İşçilerin Tarihi
1970 e vardığımızda sendikal hareket ve iktidar arasındaki manzara şöyleydi: Birkaç yıldan beri Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) konfederal (üst) yönetimi, patronlar ve Süleyman Demirel in yönetimindeki AP (Adalet Partisi) hükümeti, 1967 de kurulduğundan beri gittikçe güçlenen ve etkisi Marmara Denizinin eteklerinin çok ötesine yayılan DİSK...
Söz / Sözün Özü
Sözleşmek. Konuşmak. Söyleşmek. Yazmak. Yayınlamak : Tarihe, kendi tarihimize bir iz bırakmak. Bir katkıda bulunmak. Ana, baba, hala, teyze, amca, dayı, nene, dede ve benzeri büyüklerimizle söyleşiler yapmak : -Sözün gösterilmesi- için onları söyleşi yaparken kamerayla ölümsüzleştirmek. Evet Sözlü Tarihi canlandırmak. Sözlü Tarih?in olanaklarından en iyi biçimde yararlanmak mümkün.
İşçi Sınıfı
Var mı(ydı)? Yok mu(ydu)? Uzun çok uzun yıllar tartışması yapıldı: Osmanlı İmparatorluğu?nda ve hemen sonrasında Türkiye Cumhuriyeti de işçi sınıfı var mıydı? Yok muydu? İşçi Hareketi Tarihi konusuna 1960?ların ortasından beri merak, hem de ne merak, sardığım için o tarihten beri bu konu beni de birinci derecede ilgilendirdi.
Değerler Rabbi
İnsan doğayla ayrımını algıladığı andan itibaren algısıyla algıladığı arasında bir bağın olduğunu sezer. İlk elden duyusal bilinç düzeyinde de olsa bunun nedenlerini, gördüklerinin gerisinde neyin var olduğunun arayışına da başlamış olur. Algının kendisi bir üçlemenin birliğidir: algılanan, algılayan ve algı. Algı, şiddeti ve biçimi ne...
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi
Uzun zaman önce, Avustralya?nın güneydoğusuna dört dev yaratık gelmiş. Üçü, kıtanın diğer bölgelerine yürüyüp gitmiş ancak biri yere çömelmiş. Vücudu, Budj Bim adındaki bir yanardağa, dişleri ise yanardağın lavlarına dönüşmüş. Günümüzde bilim insanları, bölgedeki Aborjin Gunditjmara halkı tarafından anlatılan bu masalın aslında geçmişe dayanan bazı temelleri olabileceğini düşünüyor.
Kötülüğün Sıradanlığı
Okullardaki tarih kitaplarının içeriğini hatırlayın; eğitim süreci içinde size öğretilen tarih sanat tarihi ya da bilim tarihi değil, ağırlıklı olarak savaş tarihidir. İnsanlık tarihi gerçekten de büyük savaşlar ve katliamlarla doludur. İnsanlığın tuttuğu kayıtların atılım yapması dolayısıyla yirminci yüzyıl içinde yer alan bu korkunç şiddet olaylarına daha detaylı olarak tanıklık etmekteyiz.
KAOTİKA
-En parlak yıldızlar en büyük kaostan doğar- (Nietzsche.) Evrende var olan her şey olduğu haliyle kendini ortaya koyuş biçimi olarak bir ifadedir, bu haliyle kendinde nasılsa öyledir. İnsan dışındaki her varlık verili haliyle zorunlu-doğal yasalılığın hükmü altındadır. Görünüşler her ne kadar değişiyor olsa da yasalılık değişmeden kalır.
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Amerikalı ünlü siyaset bilimci Samuel P. Huntington 1996 da yayınlanan kötü şöhretli kitabı -Uygarlıklar Çatışması: Dünya Düzeninin Yeniden-İnşası-nda dünyayı şu dokuz uygarlık kümesi arasında paylaştırır: Batı, Latin Amerika, Afrika, İslami, Çini (Sinic), Hindu, Ortodoks, Budist ve Japon. Huntington a göre dört ülke ise, son tahlilde bu kümelerden birinde yer...
Güney Afrika daki mağarada 170.000 yıllık küllerde bulunan kömürleşmiş parçalar, şimdiye kadar bilinen en eski pişirilmiş kök sebzeleri çıktı. Bulgular, gerçek -paleo diyetin- modern patateslere benzer şekilde karbonhidrat bakımından zengin birçok kavrulmuş sebzeyi içerdiğini gösteriyor. Araştırma lideri Lyn Wadley, Bence insanlar karbonhidratlar ve proteinlerin bir...
