A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Yahudiler ve Anadolu

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | 16 Şubat 2016 05:34:11

Anadolu’da Yahudilerin ne zamandan beri yaşadıklarına dair kesin bir bilgi olmamakla birlikte, tarihçi Josephus anlatımlarında M.Ö. 4. yüzyılda Ege’de yaşamış Yahudilerden bahseder. Ege Bölgesi kazılarında M.S. 3-4. yüzyıla ait Yahudi yerleşme merkezleri ve sinagog kalıntılarına rastlanmaktadır.

Orhan Bey Bursa’yı fethettiğinde (1326) Bizans yönetiminde baskı altında bulunan Yahudiler Osmanlılar’a kurtarıcı gözüyle baktılar. Orhan Bey’in izniyle açılan Etz ha-Hayim sinagogu 1940’lı yıllara kadar aralıksız hizmet verdi.



Sultan Murat Hüdavendigar Edirne’yi fethettiğinde kent Yahudileri kendisini coşkuyla karşıladılar ve birçok Avrupa Yahudisi Edirne’ye gelip yerleştiler.

Fatih Sultan Mehmet 1453’te İstanbul’u fethettiğinde Romanyot Yahudileri kendisini coşkuyla karşıladılar. Fatih Anadolu Yahudi cemaatlerine gönderdiği bir mektupta “…aranızda kim Tanrı’nın yardımıyla başkente gelip yerleşmeyi, incirin ve bağın gölgesinde huzur içinde yaşamayı, serbest ticaret yapıp mal mülk sahibi olmayı arzular..” diyerek onları İstanbul’a yerleşmeye davet etti.

Edirne Hahamı İzak Sarfati, Avrupa Yahudi cemaatlerine gönderdiği ünlü mektupta  “…Türkiye’nin yolu hayat yoludur…Burada herkes kendi bağının ve incir ağacının gölgesinde rahat ve sulh içinde yaşar…” diye seslenerek Avrupa zulmünden kaçıp Osmanlı ülkesine gelmelerini teşvik etmiştir. (1464/1469 İspanya’da Yahudi baskıları esnasında)

1492’de İspanya’yı ve 1496’da Portekizi terke zorlanan Sefarad Yahudilerine Bayazıd II kucak açarak ülkesine kabul etti.

Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk matbaa 1493 yılında İspanyol göçmeni David ve Samuel ibn Nahmias kardeşler tarafından kuruldu.

1881, 1891, 1897, 1902 pogromlarından (dinsel, etnik veya siyasi nedenlerle bir gruba karşı yapılan şiddet hareketleri) ve 1917 Bolşevik İhtilalinden kaçan Rus Yahudileri de Türkiye’ye sığındılar.



Atatürk 1933 yılında Nazi Almanya’sının tehdit altındaki çoğu Yahudi ünlü bilim insanlarını Türkiye’ye sığınmaya ve bilim hayatlarına Türk Üniversitelerinde devam etmeye davet etti.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi işgali altındaki ülkelerde görev yapan Türk Diplomatları binlerce Yahudiyi ölümden kurtardılar. Rodos Konsolosu (1943-1944) Selahattin Ülkümen, 1960 yılında Yad Vashem (Kudüs) tarafından “Uluslararası Dürüst” ünvanıyla onurlandırıldı ve anısına pul basıldı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye, Nazi dehşetinden kaçabilenler için emin bir geçiş yolu oldu.

Görüldüğü üzere Anadolu, Yahudiler için Osmanlı döneminde defalarca zulüm ve baskıdan kurtulup rahat nefes aldıkları yer olmuş. Cumhuriyet döneminde de özellikle İkinci Dünya Savaşı esnasında yeryüzündeki en güvenli topraklarmış kendileri için. Osmanlı sosyal yaşantısında ve devlet yönetimlerinde etkin roller üstlenmişler ve elbette yaklaşık 700 yıl süren Osmanlı hakimiyetinde katkı ve pay sahibi olmuşlar.

