A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

GREV HAKKI TARTIŞILIYOR, TANINIYOR

Kategori Kategori: Kültür/Sanat | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: M. Şehmus Güzel | 29 Nisan 2023 01:11:49

1936 tarihli İş Kanunu’nun grevi yasakladığını, 1947 tarihli Sendikalar Kanunu’nun (SK) “greve teşvik ve greve teşebbüs” gibi yeni bir suç getirip grev ya¬sağını sürdürdüğünü, Sendikalar kanunu tasarısının Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Hükümetinçe görüşülmesi sırasında Çalışma Bakanı Sadi Irmak ile Başbakan Recep Peker arasında “greve teşvik ve greve teşebbüs suçu” nedeniyle tartışma çıktığı biliniyor.

SK’nın TBMM’de görüşülmesi sırasında yapılan tartışmalarda kurulalı iki yıl kadar olan Demokrat Parti (DP) CHP’ye karşı tavır takındı ve sı¬nırları yasayla belirtilmek koşuluyla grev hakkının tanınmasından yana olduğunu belirtti.

CHP ise “devletçilik” anlayışı sonucu grevi yadsıdığını, grev hakkının tanınmasından yana olmadığını bir kez daha vurguladı.

1947-1950 döneminde ve sonrasında grev hakkının tanınıp tanınmaması tartışması yeni boyutlar kazanarak sürdü. 14 mayıs 1950 seçimleri yaklaşırken daha yoğun bir biçim aldı.

Tartışmaya sendikacılar da katıldı. Hatta sendikacılar DP ile CHP tarafından tartışmada taraf olmaları için kışkırtıldı. Onlar da uydu. İşçi hareketi tarihinde hiç görülmemiş garipliklere yol açıldı.

DP grev hakkını savunmasın¬da, sınırları yasayla çizilmiş bir biçimde tanınması yönünde çabalamasında, çabalıyor gibi görünmesinde samimi değildi, yaklaşan genel seçimlerde oy kaygusu ağır basmaktaydı. Nitekim grevi sürekli savunmasına karşın, bu konuda bir kanun teklifi hazırlamamış, grev hakkını programına ancak 1949’da kerhen almış ve büyük bir zaferle kazandığı 14 Mayıs 1950 seçimleri sonrasında iktidara geçince bir “Grev ve Lokavt Yasa Tasarısı Taslağı” hazırlamış, ama son derece mahir bir biçimde bu tasarıyı 1951’in sonunda unutturmuştur. Bu konuya bir daha değinmemiştir.  

Daha ilginci, 1953’e varıldığında, grevin tanınması konusunda DP ile CHP’nin rol¬leri tam anlamıyla  değişmiştir: 1953’te DP’nin Çalışma Bakanı ”Grev hak¬kının bütün kapıları açacak bir anahtar olduğuna kani değiliz” derken, aynı yıl CHP, programına “grev ve lokavt haklarını” almıştır.

Bu arada, Temmuz 1957’de Hürriyet Partisi’nin Grev ve Lokavt Kanun teklifi de söz konusu olmuştur. Sonuçsuz kalarak.

CHP’nin grev konusundaki yeni tavır alışı 1960’ların başına kadar giderek daha ciddi boyutlar kazanmıştır: İsmet İnönü, 18 Kasım 1958’de yap¬tığı basın toplantısında “grev hakkı (...) gibi medeni dünyaca kabul edilmiş insan hakları Türk vatandaşlarına sağlanmalıdır.” demiştir.  

CHP “grevsiz sendika kötürümdür” savını ileri sürmüş, ve nihayet 1959’da hazırladığı “İşçi ve İşveren Mesleki Teşekkülleri Kanun Projesi”nde, “Kanun hükümlerine göre grev ve lokavt ilân ve idare etmek ve benzeri yetkileri kullanmak” bir faaliyet olarak tanınmıştır.

