A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Paranın Ederi

Kategori Kategori: Nalına Mıhına | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Metin Atamer | 26 Aralık 2021 13:13:38

Yıllardır, aklıma geldikçe bazı paralardan bir örnek olsun diye bir kenara koyarım. Hele yurtdışı seyahatlerimden dönüşte, cebimde kalan bozuk paraları saklarım. Çok değişik ülkelerde bulundum. Her gittiğim ülkenin para birimini aklımda tutmamak adına biriktirdım bu paraları. Güney Amerika’dan tutun da bütün Avrupa ülkelerinin, Avrupa Birliği kurulmadan evvelki her ülkenin kendi para birimlerinden cebimde kalan bozuklukları topladım. Uzakdoğuda gittiğim her ülkenin paralarından da örnekler koydum bir kenara.



Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dağılmadan evvel tedavülde bulunan paradan da koydum küçük kasama. Afrika ülkelerinde yaptığım seyahatlerde dönüşte cebimde kalan paraları da bu kasaya koydum. Birçoğunun belki bugün hiç değeri yok, ancak benim için hepsinin çok değeri var. Kağıt paraları ayrı bir resim saklama defterinin içinde saklarım. Madeni paralar ise değişik keseler içindedir.

Madeni paralar içinde ülkemizde değişik tarihlerde basılan madeni paralar da var. Kanımca bu madeni paraların üzerinde yazılan değerlerinden çok madenin kendisi para etmektedir. Bunların içinde bir ikisi halen geçerliliğini sürdürmekte.

1970 senesinde basılmış 10cent madeni para bugün aynı değerini muhafaza  etmekte. Hoş artık tek 10cent bugün ne satın alır bilmiyorum ama değerinden fazla bir şey kaybettiğini zannetmemekteyim. Amerika’da senelerdir kullanılan madeni para, bugün bile kullanılmaya devam edilmekte. Kağıt para olarak da  1-2-5-10-20-50 ve 100 dolar banknot  senelerdir kullanılmakta. Ama 2 dolar banknota rastlamanız son derece zordur. Ben 2 dolar kağıt paranın onluk bir serisini Amerika ‘da bir bankadan alıp sakladım.

İngiltere, Avrupa Birliğine entegre olmadan çıkış yaptıklarından hala pound para birimini kullanmaktalar. İngiltere’nin madeni paraları içinde, çok evvelden, yarım cent vardı. O tarihte banka notu olarak en fazla kağıt para 25 pound idi. Alışverişte 25 pound verdiğinizde mağaza müdürü onaylamadan kabul görmezdi. Halk en çok bir, iki veya beş pound kağıt parayı alışverişte kullanırdı. Şimdi artık 50 ve 100 pound da görmeniz mümkün.

Avrupa ülkelerinde yaşayan insanlar eski para birimlerinden olan ellerindeki paraları bankalarda yeni para birimi olan Avro ile değiştirdiler. Ben de elimde bulunan Alman Markı, İtalyan Lireti, İspanya Pezosu, Avusturya Schilling’ini ve Fransız Frank’ını değiştirmedim. Hepsini küçük kasamda tutarım. Hiçbir değeri olmadığını biliyorum ama bir hatıra olarak bir kenarda dursun istiyorum.

Sudan, Mısır, Ethopia, İran, Irak, Suriye, Singapur, Pakistan, Hindistan, Tayland,  Azerbaycan, Özbekistan, Moldova ve Türkmenistan ülkelerinin paralarından örnekleri de kasamda tutmaktayım. İleriki bir tarihte belki bir çerçeve içine kompozisyon şeklinde sergilerim diye düşünmekteyim.

Bu paraların bugün için pek değeri olmadığını bilmekteyim. Her ülkede zaman içinde tedavüldeki paralar değişir, ve enflasyon değerine göre yeni birimlerin miktarları da değişikliğe uğrar. Rusya ise yıllardır aynı para biriminı kullanılmakta. RUBLE. Ancak eski tarihli basılmış ruble geçersiz kılınmış.

Bazı ülkelerin kendi para birimlerinden ziyade Amerikan doları veya Avrupa Birliğinin avrosu daha fazla kabul görmekte. Genelde ekonomileri kırılgan olan ülkelerde, kendi para biriminden ziyade, yabancı para birimine itibar etmek olağan bir davranış olarak kabul edilir. Sadece ekonominin kırılgan olmasının ötesinde, hukuk sistemine toplum güveninin zayıf olduğu ülkelerde, itibar edilen yabancı para birimi, halka ve ekonomiye güven verir.

