A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Tarih ateizm’in insanlar için din kadar doğal olduğunu gösteriyor

Kategori Kategori: Kültür/Sanat | Yorumlar 0 Yorum | 12 Ağustos 2017 08:06:34

Yeni bir çalışma, tarihin geniş çerçevesi içerisinde pek de değinilmemiş olsalar da ateistlerin antik dünyanın çok tanrılı toplumlarında dahi varlıklarını başarılı bir şekilde sürdürdüklerini iddia ediyor. Cambridge Üniversitesi’nden St John’s Koleji Üyesi ve Yunan Kültürü Profesörü Tim Whitmarsh’ın ‘Battling the Gods-Tanrılarla Savaş’ adlı yeni kitabının başlıca savı olan bu iddia, genellikle modern bir fenomen olarak görülen ateizmin, Antik Yunan’da ve Hıristiyan öncesi Roma’da yaygın olmalarının yanısıra, ayrıca muhtemelen o toplumlarda, görüldüğü pek çok diğer toplumdan çok daha fazla zenginleştiğini ileri sürüyor.



Bunun sonucu olarak, bu çalışma inananlar ve ateistler arasındaki güncel tartışmaları destekleyen iki varsayıma meydan okuyor: Birincisi, ateizmin modern bir bakış açısı olduğu ve ikincisi de insanların tanrı inancına meyilli olmasının doğallığını savunan “dini evrensellik” fikri.

Whitmarsh’a göre ateizmi, yalnızca seküler Batı toplumlarında ortaya çıkan bir fikir olarak görme eğilimindeyiz ve bunu tanımlayan retorik oldukça hiper-modern. Ancak, aslında erken toplumlar ateizme normal kabul ettikleri şeyler yelpazesinde yer verdikleri için bu konuda çok daha muktedirdiler. Yargılarını bilimsel bir gerekçeye dayandırmaktan ziyade, bu ilk ateistler, dinin çelişik doğası hakkında evrensel itirazlar yapıyorlardı. Bunun binlerce yıl önce gerçekleşmiş olması, inançsızlığın çeşitlerinin tüm kültürlerde ve her zaman var olabileceğini gösteriyor.

Tepeler kadar eski

Kitap inançsızlığı ‘tepeler kadar eski’ olarak tanımlıyor. Kolophonlu Ksenofanes’in (MÖ yaklaşık 570-475) Ateist yazıları gibi erken örnekler ikinci tapınak dönemi Yahudiliği ile çağdaştır ve Hıristiyanlık ve İslam’dan çok daha erken dönemdedir. Hatta MÖ. 4. yüzyılda yazan Plato bile, dönemindeki çağdaşları arasında inanmayanların “tanrılar hakkındaki bu görüşlere sahip ilk kişiler olmadıklarını” belirtir.

Ateizmin antik tarihi yazılı olarak kaydedilmemiştir ancak Whitmarsh’a göre ateizmin yazılı olmayan tarihi de mevcut tek tanrılı / ateist tartışmasının her iki tarafında da bulunmuyor. Ateistler, dini, insan gelişiminin daha erken ve ilkel bir aşamasına dayandırırken, dini evrenselcilik fikri de, kısmen erken toplumların doğası gereği dindar olduğu fikrine dayanıyor, çünkü bu fikre göre tanrıya inanmak insanın doğasında yani ‘varsayılan ayarları’nda bulunuyor.

Whitmarsh’a göre ise bu iki görüş de doğru değil. Whitmarsh “inananlar, ateizmi modern batı kültürünün tuhaf bir fazının patolojisi gibi görüyorlar ve onlara göre bu geçici, ancak konu üzerinde biraz daha düşünülürse antik çağda da bu şekilde düşünülmüş olabileceği çok açıktır.” diyor.



Bin yıllık tarih

Kitabı, felsefi hareketler, yazarlar ve halk figürleri tarafından ifade edilen inançsızlığın çeşitli biçimlerini açıklığa kavuşturarak, bu fikri kanıtlamak için bin yıllık antik tarihi araştırıyor.

