A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Reuter mi Karşı-Reuter mi?

Kategori Kategori: Makale | Yorumlar 0 Yorum | 15 Haziran 2019 17:35:40

Johan Galtung, Norveçli bir toplumbilimci ve matematikçi. Aynı zamanda Barış Üniversitesi Rektörü. Kendi kurduğu yayın organı olan Transcend Medya’da düzenli araştırmaları, makaleleri yayınlanıyor. Bu makalesinde, Galtung, Reuter haberciliğine, yarattığı sorunlara bakıyor, ve bilgece çözüm önerileri sunuyor.

Editörden, 4 Mar 2019

Johan Galtung, TRANSCEND Medya Hizmeti


1883 yılında, kendi adını taşıyan haber ajansının başkanı olan, P. J. Reuter  aşağıdaki mektubu gönderdi:

Kime: Gazeteci ve Muhabirler
Gönderen: P.J. Reuter
Tarih: 1883
Konu: Lütfen aşağıdakileri haber yapın:
“… Yangınlar, patlamalar, su baskınları,  demiryolu kazaları, yıkıcı fırtınalar, depremler, can kaybı bulunan gemi enkazları, savaş gemisi ve posta vapuru kazaları, şiddetli sokak isyanları, grevden kaynaklanan kargaşalar, toplumdaki sosyal ya da politik önemdeki kişiler arasındaki düellolar ve intiharlar,  sansasyonel ya da iğrenç nitelikte cinayetler. ”(*)


Tanıdık geliyor mu? Evet, buna “haberler” deniyor.

Bu mektupta, herşey olayla ilgili, onları üreten yapılar hakkında hiçbir şey yok.

Bu mektup, yüksek konumlardaki insanlarla, “sosyal ya da politik anlamda konuşmaya değer’’ olanlarla ilgili.

 (Aşağı tabakalardaki insanlar sokak isyanları, rahatsızlıklar yaratırlar.)

Bu mektupta sözedilen her konu  olumsuz.  “Haber yapılabilecek” tek bir olumlu konu sıralanmamış.

(Basit bir cinayet bile yeterli değil haber yapmak için, tercihen “sansasyonel veya iğrenç” olmalıdır.)

Elbette,  medyanın durumuna bakarsak, P.J. Reuter’in mektubunu değilse de mektubun ruh halini izlemişler, 1883’den 136 yıl sonra bugün, ya da olabileceği gibi 150 yıl sonra 2033’de.

Reuter’in fikirleri elbette önemliydi, ama ne kadar önemliydi, bunu tarihçiler, bu mektuba ne kadar gönderme yapıldığını araştırarak bulabilir.

Bu köşemde çok sık söylendiği gibi: Reuter’ın mektubunda söz ettiği konuların ele alınmaması gerektiğini tartışmıyoruz. Hatta, bu konuların Reuter’in savunduğundan daha da kapsamlı haber yapılması gerekir.

Ancak, haber yapılması gerekenler yalnızca onlar değil.

Bir Karşı-Reuter düşünün, anti-biyotik gibi bir ilaç değil de; rahatlatan, önleyen, karşı koyan, bir “panzehir” gibi olduğunu düşünün.

Başka bir deyişle, mektubundaki gibi yalnızca hararetle tavsiye ettiği olumsuzlukları değil, iyi haberleri de kapsayan olumlu bir Reuter düşünün.

Olumlu bir Karşı-Reuter ne derdi?

Kime: Ajanlar ve Muhabirler
Gönderen: Anti P. J. Reuter
Tarih: 2033
Konu: 150 yıl önceki mektubuma ek olarak, lütfen aşağıdakileri de haber yapın:

“- doğal afetlere (taşkınlar, su baskınları, fırtınalar, depremler) maruz kalan, bunlarla başa çıkabilen ya da çıkamayan toplumların; bunların neden ve nasıl olduğunun ya da olmadığının araştırılması.”

“- sosyal felaketlerden (yangınlar,  patlamalar,  gemi ve demiryolu kazaları)  muzdarip toplumların, bunlarla nasıl başa çıktıkları ya da çıkamadıklarının, nedenleri ile ele alınıp araştırılması.”

“- şiddet içeren sokak ayaklanmaları ve grevlerin yol açtığı kargaşaya maruz kalan toplulukların sorunlarının  çözümleri ile araştırılması.”