Ancak o zor dönemlerde yaşayan Yahudilerin torunlarının Anadolu’da bugün yaşayan insanlar için aynı iyi duyguları beslediklerini söylemek çok kolay değil…

Tarihi Veriler Türk Musevileri Müzesi kitapçığından alıntılanmıştır.

Deniz KARTAL

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Çingene Kızı’nın Çalınan Parçaları Sonunda Türkiye’de
'Devlet 80 IQ'yla memur alıyor, suç örgütlerinde 120 IQ var'
Fenerbahçe’den dev hareket! Dünyada bir ilk…
Sevgiyi Çoğaltanlara
'Dijital fişleme'

2019’da Türkiye Diyanet ve Saraya çalışacak
“Yakında aç ve boş midelerin devrimini görecekler!”
Bir isyanın anatomisi: Kim bu Sarı Yelekliler?
ASIS ajanlarına daha geniş silah kullanma izni.
Avrupa Birliği üyelerine Brexit mutabakatını onaylama çağrısı

IMF: Küresel ekonomi için fırtına bulutları toplanıyor
Harç bitti, Yapı paydos!!!
Türkiye’de inşaatta alarm zilleri çalıyor
Yerli sermaye kaçıyor: 9 ayda Türkiye’den 20 milyar dolar çıktı
Bıçak kemiğe dayanmış!

ÇOCUK
Tek kullanımlık naylon poşetleri tüm mağazalarından kaldırıyor
Kadınlık hallerı, yaşanmışlıklar : Oğlum ölüyor galiba
Dünyanın en eski şişe mesajı Avustralya'daki kumsalda bulundu
Çocuk gelin sayısında utandıran birincilik

Dede Korkut UNESCO listesine girdi
Umutsuz ve kitapsız olmayın
Türk Mitolojisinde Erlik Hanın Yeri Tasviri ve Kökeni
Nebil Özgentürk’ün gözünden: 11 dakikalik Aydin Boysan belgeseli
Robert kolej’de

Algı çok tanık tek
Bir Süreç Olarak İnsan
Ütopya: Ayakları yerde, başı gökte
Atatürk ve Hegel : İki aklın buluşma noktaları
Mutluluk mu dedi biri…

2018 İklim Raporu: Dünya'yı kurtarabilecek son nesil biziz
Avustralya’da öğrencile gelecekleri için sokaktaydı…
Küresel ısınma için belirlenen hedeften uzaklaşılıyor
Yağma ve talanın süresi 49 yıla çıktı
Mercan kayalıkları için 400 milyon dolar

2020 yılında Çin kendi GPS sistemine sahip olacak
Kripto para üretiyor olabilirsiniz!
Milyonlarca kişi cep telefonu ile tehlikede!
'Milyonlarca insanın kişisel verileri, ticari ve siyasi amaçla kullanıldı'
Güneş küresi icat edildi!

İnsan beyninde daha önce bilinmeyen bir bölge keşfedildi
Çin’de yapay zeka okul müfredatına giriyor
Yedi Neşeli Ahtapot
Bir şehri 2000 yıl sonra ortaya çıkardı
'Son Troyalı'nın iskeleti bulundu

Kadınların en fazla öldürüldüğü yer: Kendi evleri
Amerika’dan sonra Türkiye ikinci
Avustralya’da Z kuşağının dünya görüşü…
Türkiye’den göç %42 arttı.
Viyana yedi yılın birincisi Melbourne kentini geride bıraktı.

Fransızlar dirgenlerini Macron'a doğrulttu
Tarihin ilk işçi grevi III. Ramses’i sarsmıştı.
Bir zamanlar sığınaktı
Işıltı
Yalnız mıyım değil miyim?

VATAN
Bir acı Hicaz
TEVHİD-İ
Trafikte yasaklar
Eğri Oturup

Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan
Osman Hamdi Bey.
Ahilik
Nogay Türklerinden Atasözleri


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar









Basa git