Grev hakkı 27 Mayıs 1960 askeri darbesi sonrasında Çalışma Bakanlığı’na atanan Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi rahmetli Prof. Dr. Cahit Talas’ın öncülüğünde başlatılan çalışmalarla hazırlanan ve 1961’de yerine geçen yeni Çalışma Bakanı Bülent Ecevit’in özel gayretiyle 24 Temmuz 1963’te nihayet yasayla düzenlenmiştir.

Bu gelişmeleri ayrıntılı bir biçimde “Grev Hakkı Tartışılıyor, Tanınıyor” başlıklı ekitabımda anlatıyorum. Umarım ekitap.oyurum.com sitesinde hediye olarak sunduğumuz bu çalışma ilginizi çeker.

1940’lar ve 1950’lerdeki grev tartışmalarını dönemin gazetelerini tarayarak seçtiğim makaleler ve haberlerle aktardıktan sonra; 1963’teki özel yasaya ve kabülüne ilişkin gelişmeleri Bülent Ecevit’le 10 Mayıs 1989’da, Paris’e geldiğinde gerçekleştirdiğim söyleşiden bir parçayla sunuyorum.



Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?
Afganistan: Aktivistlerden kadınlar için online dergi
Gazze'nin çocukları açlığın pençesinde
Güney Afrika’nın ‘soykırım’ suçlamasıyla İsrail aleyhine açtığı dava Lahey’de başlıyor
RAPOR: İKİ | 9O DAKİKADA DEVR-İ ALEM

Avustralya, II.Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük donanmasını kuruyor
Filistin milliyetçiliğinin kurucusu Fetih’i nasıl bir gelecek bekliyor?
Gazzeliler İsrail ordusunu evlerindeki altın takılarını çalmakla suçluyor
'Gazze'yi Yahudi yerleşimlerine açma' konferansı
Borrell: İsrail, El Fetih'i zayıflatmak için Hamas'ı finanse etti

200 TL banknot ilk çıktığında 132 dolar iken şimdi 6,5 dolar peki yarın?
Yandex, Rusya’dan çekiliyor
Avrupa Birliği en fazla Türkiye'ye atık ihraç etti
Yapay zeka küresel istihdamın % 40’ını etkileyecek
Pandemi ile başlayan dönüşüm dünyayı nasıl etkiledi?

İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye
İçinden hiç tren geçmeyen Dalaman tren garı…

"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL
REMZİ RAŞA’YI ANMAK İÇİN
GREV HAKKI TARTIŞILIYOR, TANINIYOR
“İŞÇİLER SAHAYA İNMELİ”, BÜLENT ECEVİT’LE SÖYLEŞİ

KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE
Senede bir gün

Ton balığında cıva: Zehirli madde seviyesinin kontrollere rağmen hala yüksek olduğu tespit edildi
AB sera gazında hedef büyüttü: 2040'a kadar %90
Dünyanın en büyük buzdağı A23a, Antarktika'da sürükleniyor
2023 kayıtlardaki en sıcak yıl oldu
Amazon'da rekor kuraklık: 'Böylesini hiç görmedik'

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Tüm canlılar için en ideal sıcak
Avustralya’da 350 kişinin konuştuğu yeni bir dil gelişti
İnsanlık için küçük ama Türkiye için çok büyük bir adım
Dünya Üzerinde Yaşayan En Yaşlı Ağaç
Güneşten Gelen Kozmik Işınların Deprem Oluşumunda Etkisi Var Mıdır?

Bir ilaç için eşek derisi ticareti
Ukrayna'nın yeniden inşası için 486 milyar dolar gerekiyor.
Hangi cins ve ne tür köpekler daha uzun yaşıyor?
Yolsuzluk Algısı Endeksi'nde Türkiye bir yılda 14 sıra gerileyerek 115'inci oldu.
Çoğunluk Diyanet ve tarikatlara güvenmiyor

“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA
Enflasyon Rehberi
ABİDİN DİNO PULU
Göbeklitepe'deki son keşifler ne anlama geliyor?
AYKUT YAZGAN’I OKUMAK

MEDDAH
SESİMİ DUYAN VAR MI?
KUYRUKLU YILDIZ
BİR KAŞIK KAN
VATAN MAHZUN

Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi
Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git