Leonardo da Vinci'nin annesinin Çerkes bir köle olduğu ve İstanbul'da satıldığı iddia edildi. Yeni bir araştırma, "Mona Lisa "nın ressamı ve Rönesans'ın sembolü Leonardo da Vinci'nin sanıldığının aksine yarı İtalyan olduğunu, annesinin ise Kafkasya'dan İtalya'ya köle olarak getirildiğini ortaya koydu. Da Vinci'nin annesinin uzun zamandır Toskana'lı bir köylü olduğu düşünülüyordu, ancak Napoli Üniversitesi profesörlerinden Carlo Vecce gerçeğin daha karmaşık olduğuna inanıyor. ...Devamı.»
Tanrı anlayışı Hegel’e göre Museviliktir. Musevilikte Tanrı aşkındır ve ancak onun emirleri, yasalarıyla tikel bir ilişki vardır. Kişiler Tanrının buyruklarıyla, dışsal bir Tanrının yani dıştan emredilenleri uygulayan dışsal bir Tanrının emri altındadırlar. Ama gene Museviliğin içinden doğan, yani o evrenselin içinden Tanrıyı içselleştirerek doğan İsa, İsevilik -Hristiyanlık daha sonra biliyorsunuz kurumlaştığı için o başka bir anlama gelir- ama İsa, İsevilik Tanrıyı içselleştirme, artık aşkın olan, müteal olan Tanrıyı mündemiç/ içkin/ immanuel kılmak. Bu da Tanrısal özgürlüğün, koşulsuz özgürlüğün insanda saptanması demek oluyor. Çünkü Tanrı koşulsuz, evrensel. Ama evrensel tikele karşıt olarak dışta bir buyruktur. ...Devamı.»
Bu yılın başından itibaren işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te İsrail güçleri ile Filistinliler arasında artan gerilim ve şiddetin arasında Filistinli bir milis grubu ön plana çıkmaya başladı: Bu grubun ismi Aslanlar Yuvası. Batı Şeria'nın kuzeyindeki eski Nablus şehrinde ortaya çıkan bu yeni grup son dönemde İsrail askerlerine ve yerleşimcilere yönelik bir dizi saldırı düzenledi. Grubun üyeleri ve destekçileri çoğunlukla genç Filistinlilerden oluşuyor ve bu gençler son yıllarda Filistin siyasetini şekillendiren geleneksel tutumlardan uzaklaştıklarını iddia ediyor. ...Devamı.»
Freedom House’ın yıllık raporunda Türkiye, 2018'den bu yana olduğu gibi yine "Özgür Olmayan Ülke" olarak sınıflandırıldı. Türkiye, 2023'te özellikle incelenmesi gereken ülkeler listesinde yer aldı. Washington merkezli düşünce kuruluşu Freedom House, bugün dünya genelindeki siyasi haklar ve sivil özgürlükler üzerine yıllık raporunu yayımladı. Voice of America'nın haberine göre, "Demokrasi Mücadelesinde 50. Yıl" başlıklı 2023 raporunda, Türkiye yine "Özgür Olmayan Ülke" kategorisinde yer aldı. ...Devamı.»
ABD’de yapılan yeni bir araştırma, ülkede yaşayanların IQ’sünün yaklaşık 100 yıldır ilk defa düştüğünü ortaya koydu. Almanya’da yapılan bir araştırmaya göre de pandemi döneminde çocuklarda IQ oranları ciddi düşüş gösterdi. Birçok ülkede de benzer sonuçlar var. Bilim insanları, bilgiye kolay erişimin insanları daha az düşünmeye yönelttiğine ve bunun zeka üzerinde olumsuz etkileri olduğuna dikkat çekiyor. ...Devamı.»
2023 Cumhurbaşkanlığı seçimi son anket sonuçları: Erdoğan ve Kılıçdaroğlu’nun oy oranı kaç? 2023 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Millet İttifakı’nın adayı olarak CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun açıklamasının ardından ilk seçim anketleri sonuçları gelmeye başladı. İlk anketlerde Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhur İttifakı adayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan karşısında önde görünüyor. Kılıçdaroğlu'nun adaylığının netleşmesinin ardından ilk cumhurbaşkanlığı seçim anketi ORC’den geldi. Anket 4-6 Mart tarihlerinde, altılı masadaki 'krizin' devam ettiği günlerde yapıldı. ...Devamı.»
Birleşmiş Milletler'in hesaplamalarına göre Türkiye'deki depremde yaşanan maddi hasarın en az 100 milyar doları bulacağı bildirildi. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Türkiye sorumlusu Louisa Vinton, Gaziantep’de video konferans aracılığıyla yaptığı açıklamada, “Tek başına maddi zararın 100 milyar doları aşacağı şimdiden belli oldu.” dedi. ...Devamı.»
