ikamet eden herkesin bazı özel bilgilerini açıktan paylaşıyor. Free Web Turkey'in aktardığına göre, e-mail hesabı ile kayıt olunabilen sitede vatandaşların isim ve soy isimleri, açık adresleri, telefon numaraları ve banka hesap bilgileri gibi kişisel verileri yer alıyor. Türkiye’de yasal olarak ikamet eden ve e-Devlet sistemine kayıtlı yabancı uyruklu kişilerin de kişisel bilgileri sitede yer alıyor. ...Devamı.»
Hayvanlar arasında en saygı duyduğum canlı atlardır. Atların, insanların hayatını kolaylaştırmak için yaratıldığına inanırım. Çok eskilerin dile getirdiği bir deyim vardır ve biz Türkler için bu deyim çok değerlidir.’ At, Avrat, Silah’ Türk erkekleri bu üçlüyü yanlarından ayırmamaya gayret eder, bunlar kutsal sayılır. Bugün medeniyetin geldiği noktada silah, bireysel olarak çok önem arz etmemekte. 19. yüzyıla kadar silah, bir adam için, namus meselesi idi. Hayatını bile verir, ama silahını vermezdi. ...Devamı.»
IMF’nin eski baş ekonomisti Simon Johnson ile birlikte kaleme aldığı “Güç ve İlerleme: Teknoloji ve Refah Üzerine Bin Yıllık Mücadelemiz”… IMF’nin eski baş ekonomisti Simon Johnson ile birlikte kaleme aldığı “Güç ve İlerleme: Teknoloji ve Refah Üzerine Bin Yıllık Mücadelemiz” adlı kitabı yayınlandıktan yaklaşık üç hafta sonra Türkiye kökenli ekonomist Daron Acemoğlu İstanbul’daydı. ...Devamı.»
Romalı tarihçi Polybius'un (M.Ö. 208-126) bundan 2 bin yıl önce öngördüğü, demokrasinin son evresidir Oklokrasi. Demokrasi tüm vatandaşların, organizasyon veya devlet politikasını şekillendirmede eşit hakka sahip olduğu bir tür yönetim biçimi olarak tanımlanırsa, esasında eşit olmayan insanlar eşit sayılır, eşit oy hakkındadır ve işte bu oklokrasinin ilk tohumudur. Nüfus hızla arttığı halde eğitimin bu artışa yetişemediği bir durumda, toplumun çoğunluğunu eğitimsiz insanların oluşturması kaçınılmaz bir son olur ve işte bu oklokrasinin ilk filizidir. ...Devamı.»
M.Ö 3. Yüzyılda gerçekleşen ve pek bilinmeyen bir tarihi olay: Eratosthenes'in dünya'nın çapını ölçmesi. Eratosthenes, M.Ö 276-194 yılları arasında yaşamış olan antik yunan bilgini ve kütüphaneci olarak bilinir. Aynı zamanda coğrafyacı, matematikçi ve astronomdu. O dönemde, insanlar dünya'nın şekli hakkında farklı görüşlere sahipti ve çoğu insan düz olduğuna inanıyordu. Ancak Eratosthenes, dünya'nın yuvarlak olduğuna inanan bir grup bilim insanından biriydi ve bu teoriyi kanıtlamak için oldukça ilginç bir yöntem buldu. ...Devamı.»
Nadir Nadi’nin 10 Ağustos 1947 tarihli Cumhuriyet’te yayınlanan “ Bize bir sosyalist partisi lâzım” başlıklı başyazısını aynen aktarmak istiyorum, bu zarlı zorlu zamanlarda belki bir işe yarar umuduyla. Kim bilir?: "Geçen gün matbaaya bir işçi vatandaş geldi ve bize ha¬linden şikâyet etti : Bakırköy Bez Fabrikasında usta imiş. Üç çocuğu, bir karısı bir de kendisi evde beş nüfusmuşlar. Vergiler çıktıktan sonra ayda eline geçen para yüz otuz lira. Onu da fazla mesai yap¬mak, pazar günleri de fabrikaya gitmek suretiyle kazanabiliyor. Son derece kıtkanaat yaşadıkları halde, ev kirası için bu paranın ancak yirmi lirasını ayırabiliyorlar. Fabrikaya civar bir yerde bulup başlarını soktukları evin sahibi bir punduna getirip bun¬ları sokağa atmış. ...Devamı.»
