A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Avustralya’da 350 kişinin konuştuğu yeni bir dil gelişti

Kategori Kategori: Bilim | Yorumlar 0 Yorum | 16 Şubat 2024 02:38:28

Dilbilimciler, Avustralya’nın Kuzey Bölgesi’nde Warlpiri halkının yaşadığı uzak bir köy olan Lajamanu’da gelişen yeni bir dil keşfetti. Muhtemelen daha önce Light Warlpiri dilinde anlatılan bir hikaye duymadınız. Light Warlpiri veya Warlpiri rampaku olarak bilinen bu dil, standart Avustralya İngilizcesinin farklı unsurlarının, kuzey Avustralya’daki birkaç bin yerli tarafından konuşulan bir Aborjin dili olan Warlpiri ve 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başında Avrupa ve Afrika dillerinin etkileşiminden meydana gelen İngilizce tabanlı Kriol ile harmanlanması ile oluşmuş karma bir dil.



Bu ilginç kültürel olay, “yeni dili” ilk kez 2005 yılında keşfeden ve Avustralya Devlet Üniversitesi’nde dilbilim profesörü olan Carmel O’Shannessy tarafından derinlemesine inceleniyor.

O’Shannessy, dilin 1970-80’lerde bazı Warlpiri yetişkinlerinin Warlpiri konuşurken cümlelerinin ortasında ara sıra İngilizce veya Kriol kelimeler kullanmaya başlamasıyla ortaya çıktığını düşünüyor. Bu dilbilimde, kod değişimi olarak biliniyor, bir konuşmacı konuşurken iki veya daha fazla dil arasında geçiş yaptığında gerçekleşiyor. Çocuklar bu karma cümlelerin söylendiğini duyduklarında bunu tek bir dil olarak işleyip geliştiriyor.

O’Shannessy, 2018 yılında Atlas Obscura dergisine, “Karma bir dilin gelişmesi için çok sistematik bir şekilde kod değiştiren ve kendi konuşma tarzlarını yaratmak için bir tür sosyal nedeni olan iki dilli veya çok dilli kişilerin olması gerek.” dedi. “Kod değişimi genellikle bu tür bir sonuca yol açmaz, oldukça nadirdir.”

Yıllar sonra dil sistemi doğal olarak gelişmeye devam edip hatta Lajamanu’daki bazı insanların ana dili haline geldi. Geleneksel Warlpiri’nin bile “son derece tehlike altında” olduğu ve yalnızca 4.000 kişi tarafından konuşulduğu düşünülüyor, Light Warlpiri dili ise daha az biliniyor; çoğunluğu 40 yaşın altında yaklaşık 350 kişi tarafından konuşulup anlaşılıyor.

Lajamanu köyü fazlasıyla uzak. En yakın topluluk yaklaşık 110 kilometre uzaklıktaki Daguragu; en yakın büyük kasaba ise 560 kilometreden fazla uzaklıkta, arabayla yaklaşık 6 saat süren Katherine. Bu yolculuğun büyük bir kısmı, kötü durumda olan “onaysız” toprak yollardan geçiyor.  Bu aşırı izolasyon Light Warlpiri’nin ortaya çıkmasını sağlamış olabilir; tıpkı tenha adalarda bazı benzersiz hayvanların evrimleşmesi gibi.



Light Warlpiri, değiştirilip ödünç alınan tuhaf kelimeler ve ifadelerden oluşmuyor yalnızca.  O’Shannessy, dilin temel yapısının Warlpiri, İngilizce ve Kriol dillerindeki farklı unsurlardan etkilendiğini söylüyor.

Çoğu dilde, fiil ve isim yapılarının farklı ve uzak dillerden gelmesine ender rastlanır. Gel gör ki Light Warlpiri’de fiiller çoğunlukla İngilizce veya Kriol’dan gelirken, cümledeki diğer dil bilgisi bileşenlerinin çoğu Warlpiri’den geliyor.

Light Warlpiri hakkında 2013 yılında yayınlanan bir makalede O’Shannessy, “Light Warlpiri’nin yapısı genel olarak karma bir dil; çoğu fiil ve bazı sözel biçim bilgisi İngilizce ve/veya Kriol’dan alınmış ve birçok nominal biçim bilgisi Warlpiri’den alınmış. İsimler hem Warlpiri hem de İngilizce sözlük kaynaklarından alınmış.” diyor.

“Yardımcı sistemin yeniden yapılandırılması, Warlpiri’den ögeler ve İngilizce ve/veya Kriol’un farklı çeşitleme ve biçimlerinden seçici olarak yararlanılarak yeni yapılar üretecek şekilde birleştirilmiş.” diyerek ekliyor.

Kulağa nasıl geldiğini duymak isterseniz, genç bir kızın Light Warlpiri dilinde anlattığı canavar hikayesini yukarıdan dinleyebilirsiniz.



