A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Devlet mi Şirket mi?

Kategori Kategori: Türkiye | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Ferruh Dinçkal | 17 Mart 2015 09:52:44

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Balıkesir’deki bir ödül töreninde yaptığı konuşmada, başkanlık sistemine geçilmesi gerektiği mesajını verdi. Başkanlık sistemine karşı olanların, ülkenin darbelerle şekillenen sistemle idare edilmesini istediklerini savunan Erdoğan, “Bu sistemde ısrar etmek milletimize haksızlıktır” dedi. Dedi de konu ne şöyle bir bakalım.

Türkiye’de bir zamanlar bir reklam vardı sloganı “Ağızı olan konuşuyor”. Uzun bir süredir özellikle politika konusunda siyasetçiler, sözde yorumcuların birçoğu konuşuyorlardı da ne diyorlar belli değil.

Bugün sizinle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, Balıkesir’deki bir ödül töreninde yaptığı konuşmada söylediği, kısaca “Benim derdim, bir anonim şirket nasıl yönetiliyorsa Türkiye de öyle yönetilmelidir” sözüne bir bakalım. Bu sözlerde adı keçen iki adet tüzel yapı var. Birincisi Devlet, ikincisi Anonim şirket.

Peki nedir bunlar?
*
Devlet; kısaca toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlıktır.

Devlet tüm sosyal yaşamı kapsar ve tanzim eder: Sosyal refah, iç düzen, halk sağlığı için uğraşır, bundan meşruiyet kazanır. Kural koyar, düzenler, yetkilendirir, yasaklar...

Tüm dünyada temel soru ise neler devlet kontrolüne bırakılmalı, neler bireye bırakılmalıdır?

Bu soruya genelde verilen yanıt "Yalnızca bireyi ilgilendiren konular bireye, birden fazla kişiyi etkileyen konular devlete bırakılmalıdır." Doğru mu başka bir zaman tartışırız

Tarih boyunca birçok devlet tanımı yapılmıştır ama devlet kurumunun oluşmasına yol açan etkenlerin başında tarım devriminin geldiğini biliyoruz.

Devlet;
Platon’da “birlikte yaşama zorunluluğundan doğan” ,
Aristoteles’te “doğal bir oluşum”,
Ancillon’da “dil gibi iletişim ve toplumsallıktan doğan”,
Hobbes’da “herkesin herkese karşı savaşını sona erdirmek için ortaya çıkan”,
Rousseau, Spinoza ve Locke’da “toplum sözleşmesinin sonucu”,
Fichte’de “saf insan amacının yüce aracı”,
Schelling’de “mutlak olan”,
Hegel’de “tözel irade olarak ahlaksal tin”,
Cicero’da “hukukun sonucu” olarak betimlenir.

Günümüzde de birçok siyaset bilimci ve filozofun yaptığı ayrı tanımlar vardır. Hukuki açıdan devlet, genellikle unsurlarından hareketle tanımlanır. Buna göre devlet; "Ülke adı verilen belirli bir toprak üzerinde yaşayan insan topluluklarının bir egemenlik anlayışı ve hukuku içinde bir siyasi iktidar altında örgütlenmesidir."

Günümüzde devlet üç temel unsurla tanımlanır:

İnsan unsuru: Halk, halklar ya da millet unsuru olarak da adlandırılabilir. Belirli bir alanda birlikte yaşayan ve çeşitli bağlarla ortak yaşama iradesi gösteren insan topluluğudur.

Egemenlik unsuru: Siyasal iktidar unsuru olarak da adlandırılan bu unsur, Devletin esas kurucu unsurudur. Belirli bir yeryüzü parçası üzerinde yaşayan insan topluluğunun üstün irade çerçevesinde örgütlenmesidir. Egemenlik kavramı otoriteden farklı olarak ülke içinde biricik meşru güç kaynağı olmayı ifade ederken ülke dışında (uluslararası alanda) bağımsız olmak anlamına gelmektedir.

Ülke unsuru: Ülke, coğrafi anlamda bir bütünlük teşkil eden ve sınırları belirlenebilir bir kara, deniz hava parçasını ifade eder.

Televizyonlardaki tartışmalardan gördüğüm kadarı ile kısaca devlet ile hükümet arasındaki farkları da belirlemekte fayda vardır diye düşünüyorum:

1.Hükümet, devletin bir parçasıdır.
2.Devlet, devamlı ve süreklidir. Hükümet ise geçicidir, kısa ömürlüdür.
3.Hükümet, devlet otoritesinin işletilmesini sağlayan bir araçtır. Hükümet sadece devletin beyni olma görevindedir.
4.Devlet, kişisel olmayan bir otoritedir. Memurlar bürokratik usullere göre işe alınır ve görevliler, hükümetin ideolojik isteklerine duyarsız olacak şekilde, seçilir.
5.Devlet, ortak iyiyi ve genel iradeyi temsil etmeye çalışır. Fakat hükümet ise belli ideolojileri temsil eder.