Altılı Masa'nın bu yıl yapılacak seçimler için ortak aday olarak CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nu seçmesi sonrasında uluslararası medyada dikkat çekici analiz ve haberler yer aldı. Türkiye dün Altılı Masa’nın ortak adayını açıklamasından sonra seçim atmosferine girilmeye başlandı… 6 Şubat’ta meydana gelen korkunç deprem sonrasında bölgeyi ayağa kaldırmak için çalışmalar devam ederken dün gece Altılı Masa olarak da bilinen muhalefet bloğu CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun arkasında birleştiklerini duyurdu. ...Devamı.»
Avustralya istikametli bir gemide 677 milyon dolar değerinde 2,4 ton kokain ele geçirildiği açıklandı. Bu kokain miktarının ülkede bir yılda tüketilen kokain miktarının yarısına eş değer olduğu belirtildi. Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya polisi tarafından yürütülen ortak operasyonla, Avustralya'ya giden bir gemideki 2,4 ton kokaine Güney Amerika açıklarında el konularak uluslararası uyuşturucu şebekesinin çökertildiği bildirildi. ...Devamı.»
Herhangi bir şeyin diyalektik bakışla anlaşılmasında gereken en önemli konu geçiş. Yani diyalektik, çelişik olan yanların ilişkideki birbirine geçişi ile ilerlemesi, gelişmesi anlamını taşıyor. Bir özsel anlamda diyalektik, dıştan bir yorum olarak değil de özsel anlamda, özselden kastımız nesnenin kendisine, olayın kendisine içkin olan diyalektik bir devinimin çelişkili bir devinim olduğunu ve bu çelişkinin de karşıtları birbirine geçerek kendi bulundukları o konumu aşmasını ve ilerlemesini sağladığını söylüyor. ...Devamı.»
Wilsons Promontory'ye yarımadanın doğal güzelliği tarafından çekilen ziyaretçiler, Tidal River'da yerleşik vombatları görebilecekleri ve kıyıdaki bankya üzerinde süzülen siyah kakaduları fark edebilecekleri eşsiz bir manzara bulmaktadır. Peki, uzak bir çalılık yürüyüşünde bir dingo ile karşılaştıklarında ya da geceleri çadırlarının dışında Tassie şeytanlarının akıldan çıkmayan çığlıklarını duyduklarında ne hissederler? ...Devamı.»
Kendime bazen kızarım, bu konuyu neden düşünmedim daha önce diye. Kısa araştırma ile bulunacak birçok veri bulunmakta internette. Sorun Google efendiye, versin size cevabı. Aklıma takılmıştı 1868 senesinde birkaç doktorun bir araya gelip kurduğu bir cemiyet vardı. ‘Mecruhin ve Marda-yı Askeriye-yi imdat ve muavenat Cemiyeti’. Bu cemiyet 11 Haziran 1868 yılında kurulmuş. Aslında Türkçe olarak ‘’Yaralı ve hasta askerlere yardım cemiyeti’’ anlamına gelmekteydi. ...Devamı.»
Üniversite yıllarımda değişik ortamlarda bulundum, okurken aynı zamanda radyoda çalışırdım. Bu zaman zarfında bir çok dostum, arkadaşım olmuştu. Üniversite yıllarımda bir çok ailenin çocuklarına fen derslerinde yardımcı olmak için evlere ders vermeye giderdim. Hiç unutmam uzun zaman Türk Kızılay Teşkilatının başında Dr. Kemal Demir vardı. Daha sonraları Sağlık Bakanı olarak görev yapmıştı. Çok saygın bir kişiliği vardı. Evleri Ankara Demirtepe’de, cadde üzerinde idi. Üç çocuğu vardı ve üçünün de derslerine yardımcı olmak için haftada birden fazla bu eve giderdim. Bu hizmetin karşılığı olan ücreti her ayın başında alırdım. Tıpkı Radyoda aylıklarımızı her ayın birinci günü almamız gibi. ...Devamı.»
Ankara’da bilhassa Anafartalar caddesinde ve Kızılay’da, anacadde üzerinde birkaç tane fotoğraf stüdyosu vardı. Bunlardan aklımda kalanlar Foto Aile, Foto AR, Foto NAİM, ve Foto EGE. Ailecek senede birkaç kez bu stüdyolarda aile resimleri çektirmeye giderken en güzel elbiselerimizi giyer, mümkün olduğu kadar saçlarımızı tarardık. Şimdiki gibi kullandığımız resim çeken akıllı bir cep telefonu yoktu. Hatta evlerde telefonun olması bile bir lüks idi. Bu nedenle fotoğraf stüdyolarına gittiğimizde, fotoğrafı çekecek fotografçı, üç ayaklı fotoğraf makinasının arkasına geçer, bir örtünün altına girerdi. Biz ise, ailecek, kısa bir sedirin üzerine otururduk. ...Devamı.»