“- toplum içinde sosyal ya da politik önemdeki kişilerin aralarındaki sürtüşmelerin, intiharların nedenleri ve çözümleri ile araştırılması.”

“- toplum içindeki sarsıcı ya da iğrenç özellikteki cinayetlerin, ya da düzenli cinayet işlenen toplumların, bu acımasızlıkların nedenleri ile araştırılması.”


Burada “araştırılması” demek, gazetecilerin işlerini her zaman yaptıkları gibi yapmalarından başka bir anlama gelmemektedir, yani: soru sormak, soruların peşine düşmek, ama olumlu açıları da değerlendirmek.

Bu noktayı iyice açığa kavuşturalım:

Gazetecilerin görevi, bazılarının istediği ve bazılarının öngördüğü olası gerçekliği değil, gerçekliği, deneyimsel gerçekliği yansıtmaktır.

Gazetecilerin görevi, yeni bir toplumsal gerçeklik adına deneyimsel gerçekliği değiştirmeye aracılık etmek değildir.

Gazetecilerin gerçeği yansıtma görevi, doğal ve/veya sosyal felaketlerden başarılı bir şekilde kurtulabilen topluluklar hakkında haber yapmayı da içerir, yalnızca bu felaketlerden muzdarip olanları değil.

Reuter’ın “lütfen aşağıdakileri haber yapın” listesi yanlış değil, ancak tehlikeli bir şekilde eksik. Tehlikeli olarak, çünkü:

•    Reuter, dünyayı tehlikeli bir yer olarak göstererek (kısmen öyle olsa da) karamsarlık havası yaratıyor; dünyanın olumlu ve barışcıl yönlerine kör;
•    Dünyanın tehlikeli bir yer olduğunu düşünen insanlar, kendi aile-toplumlarına çekilebilir; toplumlarına, bölgelerine, dünyaya katkı koyamaz;
•    Reuter yaklaşımı, kendi kendini gerçekleştiren olumsuz bir kehanete dönüşüyor: Bu çok ağır bir suçlama ve çok büyük bir sorumluluk. Düzeltilmesi gerekiyor.

Ve düzeltmek, elbette, yalnızca iyi haberleri bildirerek olmaz.

Bir örnek olarak Japon radyo televizyonu NHK’ye bakalım: Japonya hakkında hiçbir zaman tek bir olumsuz şey bildirmedi. Bu önemli bir örnek, çünkü genellikle ve haklı olarak komünist ülkelerdeki medyanın suçlanma nedeni budur. Fakat Küba’da bu artık çok daha incelikli.

Çare,  dengeli bir biçimde her iki durumu da haber yapmakta. Kulağa geldiği kadar kolay değil.

“Ya” ve “ya da” tek taraflıdır, olasılıkla türlü çeşit ve uzun süreli kutuplaşma ile iki “kutup” haline getirilmiştir ve birinin doğru ve raporlanmaya değer olduğu, diğerinin yanlış olduğu düşüncesiyle yapılmıştır.

“Hem-ve” insan zihnini daha ileriye götürür. İki tarafı da haber yapmak daha fazla çaba istediği gibi, bunun gerçekliğin bir parçası olduğunu kabul etmek de belirsizlik yaratır.

Belirsizlik için hazır mıyız? Bazıları diğerlerinden daha hazır.

‘’Belirsizlik’’ i bütünsel-diyalektik olan Çin Daoizmi,  ‘hem-ve’ olarak görür, yin/yang,  kuvvetler ve karşı kuvvetlerin farklı yönlere doğal olarak çekmesi gibi;  Batı kartezyenliği ise, henüz  sınıflandırılmamış  bir  ‘ya-ya da’ olarak görür.

Batı bizi ya onun yanında ya da ona karşı durmaya zorlar; Çin Taoculuğu ise üzerimize sürekli değişen diyalektiği zorlar.


NOT: (*) Bu önemli referansı Danimarka Aarhus Üniversitesi Yapıcı Enstitüsü'nden Orla Borg'a borçluyum.


Johan Galtung kimdir?

Barış çalışmaları Profesörü olan Johan Galtung, Uluslarası Transcend’in kurucusu, Transcend Barış Üniversitesi’nin de rektörüdür. 150den fazla ülkede 150den fazla sürtüşmede arabuluculuk yapmıştır. Barış ve barışla ilgili konularda, 96sı tek başına olmak üzere 170 kitabı vardır.  

