A Yorum
  Acilis Sayfasi Yap Sik Kullanilanlara Ekle  

   
A yorum Kurum
iletisim
login
yayin ilkeleri...



yazi dizileri

Yazı karekteri : (+) Büyük | (-) Küçük

Tekalif-i Milliye

Kategori Kategori: Nalına Mıhına | Yorumlar 0 Yorum | Yazar Yazan: Metin Atamer | 07 Nisan 2020 09:52:36

Yardım toplayalım denildiği zaman aklıma hep ‘Denizli Olayı’ gelir. 1920 yılında Denizli’de yaşanmış elim bir olaydır. Osmanlı İmparatorluğu’nun çökmesi neticesinde, Mustafa Kemal’in 23 Nisan 1920 tarihinde Büyük Millet Meclisi’ni kurması ile başlayan yeni Türkiye Devleti’nin, Kurtuluş Savaşının başlamasını takip eden günlerde, boş olan genç devletin hazinesine katkıda bulunmak isteyenlerden, makbuz karşılığında borç olarak ayni ve nakdi yardım topladığı hepimizin malumudur.



Menderes havzasında silahlı milis güçleri komutanlarına EFE denir ve bunların yanında bulunanlara da KIZAN adı verilir. Efenin emirlerini, bu kızanlar yerine getirir.  Halk içinde uzlaşılamayan konularda, Efenin hakemlik yapması istenir. Efe de uzlaşmayı sağlar. Kimi zaman bu işleri Efeler, kızanlara  yaptırır.

Aydın yöresinde namlı bir efe vardır, DEMİRCİ EFE. Sadece Aydın’da değil Denizli yöresinde de namlıdır bu kısa boylu 1.68m lik Demirci Efe.  Yörede kaşları çatık olduğundan, yanına pek kimse yanaşmaz. Yanına aldığı kızanların da kendisinden daha uzun olmamasına dikkat eder. Genelde Milis Güçleri ile Çete Güçleri iki ayrı anlamda kullanılır. Çete denildiği zaman, devlet güçlerine karşı silahlı örgütlenen teşkilat anlaşılır. Ancak Milis Güçleri diye tanımlanırsa, devletle paralel hareket eden, ancak resmi olmayan silahlı teşkilat anlaşılır. Demirci Efe’nin, İzmir işgal edildiğinde hem Aydın hem de Denizli illerinin düşman ordularına karşı müdafaasında teşkilatlanmış olduğunu biliyoruz. Bu teşkilatlanmada halktan yardım istediği de bilinir.

Nazilli’den iki kızanını Sökeli Mehmet Efe ile birlikte  Denizli’ye gönderir. Kızanların Denizli’ye her gelişlerinde esnaftan para topladıkları da bilinir. Esnaf zaten devamlı yardım adı ile para toplayan bu adamlara öfkelidir,  pusu kurar. Kuyucu İbrahim’in dükkanı önünde ateş edilerek, Sökeli Mehmet Efe öldürülür.

İşte bu olaydan sonra felaket patlak verir. Konu hızla Demirci Efe’ye iletilir. Demirci Efe, Denizli’ye hemen hareket eder ve Denizli’yi yakmaya yemin eder. Demirci Efe İstasyondan Delikli Çınar’a gider. Burada Denizli nin eşrafı olarak bilinen köklü ailelerin ileri gelenlerini toplar. Kızanlarının kimler tarafından öldürüldüğü konusunda bilgi ister. Aksi takdirde toplanan yaklaşık 60 insanı kılıçtan geçireceğini ifade eder.

Aslında eşraftan toplanan bu kişiler, olaydaki failleri bilmediğinden, meydana gelecek katliam kaçınılmaz bir hal almaya başlar. Akşam ezanına kadar pusu kuranların kim olduğunun söylenmesini ister Demirci Efe. Denizli Eşrafı, söyleyecek söz bulamaz. Akşam ezanına kadar Delikli Çınar’da derenin kenarında ayakta bekler, kimisi yaşlı, kimisi hasta, hepsi naçar, karardan vaz geçilmesi için yalvarırlar. Ancak Demirci Efe kararında ısrar eder. Babamın dedesi, Saraçların Uzun Mehmet de aralarındadır. Ezanla beraber altmış insan acımasızca başlarına vurulan kılıç darbeleri ile öldürülürler. O akşam Delikli Çınar kıpkırmızı akar gece boyunca. Ancak bu katliam Denizli’yi yakmaya yemin eden Demirci Efe’nin hırsını söndürmeye yetmez.

Başları kesilen eşrafı ailelerine teslim ederler. Rahmetli babaannem Habibe, kardeşleri ile birlikte babasının cenazesini, göz yaşlarıyla Delikli Çınar’dan eski mezarlığa kadar götürüp, gecenin çöken karanlığında sessizce toprağa verir. Mezarlık akşamın çöken karanlığında, inleyen insanlarla doludur.

Demirci Efe, Denizli’nin yakılmasını emreder kızanlarına. Daha sonra bu yeminden vaz geçmesi için yalvarır yanındakiler. Demirci Efe mutlaka bir yerin yakılmasının, en azından yemini için gerekli olduğunu söyler. Demirci Efe’yi Denizli yerine, mezarlığın yakılmasına ikna ederler. Mezarlığı ateşe verip Nazilli’ye geri dönerler.