Videonun Türkçe çevirisi:
  • Küçük kız köpeğini tutuyordu.
  • Canavar küçük kızı ve köpeğini yakalamaya geldi.
  • Küçük kız salıncaktaki oğlanı itti. Köpek oradaydı.
  • Canavar geldi. Köpeği yakaladı.
  • Canavar köpeği bir ağacın tepesine koydu.
  • Canavar köpeği alıp gitti.
  • Anne ve kız canavarın peşine düştü.
  • Köpeği iple bağladı.
  • Canavar uykuya daldı.
  • Küçük kız köpeği avludan kaçırdı.
  • Köpekle beraber ateşin etrafında dışarıda oturdular. Köpeğe göz kulak oldular.




Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: Henüz oy verilmedi / 0 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







Dünyanın gözü kulağı Ortadoğuda: İran-İsrail gerilimi tırmanıyor.
İsrail, Gazze'de yardım konvoyunu hedef aldı: Biri Avustralyalı 7 kişi öldürüldü
DEVLET-ULUSTAN FEDERASYONA, ekitap
Dünyada altın madenciliği nasıl yapılıyor, kazalar ne kadar yaygın?
Afganistan: Aktivistlerden kadınlar için online dergi

AB, Türkiye'ye verdiği mülteci fonunun nasıl harcandığını öğrenemiyor.
Avustralya Dışişleri Bakanı Wong: Filistin'i tanımaya hazırız.
İngiltere'de polis, silah ruhsatı almak isteyenlerin eşleriyle de mülakat yapmaya başladı.
Beterin beteri var!
Sağ popülistler ilk kez AB Parlamentosu'nun kontrolünü ele geçirebilir…

Yoksulluk sınırı bir yılda 24 bin TL arttı.
Türkiye son 20 yılda faize 563 milyar dolar ödedi
Uber Avustralya'da taksi şoförlerine 178 milyon ABD dolar tazminat ödeyecek
Çin 2024 ekonomi hedeflerini açıkladı
Almanya'daki Türk doktor sayısı 2 bin 600'ü geçti

Fahri Kiamil
İki annenin başlattığı akıllı telefon karşıtı hareket çığ gibi büyüdü
Afganistan'da onlarca arkeolojik alan buldozerle yıkılarak yağmaya açıldı.
Franz Kolschitzky: Viyana Kuşatması'ndan Kalan Kahveleri Değerlendiren Girişimci
Kış güneşi arayan Britanyalıların adresi Türkiye

Dünya tarihini şekillendiren 6 içecek türü
Taş Kağıt Makas Oyunu (Jan Ken Pon)
"DUHOK KONUŞUYOR" ekitap
ENTERNASYONAL
REMZİ RAŞA’YI ANMAK İÇİN

KİBİRLİ GÜÇ ZEHİR - ERDEMLİ BİLİM PANZEHİR
KARARLILIK - KİŞİSEL ALTYAPI
TARİHSEL KİŞİLİK
TARİHSEL İNSAN
SÜREÇ VE TARİHSEL ÖZNE

'Yeşil İslam' Endonezya'yı iklim çöküşünden kurtarabilir mi?
İsviçreli kadınlar AİHM'de görülen iklim değişikliği davasında zafer kazandı.
Yorgun dünya artık yavaş dönüyor
Avustralya’daki dev yosun ormanlarını yapay zekâ koruyor
2023'te sıcaklık rekoru kırıldı

Apple otomobili ABD'de üretime bir adım daha yaklaştı.
Yaşgünün Kutlu Olsun James Webb Uzay Teleskobu
Su ve deterjan olmadan çalışan bir çamaşır makinesi
Akıl okuyabilen robot tasarladılar
Sanal Gerçeklik, Artırılmış Gerçeklik , Metaverse, Sanal Uzay Nedir?

Beynine çip takılan kişinin düşünceleri 25 dakika boyunca okundu.
14 Mart Pi Günü, Günün Kutlu Olsun Pi !
Tüm canlılar için en ideal sıcak
Avustralya’da 350 kişinin konuştuğu yeni bir dil gelişti
İnsanlık için küçük ama Türkiye için çok büyük bir adım

2023'te 282 milyon insan açlık yaşadı.
Servet dağılımı adaletsizliği: Türkiye'de %1’lik kesim servetin %40’ını alıyor
BM Raporu: İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısında soykırım suçu iddiası
Doğurganlık oranında 'büyük düşüş': Ülkelerin % 97'sinde nüfusun azalması bekleniyor
Dünya Mutluluk Raporu yayınlandı: Avusturalya listenin 10., Türkiye 98. sırasında yer aldı.

GEÇİTKALE'DEN GELİYORDU...
GENÇ BİR YAZARA BİRKAÇ TAVSİYE
DEĞİŞİYOR, YOKSULLAŞIYOR
“KİRAZ ZAMANI” SERÇELER, KİRAZ AĞACIMIZ, RAZZİA
Enflasyon Rehberi

UCUZ ET
Hesap
---İST
SANDIK
TAKSİ DURAĞI

İskandinav Göçleri ve Vikinglerin Avrupa Üzerindeki Etkisi
Hümanizm Nedir?
Osmanlı’da kahve kültürü, Osmanlı’da kahve isimleri..
Amerika’da Ayrımcı Politikalar ve Siyahi Mücadele Tarihi
Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git