Peki, devlet şekilleri neler?

Üniter  Devletler:
Siyasi otoritenin tek merkezde toplandığı, merkezî otoritenin tek bir anayasa ile sağlandığı devletlerdir. Yasama organının yaptığı kanunlar bütün ülkede uygulanır. Örnek…  Danimarka, Fransa, İngiltere, İsrail, İtalya, İrlanda, Norveç, Yunanistan, Türkiye…

Karma Devletler:
Birden fazla devletin kendi aralarında gerçekleştirdikleri bir anlaşma ile birleşmeleri sonucu oluşan devletlerdir.  Dünyada iki tip örneği var.

Konfederasyon: Bağımsız devletler tarafından egemenliklerini koruma şartı ile oluşturulan ve üye devletlere diledikleri zaman ayrılma hakkı tanıyan karma devlet biçimidir. Örnek, Almanya,  ABD

Federasyon: Ortak bir anayasa altında birleşen devletlerin oluşturduğu devlet biçimidir. Bu tip devletlerde ayrıca her federasyonun kendi anayasası, yürütme ve yargı organları vardır. Örnek: Kanada, Avusturya, İsviçre, Avustralya

Devletin yönetim şeklide Egemenliğin kaynağına göre belirlenir.

Monarşik Devlet: Egemenliğin tek kişiye ait olduğu devlettir.

Oligarşik Devlet:
Egemenliğin belli bir sınıf veya gruba ait olduğu devlet biçimi.

Teokratik Devlet:
Egemenliğin kaynağının dine dayandığı devlet biçimi. Din adamlarının sözü geçer. Her şeye din adamları karar verir.

Demokratik Devlet: Egemenliğin halka ait olduğu devlet biçimidir.

Deme ki neymiş bir ülke federasyon olunca demokratik olur diye bir şey yokmuş! Ülke, üniter demokratik olabildiği gibi. Federative monarşik ya da teokratik de olabilir.

Anlayacağımız bazılarının dediği gibi federasyon o ülkeyi demokratik kılmıyor. Önemli olan egemenliğin kimde olduğudur.

Bugünkü Türkiye hangi devlet şeklindeki egemenlik yönetiminde ve hangi devlet şeklinden egemenlik tipine döndürülmek isteniyor?

*

Konuşmaya konu olan ikincisi yapı Anonim şirket.

Anonim şirket nedir?

Ticari bir işletmeyi bir ticaret ünvanı altında işletmek amacıyla kurulan, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu bulunan şirket türüdür.

Anonim Şirketlerin özellikleri şu şekilde özetleniyor:
* Her türlü iktisadi ve ticari etkinliği yapabilmesiyle geniş bir faaliyet alanına sahiptir. Ancak bu faaliyetin şirket ana sözleşmesinde yer alması gerekir.
* Gerçek arasında kurulabileceği gibi tüzel kişiler veya gerçek ve tüzel kişiler arasında da kurulabilir.
* Bir Anonim Şirketin kurulabilmesi için en az 5 gerçek ya da tüzel kişi gereklidir.
* Anonim Şirket sermayesi minimum 50 bin TL’dir.
* Anonim Şirketlerin yapılanmaları ve organizasyonları Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenlemelere tabidir. Ancak, bunun yanısıra ortak sayısı 250’yi geçen ya da borsada kota edilmiş hisse senedi ve tahvil ihraç eden Anonim Şirketler aynı zamanda Sermaye Piyasası Kanunu’na tabidir.
* Anonim Şirket sermayesi,  değeri birbirine eşit hisselere bölünmüştür. Anonim Şirket hisseleri tedavül kabiliyetini haiz kıymetli evrak niteliğindeki hisse senetleri şeklinde bastırılabilir. Anonim Şirket hisse senetlerinin nama ya da hamiline olarak düzenlenmesi mümkündür.
* Anonim Şirketlerde kararlar farklı bir oran öngörülmemişse çoğunluk oyu ile alınır. Ancak Türk Ticaret Kanunu bazı hallerde ağırlaştırılmış oranlar da içermektedir.
* Anonim Şirketlerde  şirketi  temsil  ve ilzam görevini üstlenen organ Yönetim Kuruludur. Yönetim Kurulu en az üç üyeden oluşur.

Gelelim konunun başına:

“Benim derdim, bir anonim şirket nasıl yönetiliyorsa Türkiye de öyle yönetilmelidir”

Anlayacağınız en az beş kişilik bir grup ve onlardan biri CEO* olacak. Kalanlar da CEO’nun kölesi. Ne de olsa sandığın dışında siyasetle uğraşması yasaklanan halkın yüzde ellisinin bir fazlasının seçtiği kişi CEO oluyor. Ve buna halkın iradesi denecek.