Kurtuluş Savaşı döneminde 7-8 ağustos 1921 tarihinde TEKALİF-İ MİLLİYE adı altında 10 maddelik bir ‘SALMA’ kararnamesi çıkarılır. Kararda çeşitli konularda makbuz karşılığı mal, eşya ve ordunun ihtiyaçları konusunda halkın yardım etmesi, 10 madde ile tarif edilir ve …el konacak ve bunların karşılığı daha sonra geri ödenecek, denir.Bu malların bedelleri bilahare ödenmiştir.

Bu 10 maddede bahsi geçen hep “ayni yardım” olarak belirtilir. Nakdi paradan, bu 10 maddelik kararın hiç bir yerinde söz edilmemektedir.

Bazı devlet adamlarının tarihi doğru okumadıklarını düşünür, okunsa tarihte çok derslerin var olduğu gerçeğini yinelerim diye bir sözüm geldi söyledim hem nalına hem mıhına.

Facebook'ta paylaş   |   Twitter'da paylaş


 | Puan: 10 / 1 Oy | Yazdırılabilir SayfaYazdır

Yorumlar


Henüz Yorum Yazılmamış

Yorum Yazın



KalınİtalikAltçizgiliLink  
Simge Ekle

    

    

    

    







History Life dergisinde Atatürklü "En Büyük Devrimciler" kapağı
İşçi Sınıfı
Bilim insanlarından dünyayı sarsacak iddia
Okurlarımıza ve Yazarlarımıza borcumuz…
Maske savaşları….

Hep bahsettiğimiz sınıf savaşı şu anda oluyor
25 kentte sokağa çıkmak yasak
Yeni Zelanda Başbakanı Ardern'den işverenlere: Haftada 4 gün mesaiye geçmeyi değerlendirin
Avustralya’da eyalet ve bölgeler koronavirüs sınırlamalarını yumuşatıyor
Türkiye'de dindar nesil yetiştirme girişimi ters tepti, gençler dinden uzaklaşıyor

10 yıl sürecek buhrana hazır olun
Avustralya da JobKeeper’dan Koronavirüs Desteği'ne kadar, kimler nelerden yararlanabiliyor?
Koronavirüs salgınının 25 milyon işsiz yaratması bekleniyor
Global resesyon başladı...
Koronavirüs'ün ticari etkisi haftalık 26 milyar dolar

Koronavirüs sonrası dünyada uçaklar nasıl görünecek?
Bir hikayem olmasın - 2019’a veda ederken
Avustralya’nın ilk sualtı oteli Büyük Set Resifi’nde açıldı
Lila, Lenu, Sisifos
Uzun yaşamanın sırrına erdim

Frida Kahlo Müzesi sanal ziyarete açıldı
Kaçırmamanız gereken bir gösteri : ‘Marx’ın Dönüşü’ ücretsiz erişime açıldı
Leonardo da Vinci Hazar Türkü olabilir
Ay çöreği
Tarih Sizi Bekliyor! Toledo'nun Hayali!

Değerler Rabbi
“KAOTİKA”
İnsan, Kıyısı olmayan derya - Kuşkularımı gider
Tarihsel olan nesnel olmaya kapalı mı?
Algı çok tanık tek

Anadolu Talan Ediliyor
Yaşam alanları yok olan 100'den fazla türün "acil yardıma" ihtiyacı var!!!
Avrupa kentleri, sıcak hava dalgalarına uyum sağlamanın yollarını arıyor
Eylemsizliğin Maliyeti: 2050’de yılda 200 milyon kişi yardıma muhtaç olacak
Hayvanlar küresel ısınmaya ayak uyduramıyor!

İnternet hızı rekoru kırıldı
Uçan elektrikli otomobil yarışları yakında başlıyor.
5G teknolojisi, radyasyon ve güvenlik açığı
Akıllı Kontakt Lensler Bakış Açınızı Değiştirecek
Google dünyayı değiştirecek keşfi duyurdu: “Kuantum üstünlüğüne ulaştık”

Avustralyalı bilim insanları Covid 19'u 48 saatte yok ediyor
Avustralyalı bilim insanları Koronavirüs aşısı denemelerine başladı
Muhtemelen zaten hayatta!!!
Eski bir yanardağı Aborijin hikayesi, şimdiye kadar anlatılan en eski hikaye mi?
Beyin bağlantılarını inceleyen en büyük ve ayrıntılı harita yayınlandı…

İmparatorlukların başkenti İstanbul’un yoksulluk tablosu içler acısı
Türkiye’de işsizlik rakamı 16 milyonu buldu
Demokrasiden Otokrasiye
'Koronavirüse karşı güvenilir ülkeler' listesi açıklandı
Son 10 yılda en çok gerileyen ikinci Türkiye olduk!!

Görsel ve İşitselin Önemi | Sözlü Tarih Dersleri : Üç
Söz-ün gösterilmesi | Sözlü tarih dersleri : iki
Söz / Sözün Özü
Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın çocuk kısmını kutladık
Kadın ve Erkek Birlikte

HİLAFET
27 MAYIS
Pandemi
YALAN YALAN
Dayanışlı Döğüş

Dünyanın İlk Destan Kahramanı: Gılgamış
Antik Çağlarda Kendi Memleketlerine Karşı Savaşan Paralı Askerler
Sümer Atasözleri ve Özdeyişler
Museviliği benimsemiş tek Türk devleti : Hazarlar
İpek Yolu'nun kalbi: Özbekistan


kose yazarlari En Cok Okunanlar
Son 30 günde en çok okunanlar
En Cok Okunanlar










Basa git