Yeni yıla girmeden önce bir rüya gördüm. Rüyadan aklımda kalan en çarpıcı şey, bir geyik sembolünü, bir yapboz parçası gibi sağ gözümden söküp kalbime yerleştirdiğimdi. İki gün sonra üst kattaki komşum, oğullarımın çatlak teyzesi, 30 yıllık dostum elinde iki minik yeni yıl hediyesi ile İstanbul’dan geldi. “Yarım elma gönül alma” diyerek uzattığı paketi açtığımda ilk gördüğüm şey, avuç içi kadar, ahşaptan bir Ren Geyiği oldu. Duvar süsü olarak yapılmış, ipinin ortasında kırmızı bir boncuk olan hediyemi görünce, gözümden yaşlar akmaya başladı, duvardaki boş kalan çivime astım. Rüyamı anlatırken birlikte ağladık. Bu zamana kadar anlamını hiç araştırmamıştım geyiğin. Gözümden kalbime koymaktaki nedenin ne olabileceğine odaklanmıştım. ...Devamı.»
24 Şubat 2023’ten bugüne bir yıl geçti. Rusya’nın saldırısıyla başlayan silahlı ve kanlı hesaplaşma Avrupa’da, Afrika’da, Amerika’larda, Asya’da ve dünyada jeopolitik değişimlere yol açtı, ekonomide etkili oldu. Ekonomide şimdilik bir örnekle yetiniyorum: petrol ve gaz fiyatlarının yükseltilmesi ve bunun neredeyse tüm ürünlerin fiyatının artmasına ve sabit gelirlilerin satın alma güçünün düşmesine neden olması. ...Devamı.»
Kahramanmaraş merkezli depremlerde, hayatını kaybeden çocuklar Hatay'daki bir anaokulunun enkazına asılan balonlarla anıldı. Deprem nedeniyle çok sayıda çocuğun hayatını kaybettiğine dikkat çeken Ogün Abi Çocuk Derneği'nin üyeleri ölen çocukları temsilen Antakya ilçesi Odabaşı Mahallesi Ali Gaffar Okkan Bulvarı'nda bulunan bir anaokulunun enkazındaki demir çubuklara renkli balonlar astı. ...Devamı.»
Bu satırları yazdığım 19 Şubat 2023 Pazar gününe kadar deprem konusunda birçok şey söylendi. Yayınlandı. Ben de birkaç makale yazdım, ayorum.com sitesinde yayınlandı. Yazılacak daha pek çok şey var mutlaka. Bugün burada seçtiğim iki makaleye yer vermek istiyorum: İki bilim adamının. Prof. Dr. İbrahim Ortaş ile Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın yazdıkları aklın ve bilimin ışığında neler yapılabileceğini, nelerin artık ve mutlaka yapılmasından vazgeçilmesi gerektiğini vurguladıkları, sergiledikleri için okunmalı, saklanmalı. ...Devamı.»
Bazı toplumlar tarihleri boyunca karşılaştıkları olaylardan dersler çıkarır. Kimi toplumlar ise bu olayları talih veya kader diye geçiştirir. Ancak aynı olayların tekrar etmesinden mutlaka ders çıkarmak gerekir. Deprem doğal bir afettir ama, onunla yaşamak için dersine iyi çalışmak gerekir. Yıllar önce Hollywood’da bir stüdyoyu gezmeye götürmüştü aile dostumuz. Adını vermek isterim, Dan SEABORG, soy adını kanımca kimya gören insanlar hatırlar. Periodik tabloda en son bulunan SEABORGİUM elementini bulan, GLENN Seaborg’un kuzeni. Üniversal stüdyolarını gezerken EARHQUAKE, yani DEPREM, isimli filmin platformunu gezdik. Yapay depremi sergiledikleri bu platformda gezerken, depremi fiilen yaşatmaktalar. ...Devamı.»
“La Vienne” nehrinin geçtiği, Fransa’nın güneybatısındaki Limoges kentinin birçok şeyi ünlüdür: En önce dillere destan dev Garı anılmalı. Mimarisi devrimcidir. Tümü gerçek bir sanat eseridir. Fransa’ın en şık garlarından biridir. Limoges porseleninin özgünlüğünü ise duymayan kalmadı. Alanında dünya birincisidir. Basketbol takımını da unutmayalım : Limoges CSP. Fransa’da defalarca şampiyon oldu. 1993’teyse Avrupa Şampiyonu. Bu kentin çocukları, kadın ve erkekleri mütevazi yaşamları ve kentlerine tutkularıyla tanınır. ...Devamı.»