Ve elbette bu şirketin amacı doğal olarak kar etmek olacak ya da olmalı. Peki devlette bu nasıl olur: Çok kolay ne sistem değiştirmeye gerek var ne de başka bir şeye...

Egemenlik, yani halkın iradesi elinde olduğuna göre direk ve dolaylı vergileri topla gelir kısmına yaz.

Yol, okul, hastane, sosyal yardım gibi gider kalemlerini kaldır. Al sana kar!

Yönetim Kurulu en az üç üyeden oluşuyor ya, hanım, kız bir de oğlan al sana yönetim kurulu.

Merak etme bu sistem yeni dediğinizde Tanrı’nın izni ile 10 yıl daha gider.

10 yıl sonra kim öle kim kala…

Şaka bir yana,  üzücü olan Cumhurbaşkanı bu sözleri söyleyince orada kelli felli dinleyenlerin alkışlamaları!

Hocam ne anladınız da neyi alkışlıyorsunuz?
*Bu arada CEO lafına da sinir oluyorum. CEO - Chief Executive Officer- yani Türkçesi İcra kurulu başkanı. Yok canım Cİ İ O deyince sanırım daha havalı oluyor İKB de neymiş.

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Araç plakalarında emoji kullanma dönemi başlıyor
Avustralya’ya bir Ödül Daha!
Almanya'ya iltica başvurularında Türkler Kürtleri geçti
Victoria Edebiyat Ödülününü Manus Adası’ndan bir mülteci kazandı!
UNICEF çocuklar için yardım çağrısında bulundu

Yolsuzluk, baskı, hak ihlalleri: Türkiye- AB üyelik müzakereleri askıya alınsın raporu
Beşşar el Esad "Erdoğan ABD’nin Uşağıdır".
ABD'nin kalbinde sosyalistlerin zaferi
Trump’in yapay zeka atağı
Avustralya’da hükümet seçimlerden galip çıkarsa 1.25 milyon iş sözü verdi

Erdoğan'ın Harcamaları 25 Kat Arttı!
Kripto para kartı çıktı.
Bile bile lades : Üçüncü havalimanı battı
Türkiye’de son 5 yılda 516 bin esnaf iflas etti
Açlık sınırı 2 bin lirayı geçti!

2050'de, 60 yaşın üzerinde 2,1 milyar insan var olacak
Neden bazı ülkelerde 'çay' bazı ülkelerde 'tea'?
Kız kıza muhabbet, haftada en az iki kez!
Avrupa'da neden sokak hayvanı yok?
ÇOCUK

Sansüre karşı ‘Yollara Düştük’ belgeseli erişime açıldı!
Türkiye’de 2018’in en çok okunan kitaplar
'3'üncü Boyutta Turhan Selçuk Çizgi Kahramanları'
Dede Korkut UNESCO listesine girdi
Umutsuz ve kitapsız olmayın

Algı çok tanık tek
Bir Süreç Olarak İnsan
Ütopya: Ayakları yerde, başı gökte
Atatürk ve Hegel : İki aklın buluşma noktaları
Mutluluk mu dedi biri…

‘Uyurgezer’ adımlarla felakete doğru
Dünyanın turnusol kâğıdı
2018 İklim Raporu: Dünya'yı kurtarabilecek son nesil biziz
Avustralya’da öğrencile gelecekleri için sokaktaydı…
Küresel ısınma için belirlenen hedeften uzaklaşılıyor

Pasaport yerine geçecek yüz tanıma yazılımı geliyor
En yüksek radyasyon seviyesine sahip akıllı telefonlar açıklandı
Dışkıdan Tuğlaya
Dünya futbol tarihinde bir ilk!
Facebook #10YearsChallenge masum olmayabilir.

Düşünceleri okuyan teknoloji bulundu
İlk defa genetiği değiştirilmiş bir primat klonladı
İnsan organizmasında bilinmeyen bir kan damarı tipi bulundu
Kemikte bir yol var
Sivrisineklere ‘doğum kontrol’!

Türkiye, Rusya, Brezilya ve Endonezya ile aynı kategoride
Türkiye ekonomik özgürlükte sınıfta kaldık
Yeni döneme ABD, Rusya ve Çin'in silahlanma yarışı mı damga vuracak?
Dünyanın en güçlü dili İngilizce
Türkiye'nin "Bağımlılık Risk Profili Haritası" açıklandı

Umudum yok İnadım var!
Göbeklitepe’yi Yapanlar Kimdi?
Hızlı moda ,ucuz giysi, ağır bedel
'Sarı yelekliler herkesi şaşırttı ama sol örgütleri daha çok şaşırttı'
“Sarı Yelekliler” / Rüzgar Dolu Sarı Yeleklerinde

ALGI...
Eko...
Teminat
2019 RAKAMLAR
Mihriban

Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan
Osman Hamdi Bey.
Ahilik


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar









Basa git