Kaynak: https://www.transcend.org/tms/2019/03/anti-reuter/



Çeviren: Deniz Günal

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







"Koronavirüs 92 milyon insanın ölümüne neden olabilir, Kara Veba gibi bir insani kriz kapıda "
Ben de oradaydım, Gezi'deydim!!!
Chinatown’da Panik
Korona alarmı! Durum kontrolden çıkıyor…
Çin'deki yeni virüsün belirtileri neler, nasıl ortaya çıktı ve neden ölümlere yol açıyor?

BND ve CIA'in istihbarat skandalı ifşa edildi
Göçmen kaçakçılığı sektör oldu: "Yüzde yüz garantili, risk yok"
ABD Kasım Süleymani'niyi öldürüldü!!!
Erdoğan'dan Libya'ya askeri destek açıklaması
Kişisel siyasi çıkarı için görevini kötüye kullandı…

Koronavirüs'ün ticari etkisi haftalık 26 milyar dolar
Türkiye’de gıda fiyatları giyime fark attı
Gıda fiyatlarında yıllık enflasyon %36.9
Türkiye ekonomisi: Tünelin ucunda ışık var mı?
Ekonomik kaygı bankalar önünde uzun kuyruklar oluşturdu!

Bir hikayem olmasın - 2019’a veda ederken
Avustralya’nın ilk sualtı oteli Büyük Set Resifi’nde açıldı
Lila, Lenu, Sisifos
Uzun yaşamanın sırrına erdim
Ölüme ve mezarlıklara bakış açınızı değiştirme vakti!

Leonardo da Vinci Hazar Türkü olabilir
Ay çöreği
Tarih Sizi Bekliyor! Toledo'nun Hayali!
‘Anlatamıyorum’u dünyanın en çok okunan ikinci şiiri
Zamannın ruhuna aykırı bir sergi

“KAOTİKA”
İnsan, Kıyısı olmayan derya - Kuşkularımı gider
Tarihsel olan nesnel olmaya kapalı mı?
Algı çok tanık tek
Bir Süreç Olarak İnsan

Yaşam alanları yok olan 100'den fazla türün "acil yardıma" ihtiyacı var!!!
Avrupa kentleri, sıcak hava dalgalarına uyum sağlamanın yollarını arıyor
Eylemsizliğin Maliyeti: 2050’de yılda 200 milyon kişi yardıma muhtaç olacak
Hayvanlar küresel ısınmaya ayak uyduramıyor!
7 ayda bir yıllık doğal kaynak kullanıldı!

5G teknolojisi, radyasyon ve güvenlik açığı
Akıllı Kontakt Lensler Bakış Açınızı Değiştirecek
Google dünyayı değiştirecek keşfi duyurdu: “Kuantum üstünlüğüne ulaştık”
Google’ın kuantum bilgisayar devrimi nedir? Dünyayı nasıl değiştirebilir?
Dünyanın ilk 5G hoteli Gold Coast’ta

Beyin bağlantılarını inceleyen en büyük ve ayrıntılı harita yayınlandı…
Bağışıklık sisteminin yeni keşfedilen özelliği 'tüm kanserleri tedavi edebilir'
Yeni Canlı Makineler Geliyor!
Uzayda beklenmedik kütleçekimsel dalga patlaması saptandı
170.000 yıllık pişirilmiş bitki kalıntıları Afrika’da bulundu

Kimin ' Küresel Yumuşak Güçü' daha fazla?
Türkiye'de "mutluyum" diyenlerin oranı 16 yılın en düşük seviyesinde
Sık Rastlanan Aşı Karşıtı İddialar 3: Aşıların yan etkileri ile ilgili endişeler ve komplo teorileri
Sık Rastlanan Aşı Karşıtı İddialar 2: Aşıların içeriği ve hazırlanma süreçleri
Sık Rastlanan Aşı Karşıtı İddialar 1: Aşıların lüzum ve etkinliği

Kötülüğün Sıradanlığı: Sıradan İnsanlar Neden Gaddarlık Yapıyor?
Bir ırkçının beyni nasıl işler?
Türk ulusunu Araplaştırma projesi
Nâzım Hikmet Paris’te
Küba Devrimi 61 yaşında

Dizi Dizi Kitaplar
Deprem Odağı
Zarardan Dönersen Kârdır
Çek Bir Acılı İstanbul
Kim Deli Kim Akıllı

Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git