Bir tarihlerde ülkemden ihraç edilen mallar için verilen teklifte Türk Lirasının kullanıldığını hatırlamaktayım. O tarihte Türk Lirası ekonomiye ve piyasaya güven vermekteydi. Sanayi, tarım ve hayvancılıkta alınan rasyonel olmayan kararlardan ötürü güvenini yitiren Türk Lirasının yerini yabancı para birimi almaya başladı. Bu hukukun ve ekonominin zayıfladığının işareti olarak algılanabilir. İniş ve çıkışların sıklıkla yaşandığı ülkemde, ekonomi değirmeninin taşıma su dönmediğini hatırlatmakta bizlere.

Ülkemde artık satılacak bir değer kalmadığını hepimiz görmekteyiz. Elli yıl önce Amerika’da bir ankesörlü telefona 10cent attığınızda telefon edip uzun zaman konuşabilirdiniz. Bugün yine 10 cent atın, istediğiniz kadar telefonla konuşabilirsiniz. Merkez Bankasına faiz indirtilip, bankalardaki tasarruf mevduatına kur garantisi vermenin faizden sayılmadığı yurdumda, bir inen bir çıkan değerlerle ülke ekonomisine yön verilmesi, Hacivat Karagöz perdesine benzer, izleyenler kahkaha ile güler, diye bir sözüm geldi söyledim hem nalına hem mıhına.
 


Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







İkisi de Hataylı
YUSUF DA GİTTİ...
Bir ülke çocuklarının üstünü açık bırakırsa...
Türkiye çocuk asker kullanan ülkeler listesinde
Truva Kalkanı: Suç örgütlerine yönelik küresel operasyonda 800'den fazla kişi gözaltına alındı

FRANSA : AH (V)AH SEÇİMİ
Pegasus yazılımının kullanımını araştıracak
SEÇİME DOĞRU FRANSA: MACRON’UN SONU (MU) GELDİ
Çin’in yeni güvenlik anlaşması taslağı Avustralya’da endişe yarattı
SEÇİME DOĞRU FRANSA

Batılı ülkeler, bazı Rus bankalarını SWIFT sisteminden çıkarıyor
Anne Krueger: “Erdonomistler” Türk ekonomisini batırdı!
Çin'den imalat sanayinde robot devrimi
AB'den Çin'in
Dijital TL 2022’de uygulamaya geçecek

Avrupa’nın ardından ABD’de maymun çiçeği virüsü alarmı
Ötenazi makinesi “Sarco” İsviçre’de yasal oldu
Yananlar
Zorbalık Nedir? Zorba Kimlere Denir?
Kendisini ahşap kutuda Avustralya’dan Britanya’ya postalayan arkadaşlarını arıyor.

Sevdakeş – Şiire Dönüşen Şair
Abidin Dino’yu anmak
HAYDİ KALKIN TİYATROYA GİDİYORUZ.
Goya: Ya Sanat Ya Ölüm (Akıl Uyuyunca)
Artvee isimli arama motoru, müzelerde sergilenen eserleri ücretsiz indirme imkânı sunuyor

Sandık Lekesi
Seni Kaldır Beni Kaldır…
Yenilenmek
Injured
Kaygıda hüzün, hüzünde kaygı.

Dünya 2,4 derecelik bir sıcaklık artışına doğru gidiyor
Türkiye iki yıl içinde susuz kalacak.
2020'de küresel ısınmanın bedeli çok ağır oldu
İklim Değişikliği ve Küresel Isınma
Muğla'da doğa katliamı... İktidar talan kapısını açtı!!!

Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?
Apple'dan iPhone Uygulamalarına Dev Zam: 1 Dolarlık Uygulama 17 TL Oldu
Yapay Et Şirketi Üretime Hazırlanıyor

Gelecek nesiller için dünyanın kara kutusunu yapıyorlar
Avustralyalı matematikçi, dünyanın en eski uygulamalı geometri örneğini ortaya çıkardı.
Avustralya'da, ejderha tasvirlerine çok benzeyen uçan sürüngen keşfedildi.
İklim şartları, insanın beden ve beyin büyüklüğü üzerinde etkili
İlk ve ikinci dozda farklı Covid aşıları olmak 'iyi bir koruma sağlıyor'

Dünyanın en mutlu ülkesi Finlandiya
Dünyanın en mutlu ülkeleri belli oldu: Avustralya 12 Türkiye 112 inci sırada
Pandora Belgelerinden çıkan yeni isimler!!!
En çok erişim engeli yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarını konu edinen haberlere getirildi.
Türkiye gülmeyi unutmuş!!!

BİR AKŞAM ÜSTÜYDÜ
Rusya, “uluslararası hukuku” ihlal mi ediyor yoksa inşa mı ediyor?
Paris’te habercilikte 45 yıl
"Ölüm, sınavın sonu: Dirimsiz hayata diriliş"
Tuncer Bulutay’ı unutma

TEMCİT PİLAVI
TEORİ VE GERÇEK
YERLİ HOŞ MEMO
ÜÇ VEZİR
SEVAP

Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi
Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git