Yine kitaba göre, bu durum, özellikle çok tanrılı Yunan toplumlarının temel çeşitliliği ile mümkün oluyor zira MÖ 650 ve 323 arasında, Yunanistan’da her biri kendi gelenekleri, görenekleri ve yönetimi olan yaklaşık 1,200 ayrı şehir devleti vardı ve din bu çeşitliliği, özel kültler, köy ritüelleri ve çok sayıda ilahi varlığa ithafen şehir festivalleri olarak dile getirdi. Bu da dini tutuculuğun olmadığı anlamına geliyor. Yunanlıların birleşmiş bir kutsal yazınına en yakın olanı kaynak Homeros’un destanlarından ibarettir ve bu destanlar da tanrıların tutarlı ahlaki görüşünü sunmaz aksine onları ahlaka aykırı olarak tasvir eder. Benzer şekilde, insanlara nasıl yaşanacağını söyleyen uzman bir rahip de yoktu diye aktaran Whitmarsh, “Ne yapacağını söyleyen bir rahip fikri Yunan dünyasına yabancıdır” diye ekliyor.

Hoşgörülü bir bakış açısı

Sonuç olarak, bazı insanlar ateizmi bir yanılgı gibi algılarken, nadiren ahlaki olarak yanlış görüldü. Aslında, insanların tanrılar konusunda benimseyebilecekleri bir dizi bakış açısından biri olarak kabul edildi. Yalnızca zaman zaman, MÖ 5. yüzyıl Atina’sında Sokrates’in “şehrin tanrılarını tanımaması” nedeniyle idam edilmesi gibi aktif yasalarla cezalandırıldı.

Ateizm çeşitli şekil ve boyutlarda ortaya çıkarken, Whitmarsh nesiller boyunca güçlü sürekliliklerin olduğunu da savunuyor. Antik ateistler, bugünlerde birçok kişinin hala sorduğu – kötülük sorunuyla nasıl başa çıkılabileceği ve dinin mantıksız ve inanılmaz görünen yönlerinin nasıl açıklanabileceği gibi temel sorunlarla mücadele ediyorlardı.

Bu temalar gök gürültüsü ve deprem gibi olayların aslında tanrılarla hiçbir ilgisi olmadığını açıklamak isteyen Anaksimandros ve Anaksimenes gibi erken düşünürlerin çalışmalarından ilahi nedensellikleri açıkça eleştiren Euripides’in eserlerini de içeriyor. Ancak Antik çağın en meşhur ateist grubu ise kader diye bir şey olmadığını savunan ve tanrıların insan hayatını kontrol edebileceği fikrini reddeden Epiküryanlardır.

Tek Gerçek Tanrı

Whitmarsh, antik ateizm çağının sona erdiğini belirtiyor, çünkü genellikle içinde hoşgörüyü de barındıran bu çok tanrılı toplumlar, “gerçek” tek Tanrı inancının kabulünü şart koyan tek tanrılı imparatorluk güçleri ile yer değiştirince bu hoşgörü de sona erdi. Örneğin Roma’nın 4. yüzyılda Hıristiyanlığı benimsemesi “deprem etkisi” yarattı, çünkü bu noktada dini mutlakıyet imparatorluğu bir arada tutmak için kullanıldı.

Roma İmparatorluğu’nun daha sonraki ideolojik enerjisinin çoğu, sözde sapkın inançlarla (çoğunlukla diğer Hıristiyanlık biçimleri) savaşmak için harcandı ve İmparator Theodosius, Katolikler ve diğerleri arasında ayrım yaparak diğerlerini dementes vesanoque (“delirmiş sapkınlar”) olarak sınıflandırdı. Bu tür kararlar, inançsızlığa yer bırakmadı.

Whitmarsh, çalışmalarının ateizm’in gerçeğini ispatlamak ya da kınamak için tasarlanmamış olduğunu vurguluyor. Ancak, kitabın ilk sayfasında şunları da ekliyor: “Bununla birlikte, bu kitabı araştırıp yazarken güçlenmiş olan kanım; kültürel ve dini çoğulculuk ve özgür tartışmalar, iyi bir hayat için zaruridir.”