Devlet toplumu bir arada tutmanın kavramıdır ve kalıcı odur yani dünya tini olarak. Dünyada kültürel yaşamın güvenilir, kalıcı olabilmesi dış saldırılardan, iç problemlerden arındırılması, hakların verilebilmesi, insan özgürlüklerinin tanınabilmesi için somut bir organizma olarak devlet ancak kavramın somut kalıcılığıdır, Logostur. Devletin kendisi logos. Logos o demek. Tanrının Krallığı dediğimiz, saltığın kültürün içinde biçim verdiğimiz ve onları güvence altına alan gelişmelerle olanak sağlayan bir organizma olarak devletin kendisi Tanrının Krallığıdır. ...Devamı.»
Konrad Adenauer Vakfı tarafından Türkiye'deki Z kuşağı arasında yaptırılan bir araştırma, gençlerin yüzde 63'ünün tercih imkanı olsa başka bir ülkede yaşamak istediğini ortaya koydu. Alman Konrad Adenauer Vakfı, Türkiye'deki gençler arasında yaptırdığı 2023 Türkiye Gençlik Araştırması'nın sonuçlarını açıkladı. ...Devamı.»
Önümüzdeki günlerde, Melburn hüzünlü ama heyecan verici bir dinletiye sahne olacak. Mezopotamya’nın Ağıtları! 6 Şubat’ta yaşamını yitirmiş onbinlerce canımızı anacağız. Bu dinletinin yapımcısı Arzu Yuvarlak Danaher’le sizler için bir söyleşi yaptık. Arzu Yuvarlak Danaher, ülkesi ile gönül bağını hiç koparmadan, Melburn’da başarılı pek çok dinleti ve projede yer almış, bir müzik öğretmeni ve klasik Türk müziği sanatçısı. ...Devamı.»
Toplumun iradesi toplumun ruhu oluyor. Neyi istiyor hep birlikte, eğer bunu yitirirlerse o zaman o toplum dağılır ve başka toplumlara yem olur. Peki ama o gereksinimden doğan, yaşam gereksinimlerinden doğan bir şeyi ortak olarak istemek birbirine bağlıyor ise ne olur? Hegel diyor ki; o gerçekleşir ise artık çözülür ya da daha üst bir ideye, istenci taşımak gerekir. O dönemdeki toplumun var olabilme, kaynaşabilme, bir arada yaşayabilme özelliği, niteliği, ortak bir istençtir. Bir şeyi istiyorlar hep beraber ve o coğrafyasına bağlıdır, tarih koşullarına, üretim biçimlerine, ilişkilere bağlıdır. ...Devamı.»
21 yıldır iktidarda olan AKP, sık sık “Batı bizi kıskanıyor” diyerek algı yaratmaya çalışsa da gerçekler farklı. Türkiye; Modern Kölelik Endeksi’nde dünyada 5’inci, Avrupa’da ise birinci sırada yer alıyor. Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Çalışma Örgütü ve Uluslararası Göç Örgütü ile Avustralya merkezli insan hakları derneği Özgür Yürü (Walk Free), 2023 Küresel Kölelik Endeksi başlıklı bir rapor hazırladı. Rapora göre, Türkiye’de 1,3 milyon modern köle olduğu belirlendi. ...Devamı.»
Baharı kim sevmez ki? Hele ilkbaharı sevmeyen yoktur. Tabiat yeniden doğuşa hazırlanır. Yeryüzünde canlılık başlar, koyunlar kuzular, ağaçlar meyve için çiçek açmaya başlar. Bir telaş içinde olur insanlar. Hele toprakla uğraşan insanların toprağa atmış oldukları tohumlar ile sulama ve gübrelemeleri seyredilecek bir uğraşıdır. Bu insanlara hayranımdır. Alın terlerini bu toprağa dökerler. Toprak için ‘TOPRAK ANA‘ denir. Nedeni basittir. Tabiata canlı veren sadece ANA olarak anılır. Bu nedenle ‘ANA’ lara da saygım sonsuzdur. Nasıl bir devri-alemdir ki bir kış sonrası tabiat doğumla canlanır. ...Devamı.»