Cambridge Üniversitesi’nden St John’s Koleji Üyesi ve Yunan Kültürü Profesörü Tim Whitmarsh’ın ‘Battling the Gods-Tanrılarla Savaş’ adlı kitabı ‘Faber and Faber’ tarafından yayınlandı.

Başak Emir

Kaynak : arkeofili.com

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







'Dijital fişleme'
'Gezi Kuşağı' Türkiye'yi terk ediyor
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığında akşam pazarı...
Ders kitabına göre Gezi 'dış mihrakların işi'
#BeniBulAnne

Üçlü zirvede onaylanan 12 maddelik Tahran bildirisi
Suriye’de ölen isyancıların ailesine Türkiye’de ev sözü
ABD'nin İran'a yaptırımlarının Türkiye'ye etkisi ne olur?
Türkiye'de son seçim anketi açıklandı.
Gel de bu başkanın sözüne inan!

Bıçak kemiğe dayanmış!
Fitch'ten uyarı üstüne uyarı!!!
TL, değer kaybında Arjantin’le yarışıyor
Hayali düşmanla savaşan Türk ekonomisi
Erdoğan'ın ABD'nin elektronik ürünlerine boykot çağrısı dış basında…

ÇOCUK
Tek kullanımlık naylon poşetleri tüm mağazalarından kaldırıyor
Kadınlık hallerı, yaşanmışlıklar : Oğlum ölüyor galiba
Dünyanın en eski şişe mesajı Avustralya'daki kumsalda bulundu
Çocuk gelin sayısında utandıran birincilik

Umutsuz ve kitapsız olmayın
Türk Mitolojisinde Erlik Hanın Yeri Tasviri ve Kökeni
Nebil Özgentürk’ün gözünden: 11 dakikalik Aydin Boysan belgeseli
Robert kolej’de
İnsanlığın Karanlık Yüzü

Bir Süreç Olarak İnsan
Ütopya: Ayakları yerde, başı gökte
Atatürk ve Hegel : İki aklın buluşma noktaları
Mutluluk mu dedi biri…
Umut: Canlanan ve Canlandıran Yaşam Enerjisi

Yağma ve talanın süresi 49 yıla çıktı
Mercan kayalıkları için 400 milyon dolar
Dünya’nın 6.kitlesel yokoluş olayının eşiğinde
Bu banklar havadaki kiri küçük bir ormandan daha fazla çekiyor
20 yıl sonra Türkiye …!

Kripto para üretiyor olabilirsiniz!
Milyonlarca kişi cep telefonu ile tehlikede!
'Milyonlarca insanın kişisel verileri, ticari ve siyasi amaçla kullanıldı'
Güneş küresi icat edildi!
Robotlar işinizi elinizden alacak mı?

Yedi Neşeli Ahtapot
Bir şehri 2000 yıl sonra ortaya çıkardı
'Son Troyalı'nın iskeleti bulundu
Büyük Set Resifi'ni robotlar koruyacak
Annesi Neanderthal, babası Denisovan bir melez

Avustralya’da Z kuşağının dünya görüşü…
Türkiye’den göç %42 arttı.
Viyana yedi yılın birincisi Melbourne kentini geride bıraktı.
15 yılda 20.447 işçi “iş kazalarında” can verdi
Türkiye basın özgürlüğünde 180 ülke arasında 157. sıraya geriledi

Bir zamanlar sığınaktı
Işıltı
Yalnız mıyım değil miyim?
Aziz Sancar: Ülkeye küsüm
Gemi adamı cüzdanlı bir kadın!!!

Eğri Oturup
YALAN
Edebiyat Notları, Temmuz - Ağustos
Edebiyat Notları, Mayıs - Haziran
STRUMA

Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan
Osman Hamdi Bey.
Ahilik
Nogay Türklerinden Atasözleri


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar









Basa git