İrlandalı yetkililerin açıklamasına göre, Facebook'un çatı şirketi olan Meta, var olan bir mahkeme kararını ihlal ederek Avrupalı kullanıcıların verilerini ABD'ye aktardığı için 1,2 milyar euro rekor para cezasına çarptırıldı. Avrupa Birliği (AB) adına hareket eden İrlanda Veri Koruma Komisyonu (DPC), Avrupa Veri Koruma Kurulu'nun (EDPB) kendisine "1,2 milyar euro tutarında idari para cezası" toplama talimatı verdiğini duyurdu. ...Devamı.»
Merkezi İngiltere'de bulunan telekomünikasyon şirketi BT, 2030 yılına kadar dijitalleşme ve yapay zekanın kullanımının artmasıyla 55 bin çalışanını işten çıkarmayı planladığını açıkladı. İngiltere’nin en büyük genişbant ve mobil sağlayıcısı olan BT Group, fiber dağıtımını tamamlayıp yapay zekaya uyum sağladıkça 2030 yılına kadar 55 bin çalışanını işten çıkarmayı planlıyor. ...Devamı.»
Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre, küresel sıcaklıkların gelecek beş yıl içinde 1,5 santigrat dereceyi aşma ihtimali bulunuyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2023-2027'de dünya genelinde rekor hava sıcaklıkları görülebileceğini bildirdi. Birleşmiş Milletler çatısı altında bulunan WMO'nun raporunda, sera gazı salımı ve El Nino hava olayının, hava sıcaklıklarını daha da artırdığı bilgisi yer aldı. ...Devamı.»
İnsan yaşadıklarından ders çıkarıp, şu ana kadar yaptıklarıyla iyi bir şey, faydalı bir şey olmadığını ya da hiçbir şeyin iyiye faydalıya doğru değişmediğini fark ettiğinde, kendinde bir şeyi değiştirmeyi düşünse nasıl olurdu? ...Devamı.»
Ana sözü dinlemeyen çocukların başına mutlaka bir bela gelir (!). İşte çocukluğunda GS taraftarı, seyircisi değil “taraftarı” lütfen, ve ağır derecede futbol hastası Fahri Petek’in de başına bir gün bir bela geldi: 1930’ların ortasında, Bergama’da ortamektep öğrencisiyken, okul çıkışında, futbol oynarken bir tekme “yedi” ve sol bacağından yaralandı. O sol bacak yıllarca bu yüzden “su toplayacak”, Fahri Petek’in başına resmen bela olacak. ...Devamı.»
Birkaç yıl önce bir dostu bir vesile ile ziyarete gitmiştim. Kendisi hukuk tahsilini, eğitim enstitüsünden sonra tekamül etmişti. Aslında Çankırı’nın ELDİVAN köyünde doğmuş. İlkokulu köyde okumuş, iki derslik küçük bir okulda. Daha sonra orta ve lise tahsili için Yıldırım Beyazıt Lisesine devam etmiş. Gazi Eğitim Enstitüsünde İngilizce bölümünü bitirdikten sonra Hukuk tahsiline başlamış. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra, Yüksek Lisansı da yine Ankara Hukuk Fakültesinde yapmış. Gazi Üniversitesinde İş Hukuku üzerine doktora yapmış bir değerdi kendisi. İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik üzerinde Profesör unvanı almış, ülkemizin ender hukukçularından biri idi. ...Devamı.»
Hegel fizik doğa, şimik doğa, organik doğa üçlüsü içinde doğayı bilim kavramlarıyla inceliyor sonra oradan tine geçiyor. Tine geçmek bilince, ama somut olumlu içerikli bilince geçmek mantık başlangıçta soyuttu ve sadece ilkesel bir bilinçti, bir şeyin bilinci değildi. Doğaya geçti. Doğanın temel yasası olarak bulduğu etkileşim yasası kuvvetlerin etkileşimi yani yasa doğada olmaz, doğada kuvvetler olur, kuvvetlerin çekişmesini bilinçteki karşılığı yasasıdır. Yasa bilinçte olur. Dolayısıyla doğanın yasalarını ve doğayı düzenleyen, değişmesine hareketine neden olan kuvvetlerin işlerini ve ilişkilerini bilince taşıdığımız zaman doğayı yasası ile bilmiş oluyoruz. Ve doğayı istediğimiz bir biçimde yönlendirebiliyoruz. ...Devamı.»